 Okunma: 729 kez
Eğer bir politikacı adayı iseniz, geleceğiniz için yapacağınız en iyi yatırım bu kitapçıktaki (SAFSATA KLAVUZU) safsataları hatmetmek ve mümkün olduğunca sık kullanmaktır. Ama politikacı değil de, politikacı muhatabı olacaksanız, Serbest Safsatalara ilişkin farkındalığınızı bu defa kolay kandırılmamak için kullanmak durumundasınız.
( www.genbilim.com )
Laf Ola Beri Gele!
Yukarıda:
“Doktor, daha çok harekete ihtiyacım olduğunu söyledi, ben de online borsa oynamaya karar verdim.”
Safsata karikatürleri “Fallacy cartoons”sitesinden
Serbest Safsatalar
una karşın, Serbest Safsataların çoğu zaman pek eğlenceli olduklarını söylemeliyiz. Zaman zaman anlamsız hatta hayli düzeysizdirler ama sonuçları itibariyle insanı hiç olmayacak inançlara ve durumlara götürebilirler. Dahası, masum muhataplarını hayatta kötü seçimler yapmaya hatta şiddete yönlendirebilirler. Her ne kadar AŞAĞIDAKi güncel örnekler gazetelerden alınmışsa da, gazeteci olmak için safsata yapmayı biliyor olmak da gerekli değildir.
Biçimsel Safsatalar argümanın şekli, Serbest Safsatalar ise anlamı ile uğraşırlar. Serbest Safsatalar, kullanılan Türkçe’deki belirsizlik, kelime veya dilbilgisi kurallarının yanlış kullanımı, bir fikrin veya olayın yanlış ifadesi, bir tahminin vurgulanması, yanlış anlama, konu dışına çıkma gibi kusurlar nedeniyle ortaya çıkar. Söylediğimiz gibi, çoğu zaman komik, aptalca, hatta saygısızdırlar. Batıl inançların temelinde de safsatanın bu türü yatar. Doğru bir muhakeme için ifadenin açık olması gerekir. Oysa Serbest Safsatalarda ifadeler anlaşılır gibi değillerdir. Şunu da belirtelim: Serbest Safsatanın İngilizce karşılığı olan “informal fallacy”nin informal kelimesi, kalitesiz, adi, gelişigüzel, uygun olmayan manasında değildir; Biçimsel Safsatalar gibi argümanın şekli (mazrufu) yerine anlamı (zarfı) ile meşgul olunduğunu anlatır.
Türkçe’deki Serbest Safsataların tamamlanmış bir listesi yoktur. Bununla beraber, biz, günlük hayatta yaygın olarak karşılaştığımız 50 Serbest Safsata türünü şöyle sıraladık.
SERBEST SAFSATA TÜRLERİ
|
Serbest Safsatalar
|
İnformel fallacies
|
|
BELİRSİZLİK SAFSATALARI
|
|
Cinaslı Safsata
|
Fallacy of Equivocation
|
|
Çok Anlamlılık Safsatası
|
Fallacy of Amphiboly
|
|
Vurgulama Safsatası
|
Fallacy of Accent
|
|
KIYASLAMA HATALARI
|
|
Özelleştirme Safsatası
|
Fallacy Of Accident
|
|
Genelleştirme Safsatası
|
Fallacy of Converse Accident
|
|
KATEGORİ HATALARI
|
|
Bütünleme Safsatası
|
Fallacy of Composition
|
|
İndirgeme Safsatası
|
Fallacy Of Division
|
|
KONUNUN ÖZÜNÜ KAÇIRMA SAFSATALARI
|
|
Kısır Döngü Safsatası
|
Begging The Question,
|
|
Alakasız Sonuç Safsatası
|
Irrelevant Conclusion
|
|
İddiayı Zayıflatma Safsatası
|
Fallacy of the Straw-Man
|
|
Alakasız Amaç Safsatası
|
Fallacy of İrrelevant Purpose
|
|
Konuyu Saptırma Safsatası
|
Fallacy of Red Herring
|
|
SALDIRI SAFSATALARI
|
|
Adam Karalama Safsatası
|
Argument Against the Man
|
|
Niteliksel Adam Karalama
|
Circumstantial Ad Hominem
|
|
“Sen de” Safsatası
|
Fallacy Of “You Also”
|
|
Dolduruşa Getirme Safsatası
|
Poisoning The Well
|
|
ŞAŞIRTMA SAFSATALARI
|
|
Devede Kulak Safsatası
|
Fallacy Of The Beard
|
|
Ya Siyah Ya Beyaz Safsatası
|
Black And White Fallacy
|
|
İspatlama Mecburiyeti Safsatası
|
Argument From Ignorance
|
|
Felaket Tellallığı Safsatası
|
Fallacy of Slippery Slope
|
|
İmalı Soru Safsatası
|
Complex Question
|
|
Çok Sorulu Safsata
|
Fallacy Of Many Questions
|
|
Sınırlı Seçenek Safsatası
|
Fallacy of Limited Alternatives
|
|
TARTIŞMALI SEBEP SAFSATALARI
|
|
Yanlış Sebep Safsatası
|
Fallacy of False Cause
|
|
Öncesinde Safsatası
|
Fallacy of “Previous This”
|
|
Müşterek Etki
|
Joint Effect
|
|
İhmal Edilebilir Neden Safsatası
|
Genuine but Insignificant Cause
|
|
Yanlış Yön Safsatası
|
Wrong Direction,
|
|
Karmaşık Nedenler Safsatası
|
Complex Cause
|
|
İSTATİSTİKSEL HATA SAFSATALARI
|
|
Yetersiz Örnek Safsatası
|
(Fallacy of Insufficient Sample)
|
|
Temsil Etmeyen Örnek Safsatası
|
Unrepresentative Sample
|
|
Yanlış Benzetme Safsatası
|
False Analogy
|
|
Yok Sayma Safsatası
|
Slothful Induction
|
|
Sümen Altı Safsatası
|
Fallacy of Slanting
|
|
Kumarbaz Safsatası
|
Gambler’s Fallacy
|
|
OTORİTEYE BAŞVURMA SAFSATALARI
|
|
Bir Bilen Safsatası
|
Argument To Authority
|
|
İrrasyonel Otorite Safsatası
|
Fallacy Of Unqualified Source
|
|
İnanca Başvurma Safsatası
|
Appeal to Belief
|
|
Ortak Tutuma Başvurma Safsatası
|
Appeal To Common Practice
|
|
Grup Baskısı Safsatası
|
Bandwagon, Peer Pressure
|
|
Faydacı Safsata
|
Pragmatic Fallacy
|
|
Beğendirme Safsatası
|
Appeal To Personal İnterests
|
|
Dayatma Safsatası
|
Fallacy Of “İs” To “Ought”
|
|
Mazruf Değil Zarf Safsatası
|
Style Over Substance
|
|
Genetik Safsatası
|
Genetic Fallacy
|
|
DUYGULARA BAŞVURMA SAFSATALARI
|
|
Tehdit Safsatası
|
Argument From Force
|
|
Duygu Sömürüsü
|
Argument To Pity
|
|
Önyargılı Dil Safsatası
|
Prejudicial Language
|
|
Mazeret Safsatası
|
Fallacy Of Special Pleading
|
Etiketler:
Bilimler
Felsefe
Aklın Ölçücü (Laf Ola Beri Gele)
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |
_MYPMS_POPUP_CNT
Yazara E-Posta Atin
