Okunma: 140 kez

Nobel Barış Ödülü Kurulu, Martti Ahtisaari'ye 2008 Nobel Barış Ödülü'nün, "dünyanın en çetrefil millet sorunlarının çözümündeki büyük işlevinden ötürü" verildiğini bildirdi.

Norveç'in başkenti Oslo'daki Kurul, yakın tarihte Kosova sorunu olmak üzere, Avrupa, Afrika, Ortadoğu ve Uzak Doğu Asya'da birçok sorunun çözümünde arabuluculuk görevi üstlenen 71 yaşındaki Ahtisaari'yi Nobel Ödülü'yle onurlandırdı.

Son 20 yıl boyunca dünya sorunlarının çözümü için önemli görevlerde bulunan Ahtisaari, Norveç'in NRK radyo-televizyon kurumuna ilk açıklamasında, "son derece memnun ve derinden minnettar olduğunu" belirtti.

Ahtisaari'nin Kuzey İrlanda'nın Katolik-Protestan sorununun çözüm yoluna girmesinde dahi payı bulunduğu hatırlatıldı.

Martti Ahtissari'nin "sonuçsuz" kalan Irak'a barış getirilmesi için çaba sarf ettiği de vurgulayan Norveç Nobel Barış Ödülü Kurulu, "Sayın Ahtisaari, aynen ödülün kurucusu Alfred Nobel'in kişiliğinde olduğu gibi barış için çalışmıştır" denildi. Ahtisaari'nin Afrika'da Namibya'da barış tesis edilmesinde büyük hizmeti olduğu da vurgulandı.

Ahtisaari, Kosova savaşında Sırp Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç'in (1941-2006) ikna edilmesinde en önemli diplomat olarak hatırlanıyor.

Ahtisaari memnun

Dünyanın birçok bölgesindeki sorunlarda barışa katkı sağlayan çalışmaları dolayısıyla bu yılın Nobel Barış Ödülü'ne layık görülen Ahsisaari, barışa en büyük katkısını Namibya'da hissettiğini söyledi.

Ahtisaari, "bu karardan doğal olarak çok memnun olduğunu" belirterek, "Çok minnettarım" dedi.

Çalışmalarında en büyük başarı olarak hangisini gördüğü yönündeki soruya Ahtisaari, "Tabii ki Namibya" yanıtı verdi ve Namibya'nın bağımsızlığını kazanmasının çok uzun zaman aldığını belirtti.

BM'nin 1980'li yıllarda Namibya özel temsilciliğini yapan Ahtisaari, bu ülkenin Güney Afrika'dan bağımsızlığını kazanmasının sağlanması ve ülkedeki iç savaşın sona erdirilmesi için gösterilen çabalarda anahtar rol oynamıştı.

Miloseviç'i ikna ettiği an...

Ahtisaari, Kosova'da savaşın sona erdirilmesi için Sırp lideri Slobodan Miloşeviç'in (1941-2006) ikna edilmesinde baş aktör olarak hatırlanıyor.

BM'nin Kosova özel temsilcisi olan Ahtisaari, Miloşeviç ordusuna Arnavutların Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) militanlarını tamamen ezme emri verdiği için feci boyutlara doğru giden savaşın uzamasını önleyen bir arabulucu oldu.

NATO'nun tarihindeki tek topyekun sıcak savaş müdahalesi olan, 24 Mart-10 Haziran 1999 arasındaki 78 günlük bombardımanda Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'i ikili görüşmesinde ikna kabiliyetini gösteren diplomat olarak hatırlanan Ahtisaari, "Azınlıkların korunması kilit öneme sahip.

Bu, Sırp veya çoğunlukta olan Arnavutlar için de geçerli. Hangi taraf tedhişe başvurursa, onun için ağır yaptırım olmalı" diyordu.

Ahtisaari, 10 Haziran 1999'da Belgrad'da Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Miloşeviç'i ikna etmiş, saray çıkışı merdivenlerden inerken üç NATO savaş uçağı Ahtisaari ve saray üstünde alçak uçuşta ses duvarını aşmıştı.

Ses duvarının büyük patlaması ile "düşmana koşulun dikte ettirildiği" askeri dille anlatılmıştı.

Gerçekten 48 saat sonra Priştine havalimanına Rus ordusu birliği ve arkasından İngiliz birliği indi.

Kosova Barış Gücü (KFOR) ülkeye, 12 Haziran şafak vaktinden önce, Rus askerlerinin Priştine havalimanına ani intikaliyle konuşlanmaya başlamıştı.

NATO'yu, hesapta olmayan bu hareketle çok şaşırtan Ruslar ile yaşanan gerginlik, KFOR'un eski başkomutanı İngiliz Korgeneral Michael Jackson'un Priştine havalimanını plan dışı "ele geçiren" Rus askerleriyle rahat görüşmesi sayesinde aşılmıştı.

Yeni hedefi işsiz gençlik...

Ahtissari, bundan böyle dünyada işsiz gençlik sorunuyla uğraşacağını söyledi. Associated Press televizyonuna demeç veren BM barış elçisi Ahtisaari, "10 yıl içinde dünyada 30 yaşın altında 1 milyar 300 milyon genç olacak. Dünya devletlerinin ancak 300 milyon genci istihdam etme imkanları var. İyi bir hayatiçin ümidi olmayan gençleri eğitmek ve iş sahibi yapmak çok önemli görev" dedi.

Estonya'daki resmi ziyaretini sürdüren Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Finlandiya'nın eski Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari'nin 2008 Nobel Barış Ödülü'nü almasından büyük memnuniyet duyduğunu söyledi.

Bir gazetecinin dün Finlandiya'da bir araya geldiği Ahtisaari'nin Nobel Barış Ödülü'nü aldığını hatırlatması ve değerlendirmesinin sorulması üzerine memnuniyet duyduğunu söyledi.

Gül, dost Türk halkı adına Ahtisaari'yi arayarak tebrik ettiğini aktardı.

Cumhurbaşkanı Gül, "Biliyorsunuz Ahtisaari, Türkiye'nin çok yakın dostu ve Türkiye'ye her konuda çok destek veren saygın bir Avrupalı devlet adamı. Dün onun adına düzenlenen konferansta konuşmuştum. Telefonda, 'Şanslı geldiniz. Dün de beni çok takdir etmiş ve övmüştünüz' dedi. Memnun oldum doğrusu, Türkiye dostu bir kişinin böyle gayretlerinden dolayı Nobel Barış Ödülü'nü almış olmasından... İlk tebrik eden de herhalde ben olmuşum" diye konuştu.

Ahtisaari kimdir?

Eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari, Afrika, Avrupa ve Asya'da son 30 yıldaki birçok krizde arabuluculuk görevi yaptı.

23 Haziran 1937'de bugün Rusya sınırları içinde kalan Viipuri'de dünyaya gelen Martti Oiva Kalevi Ahtisaari, 1965'te diplomasi hayatına adım attı. 1973-1976 yıllarında Finlandiya'nın Tanzanya Büyükelçisi olan Ahtisaari, 1977'de BM Genel Sekreterinin Namibya özel temsilcisi oldu, Namibya'nın 1990'da bağımsızlığını kazanmasında önemli rol oynadı.

1980'lerin başında BM'den tekrar Finlandiya diplomasisine dönen Ahtisaari, 1987'de BM Genel Sekreteri Yardımcılığına yükseldi. Ahtisaari 1991'e kadar bu görevde kaldı. 1990'larda Avrupa'ya dönen Ahtisaari, bu dönemde Balkanlar'da barışın sağlanması için çaba sarf etti.

Ahtisaari, Eylül 1992-Nisan 1993'te Bosna-Hersek'te, Uluslararası Eski Yugoslavya Konferansının çalışma grubuna başkanlık etti. Eski Fin Cumhurbaşkanı, Temmuz 1993'te eski Yugoslavya Uluslararası Konferansı Özel Danışmanı olduktan sonra BM Genel Sekreterinin eski Yugoslavya özel temsilcisi olarak görev yaptı.

Ahtisaari, 1994'te 6 yıl için Finlandiya Cumhurbaşkanı seçilmesine rağmen, uluslararası alanda da aktif oldu. Martti Ahtisaari, 1999'da eski Rusya Başbakanı Viktor Çernomırdin ile
birlikte, eski Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'i Kosova'daki askeri operasyonları sona erdirmesi yönünde ikna etti.

Cumhurbaşkanlığı döneminde uzlaşmazlıkları çözmeyi amaçlayan sivil toplum örgütü CMI'ı (Crisis Management Initiative-Kriz Çözüm Girişimi) kuran Ahtisaari, 2005'in Ocak ayında, Endonezya hükümeti ve ayrılıkçı Özgür Açe Hareketi arasındaki görüşmelerde arabuluculuk yaptı. 1976'dan beri çatışan taraflar 6 ay sonra barış anlaşması imzaladılar.

Ahtisaari, 2006'da Sırplar ve Kosovalılar arasında Kosova'nın nihai statüsünün belirlenmesi amacıyla yapılan görüşmelere BM özel temsilcisi sıfatıyla katıldı. Uzlaşmayı olası görmeyen Ahtisaari, konuyla ilgili raporunu 2007'nin mart ayında BM Güvenlik Konseyine sundu ve Kosova'ya BM denetiminde kontrollü bağımsızlık verilmesi önerisinde bulundu. Kosova bir yıl sonra bağımsızlık ilan etti.

Evli olan Ahtisaari'nin bir oğlu bulunuyor.

Son 10 yılda Nobel Barış Ödülü'nü kazananlar ise şöyle:

2007: BM Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) ile eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore

2006: Bangladeşli Muhammed Yunus ve Granmeen Bankası

2005: BM-Uluslarası Atom Enerjisi Kurumu ile kurumun Mısırlı başkanı Muhammed El Baradey

2004: Kenya Çevre-Doğal Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Vangari Maathai

2003: İranlı insan hakları savuncusu, hukukçu Şirin Ebadi

2002: Eski ABD Başkanı Jimmy Carter

2001: BM ve BM Genel Sekreteri Kofi Annan

2000: Güney Kore Devlet Başkanı Kim Dae-jung

1999: Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü

1998: Kuzey İrlandalı politikacılar David Trimble ve John Hume

Etiketler:  

Haberler
Bilimsel Haberler
2008 Nobel Barış Ödülü Ahtisaari'nin

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---