|
GenBilim Editorial
|
|
Cuma, 01 Ağustos 2008 |
Okunma: 621 kez
Gökyüzünde yılda 3 milyar şimşek veya yıldırım oluşmaktadır. Bir diğer deyişle yılın herhangi bir zamanında dünyanın üstünde 2000 yıldırım bulutu vardır ve dünyamıza her saniyede 100 yıldırım düşmektedir. Güçlü bir fırtına, Hiroşima'ya atılan atom bombasından 100 kat daha fazla enerji açığa çıkarmaktadır. Kim bilir? Belki bir gün gelecek yıldırımları da enerji kaynağı olarak kullanmayı öğreneceğiz.
( www.genbilim.com )
Bu gök olayı insanlığın ilk tarihinden itibaren ilahi bir işaret olarak
görülmüştür. Yıldırım düşmesi insanlar için tehlikeli olmasına rağmen
insan yaşamına faydası da vardır. Yıldırımlar yeryüzündeki bitkiler
için faydalı maddeler olan nitratlar ve oksijenin de yeryüzüne inmesine
neden olurlar.
Her şey güneş ışıkları ile yeryüzünde ısınan havanın yükselmesi ile
başlıyor. Tabii içinde buharlaşan suyu da yukarı taşıyarak. Bu yükselen
hava yaklaşık 2-3 kilometreye ulaşınca havanın soğuk katmanlarına rast
geliyor. Soğuk havalarda nefes verince nefesimiz nasıl buharlaşıyorsa
aynen o şekilde buharlaşıyor ve gördüğümüz bulutu oluşturuyor. Bu
bulutlar daha sonra hava akımları ile 20.000 metreye kadar
tırmanabiliyorlar.
Aslı tam bilinememesine rağmen bulutların bu yükselişleri sırasında
içlerinde oluşan buz kristallerinin birbirlerine sürtünerek bir statik
elektrik enerjisi açığa çıkardıkları öne sürülüyor. Bu elektrik
enerjisi bulutların üst katmanlarında pozitif(+), alt katmanlarında ise
negatif(-) yüklü olarak birikiyor. Bulutun içindeki yük havayı iyonize
edecek güce ulaştığında şimşek oluşuyor.
Yağmur bulutlarının alt yüzeylerindeki büyük negatif yük içindeki
elektronları iterek orayı da pozitif yüklü hale getiriyor ve bu yük
saniyede 1000 kilometre hızla toprağa iniyor, yani kısa devre yapıyor.
Yıldırımın bu andaki ısısı 30.000 derece olup güneşin yüzeyindeki
ısının 5 katı kadardır.
Yıldırım düşerken çok şaşırtıcı bir şey oluyor. Yerden de buluta doğru
bir boşalma oluyor. Yerden 100 metre yükseklikte bu iki akım birleşiyor
ve iletkenliği çok fazla olan bir koridor oluşuyor. İşte bundan sonra
yıldırımı hiçbir şey durduramaz, pozitif yük hızla buluta doğru onu
nötr hale getirmek için yükselir. İşte yıldırımın havadan yere mi,
yoksa yerden havaya mı oluştuğunu yaratan soru bu.
Bu koridordan yerden göğe doğru neredeyse ışık hızının üçte biri hızla
yükselen akım yıldırımın göze gelen şiddetli ışığını da yaratır.
Ardından yine yukardan yere iner ve iki taraf arasındaki potansiyel
farkı sıfırlanana kadar bu olay 10-12 kez tekrarlanabilir.

Etiketler:
Bilimler
Fizik
Yıldırım Nasıl Düşüyor?
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |