|
GenBilim Editorial
|
|
Cuma, 01 Ağustos 2008 |
Okunma: 735 kez
Tepenizde gördüğünüz orta büyüklükte, yaklaşık l kilometre çapındaki bir bulutun hacmi 4 milyar metreküptür ve içinde l-5 milyon kilogram su vardır. Peki nasıl oluyor da bu kadar su başımıza kovadan dökülür gibi dökülmüyor, bu kadar tonlarca ağırlık havada durabiliyor? Gerçekten bulutlar gökyüzünün inanılmaz ve harika süsleridir.
( www.genbilim.com )
Hiçbir bulut diğeri ile şekil ve hacim olarak aynı değildir. Çünkü
oluşumlarına etki eden hava akımları, sıcaklık, basınç, havadaki toz
miktarı v.b. gibi o kadar çok etken vardır ki, çok değişken olan
atmosferde iki yerde bütün bu şartları eşit olarak sağlamak mümkün
değildir.
Isınan yeryüzünden buharlaşan su, havadan hafif minik su buharları
şeklinde doğruca gökyüzüne yükselir. Belirli bir yükseklikte basınç
azaldığı, hava da soğuduğu için minik su damlacıkları haline geçerler
ve bulutları oluştururlar. Başlangıçta bu damlalar o kadar küçüktür ki,
çapları birkaç mikrometredir. (İnsan saçı 100 mikrometredir.) Ortalama
bir yağmur damlasının oluşabilmesi için bunlardan milyonlarcasının
birleşmesi gerekir.
Bulutların bu kadar ağırlığa rağmen gökyüzünde asılı kalabilmelerinin
sebebi bu damlacıkların çok küçük olmalarıdır. Her ne kadar bir
kilometre çapındaki bir bulutta en azından 1.000 ton su varsa da bu
hacimdeki hava 1.000.000 tondur, yani bin kez daha ağırdır. Bu nedenle
de bulutlar içerlerindeki yağmur taneleri iyice oluşup, ağırlaşıp yere
düşene kadar tepemizde gezinip dururlar. Aslında yağmur yağarken yağmur
damlası oluşma işlemi devam ettiğinden bulut içindeki suyu boşaltıp bir
anda kaybolmaz.
Bulutun oluşumunda başlangıçta oluşan su damlacıkları o kadar küçüktür
ki, üzerlerine gelen ışıkları doğrudan yansıtırlar ve bu tip bulutlar
pamuk gibi beyaz görünürler. Su damlacıkları birleşip büyüdükçe, yani
kalınlaştıkça ışığı daha az yansıtırlar, bu nedenle de yağmur bulutları
daha koyu, gri hatta siyaha yakın renkte görünür. Gittikçe büyüyerek
ağırlaşan bu damlalar bulutun altında toplandığından, bu tip bulutların
tabanları üst taraflarına nazaran daha koyu renktedirler.
Havadaki sıcaklık yatay olarak genellikle aynıdır. Bu nedenle havanın
içine suyu alabileceği yükseklik yatay olarak hemen hemen aynı
olduğundan bulutların altları daha düzdür. Bulutun ortası ile üst
kenarı arasındaki ısı farklı olduğu ve üst tarafında su damlası oluşumu
devam ettiği için üst taraflar kıvrımlıdır.
Bulutlar şekillerine ve yüksekliklerine göre sınıflandırılırlar.
Genelde üç ana grupta toplanırlar. Bu sınıflandırmaya göre, ince, tutam
tutam, ufak bulutlara 'sirüs', kümeler halinde olanlara 'kümülüs',
ufukta tabaka halinde görünenlere de 'stratus' deniliyor. Ayrıca iki
tane de yükseklik kategorisi var. Bulutun tabanı yerden 2.000 - 6.000
metre yükseklikte ise ön ismi 'alto', 6.000 metreden daha yükseklikte
ise de 'sirro' oluyor. Yağmur bulutlarına da diğerlerinden ayırmak için
'nimbo, nimbus' gibi isimler ekleniyor.

Etiketler:
Bilimler
Biyoloji
Bulutlar Nasıl Oluşuyor?
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |