Okunma: 287 kez

Çelebi Mehmet, yanında yaklaşık 1000 kişilik bir kuvvet bulunan Devletşah’ı bir baskın ile öldürerek Amasya’ya girdi (1403). Bu ilk başarıdan sonra, Canik ve havalisi Türkmen beylerinden Kubadoğlu Ali Bey’in Niksar’ı kuşattığını haber alınca o tarafa giderek Ali Bey’i yendikten başka Kubadoğlu’na ait bir kaleyi de zaptetti. Tokat bölgesinde kuvvetli bir Türkmen beyi olan Kubaloğlu İbrahim Bey, Çelebi Mehmet’i tehdit etmeye başladı. Bunun üzerine Çelebi Mehmet, âni bir baskın yaparak İnaloğlu’nu mağlûp etti ve ülkesine hâkim oldu. Daha sonra Sivas’ta idareyi eline almış olan Kadı Burhaneddin Ahmet’in damadı Hacı Bey oğlu Mezid Bey de üzerine gönderilen Bayezid Paşa kuvvetleri tarafından mağlûp edildi. Böylece Çelebi Mehmet Sivas, Tokat, Amasya mıntıkasına tamamen hâkim oldu (1403).

Bu tarihte Timur, henüz Anadolu’da bulunuyordu. Çelebi Mehmet’in faaliyetini haber alan Timur, ona, hem henüz hayatta olan babası, hem de kendi tarafından bir mektup gönderdi. Çelebi Mehmet bu mektup üzerine, durumu etraflıca anlatması için hocası Sûfi Bayezid’i Timur’a elçi olarak gönderdi. Timur, Çelebi Mehmet’in mazeretlerini kabul ederek kendisine elindeki mıntıkanın hükümdarlığını verdi. Al damgalı berât ile hükümdarlık alâmeti olarak taç, kemer ve bir hırka da gönderdi. Çelebi Mehmet, bu suretle Timur’un hâkimiyetini kabul edip, daha sonra Timur ile müşterek sikke bastırdı.

Timur’un Anadolu’yu terk etmesinden sonra Mehmet Çelebi, Bursa’yı Musa Çelebi’den alan İsa Çelebi’ye, Anadolu’nun aralarında taksim edilmesini teklif etti. İsa Çelebi ise, en büyük kardeş olduğunu ileri sürerek bu teklifi kabul etmedi. Bunun üzerine Çelebi Mehmet ile İsa Çelebi arasında savaş başladı. Bursa’nın Ulubad mevkiinde yapılan savaşta İsa’yı mağlûp etti ve Bursa’ya girdi. Bursa’da hükümdarlığını ilân eden Çelebi Mehmet, burada da Timur ile müşterek olarak sikke kestirdi (1404). Bundan sonra, babası I. Bayezid’in cenazesini Germiyanoğlu Yakup Bey’in yanından getirterek Bursa’da Ulucami yanına defnettirdi.

İsa Çelebi ise, Yalova yolu ile kaçarak Bizans imparatoru’na sığındı. İsa Çelebi’nin kaçmasından sonra Çelebi Mehmet, Anadolu’da yalnız başına kalmıştı.

Çelebi Mehmet’in Anadolu’da kuvvetlenmesinden endişe eden Emîr Süleyman, Anadolu’ya geçerek Bursa’ya geldi. Çelebi Mehmet ise, Emîr Süleyman’a karşı koymayarak Amasya’ya çekildi. Emîr Süleyman’ın Ankara’yı da ele geçirmesi üzerine Çelebi Mehmet’in nüfuz sahası daraldı (1405).

Çelebi Mehmet, dört yıldan beri Anadolu’da bulunan Emîr Süleyman’ı Rumeli tarafına geçmeye zorlamak için, Karamanoğlu’nun yanında bulunan küçük kardeşi Musa Çelebi’yi getirtti. Musa Çelebi, başarı sağladığı takdirde kendisine bağlı kalacağını ve onun adına para bastırıp hutbe okutacağına dair yeminli teminat verdi. Musa Çelebi Sinop’tan bir gemiye binerek Eflâk tarafına geçti (1409). Musa Çelebi’nin Rumeli’ye gittiğini haber alan Emîr Süleyman, acele olarak Rumeli’ye geçti. Bunun üzerine Çelebi Mehmet Bursa’ya geldi. Musa Çelebi ise, Rumeli’ye hâkim olduktan sonra. Çelebi Mehmet’e verdiği sözü tutmayarak orada hükümdarlığını ilân etti (1410). Çelebi Mehmet ise, Anadolu’ya hâkim olmak için Musa Çelebi’nin hükümdarlığını kabul etmek zorunda kaldı.

Musa Çelebi, Rumeli’de durumunu kuvvetlendirdikten sonra İstanbul’u kuşattı (1411). Telâşa düşen İmparator Manuel, Çelebi Mehmet’i Rumeli’ye geçmek üzere davet etti. Daveti kabul eden Çelebi Mehmet, gönderilen Bizans gemileriyle ve 15.000 kişilik bir kuvvetle Anadolu Kavağı tarafından Rumeli yakasına geçti. Gelişinin dördüncü günü Çatalca havalisindeki Inceğiz mevkiinde Musa Çelebi ile savaştı ise de yenilerek Bursa’ya döndü. 1412 yılında ikinci defa Rumeli’ye geçti. İstanbul’a yakın bir mahalde yaptığı savaşta da başarı sağlayamadı. Çelebi Mehmet, üçüncü defa tekrar Rumeli’ye geçti. İstanbul’a yakın bir mahalde yaptığı savaşta da başarı sağlayamadı. Vize civarındaki savaşta Musa Çelebi’nîn komutanı Kara Halil’i mağlûp etti (1413). Böylece Musa Çelebi kuvvetlerinin bir kısmı Çelebi Mehmet tarafına geçti. Çelebi Mehmet Edirne’ye girdi. Fakat şehir teslim olmadı. Halk, kim galip gelirse şehri ona teslim edeceklerini söyledi.  Çelebi Mehmet halkın bu düşüncesini kabul etti ve Zağra taraflarına yürüyüşe geçti. Filibe civarında Musa Çelebi’ye yetişti ise de, hemen savaşa girmedi. Niş tarafına gitti ve sonra Tuna’ya doğru çekilmekte olan Musa Çelebi’nin üzerine yürüdü. Samakov civarındaki Çamurlu- Derbent mevkiinde savaş başladı. Musa Çelebi kuvvetleri bozguna uğradı. Yarak olduğu halde kaçmaya çalışan Musa Çelebi, atı ile birlikte çeltik arkına düştü. Kendisini takip edenler tarafından yakalanarak boğuldu ve cesedi Bursa’ya nakledilip babasmm mezarı yanına gömüldü. Çelebi Mehmet, Edirne’de bütün Osmanlı Devleti’nin hükümdarı olduğunu ilân etti. Tahta çıktığı zaman henüz 26 yaşında idi. Musa Çelebi ile Rumeli’de savaşırken, Karamanoğlu Mehmet Bey’in Bursa’yı kuşattığını haber alan Çelebi Mehmet, Anadolu’ya geçerek Mehmet Bey’in saldırısını püskürttü; Konya havalisine kadar olan toprakları hâkimiyeti altına aldı. Daha sonra Eflâk’ı vergiye bağlamak gibi bir başarıyla sonuçlanan yeni bir Rumeli seferi düzenledi. Kuzey Anadolu’da ise Samsun bölgesine kadar hâkimiyetini genişleten askerî ve politik teşebbüslerde bulundu. Timur’un ölmesi bu başarıları kolaylaştırmış, Anadolu birliğinin yeniden sağlanması yolundaki engelleri birer birer ortadan kaldırmıştır.

Daha sonra, devrin âlimlerinden Şeyh Bedreddin’in yetiştirdiği “müritlerden Börklüce Mustafa ile Torlak Kemal’in düzenledikleri ayaklanmayı Manisa havalisinde bastırarak, hareketin liderleriyle birlikte ayaklanmaya katılanları öldürttü. Bu çarpışmadan sonra da, Ankara Savaşı ile ortadan kaybolan kardeşlerinden Mustafa Çelebi (Düzmece Mustafa), saltanatın kendisine ait olduğu iddiasıyla ortaya çıktı. Şehzade, kendisini destekleyen Rumeli beylerinin hazırladıkları ordunun başında Selanik dolaylarında harekete geçmişti. Mustafa Çelebi, Tesalya ve Selanik’e yakın yerlerde faaliyete başlamış ise de, Çelebi Mehmet’in süratle yetişmesi üzerine mağlûp olarak Selanik Kalesi’ne iltica etmiştir.

Çelebi Mehmet Edirne’de ölmüş, oğlu II. Murat tahta çıktıktan sonra cenazesi Bursa’ya gönderilmiştir. Ölümünden önce yaptırdığı Yeşil Türbe’de gömülüdür.

I. Mehmet Bursa’da cami, medrese ve imaret ile kendisine ait türbe yapılmasını emretmiş (1414), cami 1419 yılında tamamlanmış, türbesi ise 1421 yılında bitirilmiştir.

Etiketler:  

Bilimler
Tarih
1.Mehmet

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---