Okunma: 23828 kez

Ülkemizin genel madencilik potansiyeli:
Ülkemizin madencilik alanında çeşitli maden yataklarına sahip olduğunu söylemek yanlış bir ifade olmayacaktır.Bor madenlerinde olduğu gibi,diğer madenlerde de ülkemiz dünyada önemli sayılacak yataklara sahip bulunmaktadır.Ancak Bor dışındaki madenlerimizin miktarının birçok kesimce ifade edildiği gibi, abartılacak ölçülerde olmadığı değerlendirilmektedir.Madencilik üretimi GSMH’daki büyüme ile karşılaştırıldığında;madencilik üretiminin düştüğü ya da azaldığı görülmektedir.GSMH,1991-98 yılları arasında 2.8 kat artmışken madencilik üretimi ancak 1.74 kat artmıştır.1998 yılında madencilik üretiminin GSMH’ya oranı önceki yıllara göre daha da azalmış ve %1.25’e düşmüştür.Ancak bu oranın madencilik ürünleri olan cam, seramik,çimento, demir-çelik gibi sanayii sektörü gelirleri içinde değerlendirilen ürünlerle birlikte %7 ila 10 arasında olacağı değerlendirilmektedir.
        
Ülkemizin maden varlığının MTA’nın verilerine göre 2.9 Milyar Dolar seviyelerinde olduğu ifade edilmektedir.
      
Bu potansiyel yıllık olarak üretim bakımından 2.5 Milyar Dolar,ihracatta ise 500 Milyon Dolar mertebelerindedir.Eğer bu potansiyel rakam doğru ise,üretim ya da ihracat miktarında çok düşük seviyelerde kaldığımız ve sektörde bir takım yasal ya da yapılanmaya dayalı ciddi sorunlar olduğu sonucuna ulaşmanın yanlış olmayacağı değerlendirilmektedir.

SONUÇLAR;

Bor madenlerinin özelleştirilmesi isteniyormuş gibi yapılan spekülasyonlar bazı çevrelerce kasıtlı çıkarılmaktadır.Milli özel sermayenin ve sektörünün istediği gerçek anlamda “millileştirme”dir. Bor madenleri son günlerde birçok çevrelerde belirtildiği gibi dünyadaki mevcut ticaret hacmi dikkate alındığında çok büyük hacimlerde katma değer sağlayacak bir kaynak olarak görülmemektedir.Halen birçok ürünün  (yaklaşık 250 kadar olduğu ifade edilmekte) üretiminde kullanılmasına rağmen, birçoğunda sadece düşük oranlarda kullanılmaktadır.Bor ürünlerine olan ihtiyacın önümüzdeki dönemlerde artacağı kıymetlendirilse de, bunun daha çok cam endüstrisinde olacağı değerlendirilmektedir.Bor’un yakıt üretiminde kullanılması yönünde dünyada yapılan çalışmalar halen devam ettirilmemektedir ve hidrojen esaslı yakıt kullanımı yönündeki çalışmalar daha ön plana geçmiştir. Dolayısıyla birçok çevrelerde geleceğin yakıtı ifadesi pek gerçekci bir değerlendirme olarak görülmemektedir. Türkiye’de halen uygulanan maden yasaları ve onların sonucu madenlerin devletleştirilmesi özel sektör çevrelerinde rahatsızlık yaratmamaktadır.Aksine söz konusu yasa çerçevesinde madenlerin devlet tarafından çıkarılması ve kontrolü desteklenmekte, ancak mevcut uygulamalar eleştirilmektedir.Ülkemizin ihtiyacı olan yüksek teknoloji ürünlerinin yurt içinde üretimi ve istihdam sağlanması açısından özel sektörün de özellikle yüksek teknolojik yatırımlarını bu alanlarda yapması ve bor uç ürünleri üretimine katılması gerekmektedir.
         
Ülkemizin dünya Bor yataklarının %63’ne sahip olduğu dikkate alınırsa, Bor konusunda iddia edildiği gibi büyük katma değerler yaratacak ürünlerin elde edilmesi konusunda yabancıların yapacağı yeni buluş ya da araştırmalara bağlı kalmadan ülkemiz bilim adamlarına sağlanacak desteklerle gerçekleştirilmelidir.Bu nedenle "Bor Araştırma Enstitüsü" kurulmalı ve kaynaklarımızdan daha verimli yararlanmanın bilimsel çalışmaları daha yoğun bir şekilde sürdürülmelidir. ARGE çalışmalarını desteklemesinin mutlaka sağlanması gerektiği düşünülmelidir.
        
Bor daha önceki bölümlerde bahsedildiği gibi birçok ürünün temel girdisi ya da katkı maddesidir. Ancak bu ürünlerden cam ve seramik sanayii hariç diğerleri ülkemizde gelişmemiştir. Bu alanlara yatırım yapacak yerli müteşebbislerin girişimleri ürünlerin en azından yabancılara satış miktarları ve fiyatları üzerinden yapılarak desteklenmeli ve ülkemizin teknolojik ürünler üretmesi yönündeki yolları açılmalıdır.          

Kaynaklar:
US geologıcal Survey Mınerals Yearbook-2000, 1999, 1998
US Borax Pıoneer
US Borax
Minerals, Trace Elements and Human Health- Schauss,A.G
Boron in Materials Technology, Moataz Attallah
Composite Materials-Mohamed Nabil
Bor Bileşikleri Araştırmaları Türkiye bibliyografisi-TUBİTAK-MAM
Madencilik Sektörünün  Sorunları ve Çözüm önerileri ve Yeniden Yapılanma Raporu
Eti Holding AŞ Web Sitesi
Roskill- the Econumics of Boron 1999
Danıştay Birinci Dairesi 01.05.2000 Tarih ve 2000/50 numaralı kararı
Rekabet Kurulu 17.04.2001 tarih ve 00-1/2-2 sayılı kararı
NPQ Türkiye Dergisi, Sayı 2, Cilt 3, Yıl 2001

Etiketler:  

Bilimler
Diğer Bilimler
Bor Madeni Stratejik Önemi

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---