|
GenBilim Editorial
|
|
Salı, 19 Ağustos 2008 |
Okunma: 3370 kez
Bütün evrenin, canlı-cansız her şeyin yapı taşı olan atomların, nasıl olağanüstü bir şekilde maddeyi oluşturduğunu artık biliyoruz. Son derece küçük olan bu parçacıklar, buraya kadar da görüldüğü gibi, kendi içlerinde mükemmel bir organizasyona sahiptirler. Ancak atomdaki mucizevi yön bu kadarla kalmaz; atom aynı zamanda içinde çok muazzam bir enerjiyi de barındırır.
Atomun içinde saklı olan bu güç öylesine büyüktür ki, insanlık bu
enerjinin keşfiyle artık okyanusları birleştiren dev kanallar
açabilmekte, dağları oyabilmekte, suni iklimler üretebilmekte ve bunlar
gibi daha birçok faydalı işi yapabilmektedir. Ama şunu de belirtmek
gerekir ki, atomun içinde saklı olan güç, bu şekilde bir yandan
insanlığa hizmet ederken, diğer yandan da insanlık için çok büyük bir
tehlike oluşturmaktadır.
Öyle ki bu gücün kötüye kullanımıyla, 2. Dünya Savaşı sırasında
Hiroşima ve Nagasakide onbinlerce insan birkaç saniye gibi çok kısa
bir süre içinde hayatlarını kaybettiler. Yakın geçmişte de, Rusya'daki
Çernobil Nükleer Santrali'nde meydana gelen bir kaza çok sayıda insanın
ölmesine ya da sakat kalmasına yol açmıştı. Atomun gücünün Hiroşima,
Nagasaki ve Çernobilde yol açtığı felaketlerle ilgili detaylı bilgi
vermeden önce, atomdaki bu gücün ne olduğundan ve nasıl ortaya
çıktığından kısaca bahsedelim.
Çekirdekteki Güç
Nükleer enerji denilen muazzam güç, çekirdekteki bu kuvvetin serbest
bırakılmasıyla ortaya çıkar. Bu enerjinin büyüklüğü elementin cinsine
göre değişir. Çünkü, her elementin çekirdeğindeki proton ve nötron
sayıları farklıdır. Çekirdek büyüdükçe nötron-proton sayıları ile
bunları birbirine bağlayan kuvvetin büyüklüğü de artar. Büyük bir
çekirdekte, protonların ve nötronların birlikteliğini sağlayan bu
kuvveti serbest bırakmak son derece zordur. Parçacıklar, birbirlerinden
ayrıldıkça, tıpkı bir yay gibi, daha büyük bir kuvvetle bir araya
gelmeye çalışırlar.
Bu kuvveti ayrıntıları ile incelemeden önce, özellikle üzerinde
durulması gereken bir konu vardır: Bu kadar küçük bir yere nasıl olup
da bu kadar büyük bir kuvvet sığmaktadır. Bu öyle bir kuvvettir ki
binlerce insanın yıllarca yaptığı araştırmalar sonucunda bulunmuştur.
Üzerinde bir oynama yapılmadığı zaman kimseye bir zararı yoktur, ama
insan müdahalesiyle milyonları öldüren bir güç haline gelebilmektedir.
Atomun çekirdeğinde bulunan ve milyonlarca kişinin hayatını tehlikeye
sokabilecek olan bu olağanüstü kuvveti, "fisyon" (nükleer parçalanma)
ve "füzyon" (nükleer kaynaşma) tepkimeleri diye adlandırılan iki teknik
işlem açığa çıkarmaktadır. Bu tepkimeler, ilk bakışta atomun
çekirdeğinde gerçekleşiyor gibi gözükse de, aslında atomun bütün
yapıtaşlarının birlikte katıldığı tepkimelerdir.
Fisyon adıyla bilinen reaksiyon atom çekirdeğinin bölünmesi, füzyon
isimli reaksiyon ise iki çekirdeğin büyük bir güçle bir araya getirilip
birleştirilmesi olayıdır. Her iki reaksiyonda da çok fazla miktarda
enerji açığa çıkmaktadır.

Etiketler:
Bilimler
Kimya
Atom Gücü
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |