Okunma: 1286 kez

Cumhuriyetin ilk yıllarında Ankara Sultanisi'nin müdürü. Ankara Sultanisi, yani Ankara Erkek Lisesi, yani Ankara Atatürk Lisesi, yani eski Taş Mektep, ki, şimdiki Yüksek İhtisas Hastanesi'nin olduğu yerdedir. 1886da beş yıllık idadi (ortaokul-lise arası) olarak kurulmuş, 1908de Sultani olmuş; 1919da Mustafa Kemal kol kanat germiş, 1921de Sakarya Meydan Savaşından önce diğer resmi dairelerle birlikte Kayseri'ye nakledilmiş, 1922'de Başkumandanlık Meydan Muharebesi zaferinden sonra Ankara'ya dönmüş. Gençlerbirliği Ankara Sultanisi öğrencilerinin 1923de kurdukları futbol takımı.

Sakallı Celâlin Ankara Sultanisi müdürü olduğu yıllarda Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver (1895-1966) Galatasaray Lisesinden arkadaşı. Hamdullah Suphi de bir paşazade. Tanzimat siyasilerinden Abdullah Suphi Paşanın oğlu, öykücü/romancı Samipaşazade Sezainin (1860-1936) yeğeni. Sakallı gibi, Tanrıöver de hayata öğretmen olarak atılıyor. Ayasofya Rüşdiyesinde (orta okul) hitabet ve Fransızca, Darülmualliminde (öğretmen okulu) edebiyat, Darülfünunda (üniversite) Türk-İslam sanatı dersleri veriyor, şiir yazıyor. İlk şiirini yayımlayan kendi amcasının Pariste çıkardığı gazetesi. Sergüzeşt (macera, serüven) isimli romanı yüzünden göz hapsine alındığını (!) düşünerek Parise kaçan ve 1908e kadar orada kalan edebiyatçılarımızdan. Samipaşazade Sezai, Meşrutiyetin ilânından sonra Madridte elçi, Birinci Dünya Savaşı süresince İsviçrede, TBMMnin açılmasından sonra Türkiyede; 1927de Hidamat-ı vataniyye tertibinden (vatan hizmetleri fonundan) emekli. Belli ki, daha o zamandan varmış, verdiysem ben verdim diyen birileri.

Edebiyatçı, hatip, şair ve siyasetçi Tanrıöver, son Osmanlı Meclis-i Mebusanı (1920) Antalya üyesi, TBMM ilk döneminde Antalya, 1923'te İstanbul milletvekili, 1920 ve 1925 yıllarında iki kez Milli Eğitim Bakanı, 1927'de yeniden İstanbul milletvekili, 1935'te Brüksel Büyükelçisi. 1943'te İçel, 1946'da İstanbul milletvekili olarak yeniden Meclis'te giriyor. 1950 seçimlerinde Demokrat Parti listesinden bağımsız Manisa milletvekili, 1954'te yine Demokrat Partidenİstanbul milletvekili. 1957de Hürriyet Partisi adayı. 1966dan ölümüne kadar Türk Ocakları Merkez Heyeti başkanı. Başarılı mı başarılı bir kariyer!

1920-1925 arası bir tarih: Sakallı Celâl lise müdürü, Hamdullah Suphi Milli Eğitim Bakanı. Ankara, okuryazara, diplomalıya muhtaç. Rivayet odur ki, başkentte trenden inenlerin arasında yabancı dil bilen varsa derhal "Hariciyeci" yaparlar, ortaokul mezunları ya maden okuluna alınır, mühendisi olurlar ya da Hukuk Mektebine gönderilirler. Bir hızlandırılmış eğitimdir ki, nelere neden olabildiğini 80lerde yaşayarak gördük öğretmen okullarında.

Netice-yi kelâm, günlerden bir gün, Sakallı Celâle, Bakanlıktan bir yazı gelir. Yazıda ülkenin yetişmiş adama ihtiyacı olduğu belirtilmekte ve kendisinden son ve sondan bir önceki sınıf öğrencilerini mezun etmesi talep edilmektedir. Bunun için de bitirme sınavlarında öğrencilere yardım edilmesi istenmektedir.

Böyle bir talep, Sakallı Celâlin aydın namusu ile bağdaştırabileceği bir talep değildir. Red ve istifa eder. Hamdullah Suphi bizzat arar, durumu anlatır, ihtiyacı anlatır, arkadaşlıklarının hatırına istifasını geri almasını ister.

El cevap: "Bak Hamdullah, Meşrutiyet ilân ettik olmadı, Cumhuriyet'i getirdik yine olmadı. Bir de ciddiyeti denemeye ne dersin?"

Ve böyle başlar Sakallı Celâlin Aydın incir fabrikasında işçilikten, ustabaşılıktan, tren makinistliğine giden serüveni.

21. yüzyıldan eksilttiğimiz bugünlerde saygıyla, hüzünle, rahmetle anıyorum. Onlardan birkaç tane daha olaydı!...

Hamiş: Meğer, Türkiye doğuya yol alan bir büyük gemidir. Geminin içinde batıya koşanlar var ve biz bunu batılılaşmak sanıyoruz.Bu kadar cehalet ancak tahsille mümkündür.Bu ülkede ilgililer bilgisiz, bilgililer ilgisizdir.Memlekete hizmet etmek istiyorsan bunu kimseye duyurmadan yapacaksın. Yoksa engellerler saptamaları da Sakallı Celâle aitmiş. Bkz., Orhan Karaveli, 'Sakallı Celal: Bir Bilinmeyen Ünlü'nün Yaşam Öyküsü' (Pergamon Yayınları/ Mayıs 2004)

Etiketler:  

Bilimler
Sosyoloji
.Bir'de "Ciddiyet" i Denesek?!

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---