Okunma: 1445 kez

Eğitim de bir hizmet üretimidir. Oysa eğitimciler imalat sanayi ve eğitimdeki prosesler arasında benzetim yapılmasından hoşlanmaz. Yükseköğretimde TKY, performans göstergeleri ile eğitim proseslerinin yönlendirilmesine ilaveten öğrenimin kalitesini, müşteri ihtiyaçlarının karşılanmasında kurum verimliliğini de kapsar. Özerklik artışı ile kalite gelişimi arasında doğru orantı vardır. Ancak özerklik artışının kurumun kredibilitesi ve güvenirliği ile dengelenmesi gerekir.

Ulusal ve uluslararası ortamlarda rekabetin giderek artması sonucu yönetim sistemlerinin tek ve yegâne amacı, kısa vadede mamul ve/veya servis üretiminde her türlü israfı önleyerek rekabet gücünü yükseltmek; uzun vadede ise kurumun kendi sektöründe uluslararası lider olmasını sağlamaktır. Bu amaca ulaşmada gerekli en önemli kaynak kalifiye insangücüdür. Kalifiye insangücünün yetiştirildiği en önemli kurumlardan biri olan yükseköğretim kurumları ve üniversitelerin sağladığı hizmet kalitesi de tüm sektörlerin kalitesini etkileyen temel noktalardan biridir. Mamul/servis üreten diğer pek çok sektörün ürünlerindeki kalitesizlik sadece o sektör veya ürünlerinin girdi olduğu diğer sektörleri belirli ve kısa sürelerle etkiler. Ancak eğitimdeki kalitesizliğin etkisi, tüm sektörler üzerinde çok daha uzun süreli, zincirleme ilişkilerle yüzyıllara varan zaman dilimleri içinde geçerlidir.

Eğitimde kalite yönetiminin amacı, kalifiye insangücünün yetiştirilmesinde sürekliliğin sağlanmasına yardımcı olmaktır. Eğitimde kalite yönetimi,

• ülkenin ihtiyaç duyduğu elemanları yetiştirmeyi,
• bu elemanlara ihtiyaç duyulduğu zamanda yetiştirmeyi,
• özellikle de eğitimde esnekliği hedefleyerek, israfı önlemeyi, kaliteyi artırmayı, eğitimin yeterli ve uygun sürelerde en düşük maliyetle yapılmasını, moral ve verimliliği arttırmayı, özetle sürekli iyileştirme ve gelişmeyi,

sağlar.

2. YÜKSEKÖĞRETİMDE TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

Yükseköğretimde kalite yönetimi, eğitimin her aşamasında ve eğitimi etkileyen tüm alanlarda,

• fiziki altyapı (bina, spor tesisleri, açık alan vb.)
• akademik altyapı (laboratuvar, kütüphane, dokümantasyon, iletişim, bilgi işlem vb.),
• ders programı,
• sınav ve değerlendirme sistemi,
• akademik/idari personel temin ve geliştirme sistemi,
• araştırma ve yayınlar,
• kurumsal gelişme planı (stratejik planlama),
• üniversite-sanayi-toplum ilişkileri,

sağlanırsa kaliteli insangücü yetiştirilebilir (Şekil 1).

Tüm faaliyetlerde öğrencilerin öğretimi ve eğitimi odak noktasıdır. Çünkü, öğrencilerin öğretimi ve eğitimi üniversitelerin en temel fonksiyonudur. Yükseköğretimde kalite güvencesini sağlamak için iki alışılagelmiş yaklaşım vardır. Bunlardan birincisi akreditasyon, diğeri de çıktıların ürünlerin) değerlendirilmesidir.

Akreditasyon girdilerle, yani öğrenci seçimi, öğretim elemanlarının özellikleri, akademik ve fiziki altyapı (kütüphane, laboratuvar sınıflar...) üzerine odaklanmıştır. Akreditasyonda, yükseköğretime ayrılan kaynakların ve girdilerin kalitesi ve miktarı belirli bir düzeyin üstünde ise çıktıların kalitesinin de belirli bir düzeyin üzerinde olacağı varsayımı vardır. Bir başka deyişle, yüksek öğretimdeki kaliteyi, ona ayrılan kaynakların ve girdilerin kalitesi ve düzeyi belirler.Akreditasyon yüksek öğretim sisteminin içiyle, eğitim süreçleriyle ve sonuçlarla ilgili değildir.

Değerlendirme sistemleri ise, öğrenci başarıları, mezun sayısı, istihdam edilen mezun sayısı, mezunların istihdam yerleri gibi sistemin çıktılarıyla ilgilidir. Ancak burada da eğitim-öğretim süreçleri göz ardı edilmektedir.

Yükseköğretimde, gerçek anlamda kalite artışı sağlanmak isteniyorsa,

• girdileri değerlendiren akreditasyon sistemini,
• çıktıları değerlendiren değerlendirme sistemini,
• eğitim-öğretim süreçlerinin tasırımını, planlamasını, uygulamasını ve denetimini sağlayan sistemleri,

21. yy.'la girerken, gerek Amerika Birleşik Devletleri'nde, gerekse Avrupa Topluluğu'nda yüksek öğretimde sürekli gelişim sağlamak için, çeşitli program ve projeler başlatılmıştır. Bu bölümde, Amerika Birleşik Devletleri'nde bu amaçla oluşturulan ve yüksek düzeyde mali kaynaklarla desteklenen "Kalite Koalisyon ve Konsorsiyumları"nın faaliyetleri özetlenecektir.

3.1. AAHE Akademik Kalite Konsorsuyum'u Sürekli Kalite Geliştirme Projesi

Akademik Kalite Konsorsyum'u (Academic Quality Consortium), Amerikan Yüksek Öğretim Derneği'ne (American Association for Higher Education, AAHE) bağlı bir kurumdur. Akademik Kalite Konsorsyum'u 1993 yılında AAHE Sürekli Kalite Geliştirme (Continuous Quality Improvement, CQI) Projesini başlatmıştır. Proje sürekli kalite geliştirme çalışmalarına katılmayı taahhüt eden üniversitelere, kendi aralarında tecrübe ve bilgi aktararak beraberce öğrenme ve çalışma fırsatı yaratmayı amaçlamaktadır. Projenin amaçları,

• yükseköğretimde sürekli kalite geliştirme çalışmalarının prensiplerini saptamak ve başarılı uygulamaları ortaya çıkarmak,
• yükseköğretimde sürekli kalite geliştirme çalışmalarını gerçekleştiren uygulayıcılar arasında fikir ve bilgi alışverişini gerçekleştirmek,
• yukarıdaki amaçları gerçekleştirmeye yardımcı olacak bir bilgi ağını kurmak,
• yükseköğretim kurumlarında kullanılıp, uygulanabilecek bir kalite standartları sistemini oluşturmak,
• lisans düzeyinde, mühendislik eğitiminde program ve eğitim sistemlerinin geliştirilmesine etki yapacak her türlü yeni yapı ve yaklaşımı üretmek,
• lisan düzeyinde mühendislik eğitimi veren kurumlar arasındaki fikir alışverişine ve kaynaklara ortak erişimine imkan sağlayacak ortamı oluşturmak,
• kadınlara, azınlıklara ve özürlülere verilen mühendislik diplomalarının sayısını artırmak,
• lisans düzeyinde mühendislik eğitiminin kalitesini yükseltmektir.

Ocak 1995 sonu itibariyle AAHE Sürekli Kalite Geliştirme Projesine 20 üniversite katılmıştır.

3.2. NSF Mühendislik Eğitimi Koalisyonları

ABD'de mühendislik eğitiminde sürekli kalite geliştirmeye yönelik faaliyetlerin sürdürüldüğü kurumlardan biri de Ulusal Bilim Vakfı'dır. Aşağıda halen NSF bünyesinde devam eden koalisyonlardan bazıları hakkında bilgiler verilmiştir.ECSEL:ECSEL, (Engineering Coalition of Schools for Excellence in Education and Leadership) 1990 Sonbaharında yedi üniversite tarafından kurulmuştur.

Beş yıllık bir perspektif içinde lisans düzeyinde mühendislik eğitimini ve altyapısını yenileyip geliştirerek mühendisliği gençler için daha cazip ve çekici bir meslek haline getirmek amaçlanmaktadır. Projede taraflar aşağıda sıralanan faaliyetleri gerçekleştireceklerdir;

• programın yeniden yapılandırılması ve akademik personelin geliştirilmesi,
• meslekçi ve sürekli eğitim programlarının geliştirilmesi,
• mühendislik hazırlık programlarının geliştirilmesi,
• tasarımın programa sokulması,
• modül birimlerinin ve destek teknolojilerinin geliştirilmesi,
• üniversiteler arasında çeşitli iletişim ağlarının kurulması,
• öğrenci liderlik geliştirmesi ve program değerlendirilmesi,

GATEWAY: Mühendislik Eğitimi Koalisyonu 1992 yılında aşağıda sıralanan on üniversite tarafından kurulmuştur.

GATEWAY Koalisyonu, mühendislik eğitimi programını, derse odaklanmadan kurtararak, disiplinlerarası yaklaşımları kullanarak, programı oluşturan parçaların birleştirilip entegre edilmesi yönündeki çalışmaları sürdürmektedir. Faaliyetleri;

• program yenileme ve geliştirme,
• insangücü potansiyeli geliştirme,
• eğitim teknolojisi ve metodolojisi,
• değerlendirme ve kalite güvencesi

çalışmalarını kapsamaktadır.

SUCCEED: SUCCEED (Güneydoğu Üniversite ve Kolejleri Konsorsyumu) 1992 baharında 7 üniversite tarafından kurulmuştur.

SUCCEED içinde MÜFREDAT 21 (CURRICULUM 21) adı altında 21.yy için yeni bir ders programı geliştirilmiştir. SUCCEED'in misyonu,

• CURRICULUM 21'in uygulanabilmesi için öğrenen bir çevreyi oluşturacak ortamı kurmak,
• CURRICULUM 21 ile mühendis adaylarını gönderen kurumlar (listeler ve benzeri okullar) ve mühendisleri istihdam eden kurumlar arasında etkin bir arakesit geliştirmek,
• CURRICULUM 21 kapsamında mühendislik öğrencilerinin özellikle kadınların ve azınlıkların mezuniyetlerini teşvik etmek,
• CURRICULUM 21'in geliştirilmesinde sanayinin ve akademik personelin katılımını teşvik ederek, çevre dostu, temiz ve yalın sanayilerin oluşturulmasına katkıda bulunmak,
• CURRICULUM 21'i toplam kalite yönetimi prensiplerini ve tekniklerini kullanarak sürekli geliştirmek,

olarak belirlenmiştir. SUCCEED, ayrıca NSF'in diğer mühendislik koalisyonları ile işbirliği sağlayacak iletişim programlarını geliştirecektir. Böylece koalisyonlar arasında entellektüel ve fiziki kaynakların paylaşımı sağlanabilecektir.

SYNTHESIS: Synthesisi Bir Ulusal Mühendislik Eğitimi Koalisyonu 1990 sonbaharında 8 üniversite arasında kurulmuştur.

Bu koalisyona katılan üniversitelerin özellikleri yer, büyüklük ve misyon olarak çok çeşitlidir.Yükseköğretimdeki problemlerin çözümleri, çok geniş bir yelpaze içinde ele alınmaktadır. Problemler dört ana grupta incelenmektedir;

• program reformu.
• programı destekleyen teknolojiler.
• mühendislik eğitimine öğrenci cezbetme ve çekme programları.
• toplumla ilişkileri geliştirme, ve mühendisliğin kamuya tanıtılması.

SYNTHESIS'in nihai hedefi,

• disiplinlererası kabiliyetlerin kazandırıldığı,
• problem çözmeye yönelik,

geniş spekturumlu sosyal ve ekonomik etkenleri de gözönüne alarak tasarım yapabilen, mühendisleri yetiştirecek yeni eğitim stratejilerini benimseyen yükseköğretim kurumlarını oluşturmaktır.

SYNTHESIS,

• 21. yy'ın rekabet baskı ve ihtiyaçlarını karşılayabilecek programı sistematik olarak yeniden yapılandırmak,
• mühendislik eğitiminde kadın ve azınlıkların sayısını arttırarak onları lisanüstü eğitime yönlendirmek,
• programı, yükseköğretim kurumları arasındaki ilişkileri ve öğrenci çekme projelerine destek verecek araçları oluşturmak,
• yeni eğitim destek teknolojilerini koalisyonda yer alan kurumlar ve diğer üniversitelere yaymak,
• ulusal Mühendislik Eğitimi Yayma Sistemini (NEEDS, National Educational Delivery System) planlamak ve geliştirmek,
• mühendisliğe ilgi duyan kabiliyetli ve potansiyeli yüksek öğrencilere ve öğretmenlerine erişimi sağlamak,
• mühendislik eğitiminde başarı oranlarını arttırmak ve mühendislik alanları arasındaki geçişleri azaltmak,
• yüksek lisans potansiyeli gösteren öğrencilerin desteklenip geliştirilmesini sağlamak,
• koalisyon projelerini ve matematik, fen bilimleri ve mühendisliğe karşı olumlu yaklaşımları desteleyecek dış etkenleri oluşturacak, toplumun teknolojik kültürünü arttırıcı ve Koalisyonun faaliyetleri kolaylaştırıcı ortamı yaratmak,
• anaokulundan 12.Sınıfa kadar tüm alt eğitim kurumları, öğretmenler ve öğrenciler ile ilişkileri geliştirmek,
• elektronik sınıf, prototip ders dokümanı hazırlama stüdyosu, veri tabanı mimarisi ve bilgi ağları türü çeşitli eğitim araçları ve projeler oluşturmak gibi faaliyetleri içermektedir.

Eğitimde Toplam Kalite Yönetiminin gerçekleştirilmesi,

• israfı önlemeyi,
• kaliteyi arttırmayı,
• bakımlı binalar ve çevrenin oluşmasını,
• başarılı öğretim üyelerinin teminini,
• moral ve verimliliği arttırmayı,
• mükemmel sınav sonuçlarının alınmasını,
• yüksek başarı oranını,
• uzmanlaşmayı,
• ailelerden, sanayiden ve toplumdan destek sağlanmasını,
• kaynakların etkin kullanımını ve arttırılmasını,
• sürekli iyileştirme ve gelişimi,

özetle parlak bir geleceği sağlar.

Etiketler:  

Bilimler
Diğer Bilimler
Yükseköğretimde Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımları ve ABD Örnekleri

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---