1.Mahmut

May 07 2008

1.Mahmut

(0 Oy)

GenBilim Editorial

Çarşamba, 07 Mayıs 2008

Okunma: 230 kez

Osmanlı hanedanından yirmidördüncü padişahtır. Babası II. Mustafa, annesi Saliria Sebkati Sultan’dır. II. Ahmet’in tek oğlu, Veliaht-Şehzade İbrahim’in ölümü üzerine; en yaşlı şehzade sıfatıyla veliaht oldu. Amcası III. Ahmet’in Patrona Halil ayaklanmasıyla tahttan indirilmesi üzerine, padişah ilan edildi (28 Eylül 1730). İlk iş olarak, Patrona meselesini halletti. Divan-ı Hümâyûn toplantılarına katılmaya başlayan Patrona Halil ve adamlarını vezir rütbesi almak için geldikleri Topkapı Sarayı’nda öldürttü (15 Kasım 1730). Böylece devlet idaresindeki başı-bozukluk önlendi. Bundan sonra sürüp giden İran savaşlarıyla ilgilendi. Bağdat Valisi Ahmet Paşa’yı serdarlığa getirdi. Kürican Savaşı’nda İranlıları yenen Ahmet Paşa’nın imzaladığı barış antlaşmasından sonra, savaşın sürmesini isteyen I. Mahmut sadarete Hekimoğlu Ali Paşa’yı getirdi. Ancak Osmanlı kuvvetleri Nadir Şah’a yenildiler. Yardıma gelmekte olan Kırım kuvvetlerine izin vermeyen Rusya, yenilgide etkili oldu. Bu olay üzerine Rusya’ya da savaş açıldı. Avusturya ile Rusya arasında yapılmış olan antlaşma gereğince, Avusturya da savaşa katılarak Niş, Izvornik ye Eflâk’a saldırdı. Bu arada Rusya Azak’ı alarak Özi üzerine yürüdü. Bu durum karşısında sadrazamı görevinden alan I. Mahmut, yerine Muhsinzade Abdullah Paşa’yı tayin etti. Hekimoğlu Ali Paşa’yla işbirliği yapan yeni sadrazam, başarılı savaşlar sonunda Avusturya kralını yendi. Vidin ve Niş geri alındı. Avusturya üzerine yapılan ikinci seferde de, Mehadiye ve Adakale alındı. Kırım kuvvetleriyle birlikte, Ruslarla yapılan savaşlarda kaptan-ı derya Süleyman Paşa, bir Rus donanmasını imha etti. Bu arada sadrazamlığa getirilen Yeğen Mehmet Paşa’nın, Belgrat önlerinde Avusturya ordusunu yenmesi üzerine, bu iki devletle barış antlaşması imzalandı (1739). İsveç ve İspanya ile ticaret antlaşması imzalayan I. Mahmut, 1746′da İran’la imzaladığı barış antlaşmasıyla Osmanlı-İran savaşlarına son verdi. Islahatçı bir hükümdar olan I. Mahmut zamanında, Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn kuruldu. Lâle Devri’ndeki yapılan değişikliklerden etkilenerek birçok camii, mescit, çeşme ve köşk inşa ettirdi. Topuzlu bendini yaptırarak, Kasımpaşa, Beşiktaş ve Tepebaşı semtlerinin su ihtiyacım karşıladı. Şiirleri de bulunan I. Mahmut, “Sebkatî” mahlasını kullanmıştır.