Okunma: 2054 kez

Bilimsel çalışmaların amacı, insanların bilgi sınırlarını genişletmekti. Bunun için de bilim adamlarının önlerinde çeşitli seçenekler vardı. Yeni kuramlarla yeni düşünce ve araştırma alanları açabilirlerdi. Bilinmeyen veya fark edilmemiş olguları açıklayarak insanlığın bilgi hazinesini zenginleştirebilir ya da yeni alet ve gereçler veya yöntemler bularak insanların elindeki araçları artırabilirlerdi.
Friedrich Wöhler zamanından beri doğada bulunan veya bulunmayan birçok maddenin yapay yolla elde edilmesine çalışılıyordu. Sabatier de bu gibi bileşikler elde etmek istiyordu. Amacı, yapılanları tekrar etmek değil yapılmayana el atmaktı. Böyle bir problem arayışı içindeyken çok düşük ısılarda bile buharlaşan dolayısıyla elde edilemeyen nikel in uçucu bileşiklerini incelemeye yöneliyordu.
Karbonmonoksit ile tepkimeye girip nikel karbonil oluşturması beklenen bileşik uçucuydu. Sabatier ve yardımcısı, etilen hidrokarbonu ekleyerek önce başka bir nikel bileşiği elde etmeyi deniyorlardı.a Bu organik bileşik, karbon monoksit gibi çift bağlı idi ve bunda başarı sağlanırsa benzetme yöntemi ile nikel karsonil de elde edilebilirdi. Fakat beklenen başarıyı sağlayamıyorlar, nikel etilen ile ısıtıldığında istenen bileşik oluşmuyordu. Deney sırasında kimi gazlar da oluşuyor ve Sabatier sonradan incelemek için saklıyordu.
Oluşan gazı sonradan incelendiğinde "Etan" saptadı. Etan molekülü etilen inkinin benzeriydi; fakat çift bağlantı ucunda hidrojen atomu vardı.
O halde, karbonlara birer hidrojen atomu eklenmesini nikel sağlamış olmalı yani "aracı görevi" yapmış bulunmalıydı. O güne kadar böyle tepkimelere girerek sonucu hızlandıran veya geciktiren fakat kendisi değişmeyen "katalist (düzenci)" olarak çok pahalı palladyum veya platin kullanılıyordu. Eğer nikel gibi ucuz bir maden, bileşiklere hidrojen ekleme işleminde kullanılabilirse, hidrojenlendirmeler deneyliklerle kalmaz sanayide de yapılabilirdi. Çünkü doğadaki yağların çoğu insanların yiyebilecekleri yapıda değillerdi, bunlara hidrojen eklenmesiyle margarinler ve yemek yağları elde edilebiliyordu. Fakat "katalistler" çok pahalı oldukları için büyük ölçüde ve ucuz maliyete sağlanamıyorlardı.
Sabatier, nikelin katalist olarak kullanıldığı hidrojenlendirme buluşuyla, acı bitki ve pamukyağlarının yenilebilir yağlara ucuza dönüştürülmesini sağlıyor ve bu hizmetleri 1912 yılı Nobel Kimya Ödülü ile onurlandırılıyordu.

Etiketler:  

Bilimler
Kimya
Paul Sabatier (18541941) Fransız Kimyacı

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---