Okunma: 816 kez
Haziran 2003'de Turna(*) öbeğinde ortaya attığım ve o zaman "çoklu seçim" olarak adlandırdığım saçaklı seçme yönteminin Bart Kosko tarafından da ele alındığını Aralık 2006'da okuduğum Kosko'nun Heaven in a Chip adlı kitabında gördüm. Kosko ile koşut düşünebilmiş olmak beni sevindirdi.
Saçaklı mantıkta, nesne ve onun niteliği arasındaki ilişki sıfır ile bir arasında bir gerçel sayı ile tanımlanır. Yani, nesne ve nitelik ilişkisi bir derece meselesidir.
( www.genbilim.com )
Saçaklı seçme yönteminin çıkış noktası da budur. Seçen ile seçtiği arasında, derecesini seçenin belirleyeceği bir ilişki kurmak:
Her seçmene herbiri 1 oy değerinde 10 oy verme hakkı tanınır.
Seçmen, elindeki oyları adaylara istediği şekilde dağıtabilir.
Birinci adaya 1 oy, ikinciye 7, üçüncüye 2 oy gibi bir dağıtım yapabilir.
Dördüncü adaya 10 oy verip diğerlerine hiç oy vermeyebilir.
Hiçbir adaya oy vermeyebilir.
Sadece 5 oy kullanmayı isteyebilir, diğer oyları kullanmadan atar.
Saçaklı seçimde dikkat edilmesi gereken nokta soruyu da değiştirmek gerektiğidir. Sadece yanıtı değiştirmek eksik kalır.
"Aşağıdaki
adaylardan hangisini seçersiniz?" diye sormak yerine, "aşağıdaki
adayların her birini ne derece desteklersiniz?" diye sormak gerekir.
Daha
somut bir örnek vermek için, yıllardır sorulan bir soruyu ele alalım:
Türkiye doğulu mudur, batılı mı? İkili mantıktan kalma bu soruyu
saçaklandırırsak şöyle sormak gerekir: Türkiye ne derece doğuludur, ne
derece batılı?
İkili mantık yöntemine göre:
Soru: Türkiye doğulu mu, batılı mı?
Seçenekler:
a) Doğulu
b) Batılı
Seçeneklerden sadece biri işaretlenebilir.
Saçaklı seçme yönteminde ise
Soru: Türkiye ne derece doğulu, ne derece batılıdır?
Seçenekler:
a) Doğululuk derecesi: ...
b) Batılılık derecesi: ...
Boş bırakılan alanlara, 0-10 arası sayılar konarak seçim yapılır.
Toplamın 10'u geçmemesi gerekmektedir.
Ölçeğin
0-10 arası olması da şart değildir, 0-100 arası ya da 0-1000 arası da
olabilir. Önemli olan herkese eşit sayıda oy hakkı tanınmasıdır.
Saçaklı
seçme yönteminin seçimlere uygulanması durumunda karşımıza saçaklı
demokrasi çıkar ki, bildiğim kadarıyla şu ana kadar dünyada denenmiş
bir sistem değildir. Ama bir gün neden olmasın?

Etiketler:
Bilimler
Sosyoloji
Saçaklı Demokrasi
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |