Okunma: 3316 kez
19. yüzyılda Rus kadınlarının, Fransız hemcinslerinden de atak oldukları görülüyor. Şu şerhle ki, Rusya’da köylü toplumu ile aristokratların yaşambiçimleri arasında dağlar kadar bir fark var. Köylüler, dvor dedikleri büyük aile sisteminde, bol’şak denen aile reisinin emrine yaşıyorlar. Kadınların miras dahil hiçbir hakları yok. Evlenecekleri kişiye toprak sahipleri karar veriyor. Ortodoks Kilisesinin kadına ilişkin eksikli, günahkâr, lânetli vb. görüşleri toplumda da geçerli.

1825 Venetisanov köylü kadın portresi
Buna karşın, durum soylularda farklı, öyle ki, daha 1812’de “Yurtsever Kadınlar
Derneği” diye bir oluşum var; Rus topraklarında toplumsal amaçlar için kurulan
ilk kadın örgütü olarak geçiyor. 1850’li yılların başlarında, kadınları
Batılılaşma sorunlarını tartışırken görüyoruz. Bu yıllar, Rusya’da “kadın
sorunları” diye bir kavramın da gündeme girdiği yıllar. “Kadın sorunları”
tarihte ilk kez “toplumsal bozukluklar”ın arasında sayılmaya başlanıyor.
Rusya’da “yeni kadın”ın doğması ile sonuçlanan süreç eğitim hakkı arayışı ile
başlıyor. 1867’de yüz kadın, St.Petersburg Üniversitesine okula kabul edilmek
için dilekçe veriyor,
1883 “Yeni Rus kadını” portresi anonim
istekleri kabul edilinceye kadar da okumak üzere yurtdışına gidiyorlar. Bu
süreç, Rus kadınlarının Batıdaki hemcinsleriyle tanışmaları, Batılı düşünceleri
Rusya’ya taşımaları ile sonuçlanıyor. Zaman içinde soylu Rus kadınlarını “halkçı
hareketler”in içinde yer alırken görüyoruz. Yüzlercesi köylere gidiyor, kalkınma
programlarına omuz veriyorlar. Dahası, Çarlık yönetimine karşı gizli
örgütlenmeleri de destekliyorlar. Çar İkinci Aleksandr’a suikast tertip eden
grubun içinde kadınlar var. Dünyada idam edilen (1881) ilk kadın suikastçı Rus
Sofya Perevskaya. 1854 doğumlu Sofya, St.Petersburg valisinin kızıydı. 1869
yılında aynı
şehirdeki Alarçin Kız Kolejine girdi. Burada kadın ekonomi-politik fikir
külübüne katıldı, zaman içinde ihtilalci harekette yer aldı.
Sofya Perevskaya 1854-1881, yukardaki çizimde soldan ikinci
Çar’a suikast düzenleyen grubun içinde Sofya Perevskaya’dan başka üç kadın daha
vardı: Elizabeth Kovalskaya, Olga Liubatoviç ve Praskovya İvanovskaya.
“Yeni Kadın” ve Jöntürkler
Bizde Avrupa’ya kız öğrenci gönderilmesinin Meşrutiyet’le başladığı biliniyor.
Dr. Şefika Yavuz, “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Kadınların Eğitimi” başlıklı
makalesinde bu dönemde eğitim gören kadınların Jöntürklere sempati duyduklarına,
onları desteklediklerine işaret etmektedir: “Aynı zamanda millî duygularla
yetiştiklerinden Millî Mücadele yıllarında ve Cumhuriyet döneminde önemli
hizmetler yapmışlardır. Bilhassa Milli Mücadele'de etkili konuşmalar yaparak
milleti harekete geçirmişlerdir. Dârülfünûn öğrencileri Şükûfe Nihâl ve Münevver
Saime gibi hanımlar buna örnek gösterilebilir.” “Asker Saime” diye anılan
Münevver Saime hanım, İstiklal Madalyası sahibi olup, savaştan sonra Edebiyat
öğretmenliği yapmış.
Şükûfe Nihal, 1896’da İstanbul, Yeniköy nüfusuna kayıtlı, şair, yazar, gazeteci,
Müdafaa-i Hukuk eylemcisi

Etiketler:
Bilimler
Sosyoloji
"Sahici Kadın"dan "Yeni Kadın"a
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |