Okunma: 2170 kez

Elektrokardiyogramda dalgalar zaman ve voltaj açısından değerlendirilir.

Elektrokardiyogram dalgalarının süreleri ve aralıkları

Zaman değerlendirmesinde dalgaların genişliği ve aralarındaki mesafeler esas alınır. Bir dalganın başından ikinci dalganın başına kadar geçen süre interval, bir dalganın sonundan ikinci dalganın başına kadar geçen süre ise segment olarak bilinir. Bu tanımlar yukarıda şekillerde değerlendirilebilir.

Normal bir elektrokardiogramdaki bazı önemli interval ve segment değerleri şöyledir:

Toplam siklus süresi kullanılarak dakikadaki kalp atım sayısı hesaplanabilir.

Elektrokardiogramdaki dalgalarla ilgili süreler kaydedici elektrodların konduğu vücut bölgesine göre değişkenlik göstermez. Bu süreler kalpteki elektrofizyolojik olayların zamanlaması hakkında doğru bilgiler verir. 

EKG dalgalarının sıralanması ve zamanlamaları ile ilgili değişiklik örnekleri için tıklayınız.

EKG kayıtları kalp ritminin düzenli olup olmadığı veya uyarı odağının yeri konusunda da fikir verir. 

Elektrokardiogram dalgalarının amplitüdü (yüksekliği, voltajı)

Elektrokardiogram dalgalarının yükseklikleri (voltajları), zaman ile ilgili değerlendirmelerin aksine, elektrodların yerleştirildiği vücut bölgesine göre değişkenlik gösterir. Özellikle voltaj açısından yapılan değerlendirmelere esas olmak üzere, elektrokardiografide elektrodların yerleştirileceği vücut bölümleri konusunda bir standard oluşturulmuştur. Buna göre standard bir EKG muayenesinde 12 ayrı elektrod grubu kullanılarak kayıtlar yapılır. Bu elektrod gruplarına derivasyon adı verilir. EKG derivasyonları üç kategoride incelenir:

• Bipolar ekstremite derivasyonları (DI, DII, DIII)

• Unipolar ekstremite  derivasyonları (aVR, aVL, aVF)

• Unipolar göğüs derivasyonları (V1-V6)

Aşağıdaki  şekil bu derivasyonların hangi elektrod gruplarıyla kaydedildiğini ve tipik dalga biçimlerini göstermektedir.

Unipolar ve bipolar ekstremite derivasyonlarının (toplam 6 derivasyon) herbiri kalbi koronal düzlemde farklı açılardan gören eksenlere sahiptir. (Bu noktada dipol ekseni ile elektrod ekseni arasındaki ilişkinin önemini hatırlayın.) Ekstremite  derivasyonlarının temsil ettikleri eksenler yandaki şekilde gösterilmiştir. Ekstremite derivasyonlarındaki dalga büyüklükleri (voltajları) değerlendirilerek kalpdeki depolarizasyon (veya repolarizasyon) dalgasının hareket yönünün hangi eksene yakın olduğu araştırılır. Bu değerlendirme, kalpdeki elektrofizyolojik olayların dinamiğinin anlaşılmasını sağlar.

Buna göre, bir kalp siklusu içinde kalp kası içinde yayılan depolarizasyon ve repolarizasyon dalgaları, bu dalgaların oluşumu sırasında ortaya çıkan bütün dipollerin toplam etkisini yansıtan bileşke vektörle temsil edilir. Bu bileşke vektörlerin yanda görülen eksen sistemine göre konumu kalbin elektrofizyolojik durumu hakkında önemli bilgiler verir. Bu değerlendirme kalbin elektriksel ekseninin hesaplanmasını kapsar. Kalbin eklektriksel ekseni genellikle QRS kompleksi kullanılarak yapılır. Ancak, diğer dalgalar için de bu hesabın yapılması mümkündür.

Kalbin elektriksel ekseni

İnsan kalbinin fizyolojik koşullardaki elektriksel ekseni anatomik eksenine yakındır. Yani, yukarıdaki eksen sistemine göre yaklaşık 60 derecelik bir eksene sahiptir.

Kalbin elektriksel ekseni, DI, DII ve DIII bipolar ekstremite derivasyonu kayıtları kullanılarak hesaplanabilir.

Bu işlem aşağıdaki şekilde açıklanmıştır.

Bu hesap işleminde kullanılan ve köşelerinin her birisi bipolar ekstremite derivasyonlarının kaydı sırasında aktif elektrodların yerleştirildiği bir vücut bölgesini (sağ ve sol omuzlar ve sol kasık) temsil eden üçgen Einthoven üçgeni olarak bilinir. DI, DII ve DIII derivasyonlarındaki QRS kompleksinin eksi ve artı dalgalarının cebirsel toplamı, işareti dikkate alınarak üçgen üzerinde birbirine göre aynı eşelde olacak şekilde işaretlenir. İşaret noktalarından dik açıyla çizilecek doğruların kesiştikleri nokta QRS bileşke vektörünün uç noktasını oluşturur. Vektörün diğer ucu ise üçgenin kenar ortaylarının kesişme noktasındadır. Bu şekilde oluşturulan vektörün yukarıda gösterilen ekstremite derivasyonları koordinat sistemine göre açısı kestirilir.

Kalbin normal elektriksel ekseni 0-90 derece arasındadır. Kalbin ekseni, anatomik değişikliklere bağlı olarak sapabileceği gibi kalp kasının belirli bölümlerinin kalınlığının değişmesi ve elektrofizyolojik ileti bozuklukları da eksen sapmasına neden olabilir.

Eksenin sola ve sağa doğru sapması kalbin sırasıyla yatay (horizontal) veya dikey (vertikal) pozisyona kayması olarak da adlandırılabilir.

Ünipolar göğüs derivasyonları da kalbin koronal kesitte  değerlendirilmesini sağlarlar. Dolayısıyla, ekstremite ve göğüs derivasyonlarının bir arada değerlendirilmesiyle, kalbin elektrofizyolojik olaylarının dinamiği her iki kesitte  değerlendirilebilir.

Bu eksen sisteminde de kalbin elektriksel ekseninin düşey bir eksen etrafındaki hareketleri saat yönünde veya saat yönünün tersine dönüş olarak değerlendirilebilir.

ELEKTROKARDİOGRAM DALGALARINDAKİ DEĞİŞİKLİKLER

(Sol ventrikül hipertrofisi - unipolar göğüs derivasyonları)

Sol ventrikül hipertrofisi olan bir hastaya ait unipolar göğüs derivasyonları ile normal bir EKG'deki aynı derivasyonları karşılaştırınız. Özellikle sol ventriküle yakın elektrodların kaydettiği voltajların yüksekliğine dikkat ediniz.

Etiketler:  

Bilimler
Tıp
Elektrokardiyogram Dalgalarının Özellikleri

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---