Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

Oca 30 2008

Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

(0 Oy)

GenBilim Editor

Çarşamba, 30 Ocak 2008

Okunma: 954 kez

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Tekstil ve Giyim Anlaşması (TGA) 1 Ocak 2005 tarihli itibariyle sona ermiştir. Böylece, 40 yılı aşkın bir süreden beri çok taraflı ticaretin temel kural ve disiplinleri dışında tutulan uluslararası tekstil ve konfeksiyon ticareti, tamamıyla DTÖ sistemine entegre edilmiştir. Bunun sonucunda, tekstil ve konfeksiyon sektörü uluslararası ticaretinde yeni bir döneme girilmiştir. Uzun yıl1ar boyunca bu sektörde ticaretin şeklini ve yönünü belirleyen kotaların artık olmaması ve korumanın sadece gümrük vergileri ile sağlanması tüm ülkeler için önemli sonuçlar doğuran yapısal bir değişikliğe işaret etmektedir.

Kotalar, yüksek üretim maliyetleri nedeniyle gelişme yolundaki ülkeler (GYÜ) karşısında rekabet şansı olmayan gelişmiş ülke üreticilerinin bu sektördeki varlıkların sürdürmesine yol açmıştır. Bunun yanısıra, normal ticaret koşullarında rekabet şansı olmayan gelişme yolundaki ve en az gelişmiş ülkelere (EAGÜ) garantili pazara giriş olanağı sağlayarak, bu ülkelere tekstil ve konfeksiyon sektörlerini geliştirme şansı vermiştir.

Tekstil ve konfeksiyon sektöründe üretimin coğrafi yapısı son yirmi yılda Avrupa ve Kuzey Amerika'dan gelişmekte olan ülkelere doğru kaymıştır. Bu dağılımda, gelişmiş ülkelerdeki önemli tekstil ve konfeksiyon üreticilerinin üretim maliyetlerini düşürme çabaları çerçevesinde GYÜ ve EAGÜ'lerdeki firmalarla alt sözleşmeler yapmaları etkili bir faktör olmuştur. Tekstil ve konfeksiyon sektöründe üretimin coğrafi yapısının dünya genelinde değişiminde ülkemiz ve Meksika örneğinde olduğu gibi bölgesel ticaret anlaşmaları çerçevesindeki tercihli düzenlemelerin de büyük rolü olmuştur. Bu ülkeler diğer rakip GYÜ'lere nazaran, AB ve ABD pazarlarına kotasız ve gümrük tarifesiz pazara giriş olanağı sağlayarak önemli rekabet avantajları kazanmışlardır.

Geleneksel sanayi olarak da adlandırılan tekstil ve giyim sektörü, üretim sürecinin esasen emek yoğun faaliyetlere dayalı olması dolayısıyla, başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere çok sayıda ülkede çok önemli bir gelir ve istihdam kaynağını oluşturmaktadır. Örneğin, AB'de 120.000 tekstil firması, 2 milyon çalışanıyla birlikte, istihdamın %7.6'sını karşılamaktawl3). Dünya genelinde özellikle emek yoğun faaliyetlere dayalı olan konfeksiyon sektöründe niteliksiz işgücü yoğun bir şekilde istihdam edilmektedir. Ayrıca, bu sektörde kadın çalışan sayısı da oldukça fazladır.

2003 yılında dünya tekstil ve konfeksiyon ticareti 395 milyar ABD Dolarına ulaşmıştır. Söz konusu rakam, dünya mal ticaretinin yaklaşık %6'sım teşkil etmektedir. GYÜ'ler 208 milyar ABD Doları ile dünya tekstil ve konfeksiyon ticaretinin yaklaşık %60'ını gerçekleştirmektedir. Halihazırda AB ve ABD'nin dünya tekstil ve konfeksiyon sektörü ithalatının yarısından fazlasını gerçekleştirmesi, kuzeyden güneye ve güney güney arasında gerçekleştirilen ticaretin bu sektörde oldukça düşük olduğuna işaret etmektedir.

GYÜ'ler, ihracata dayalı büyüme modeli stratejisi çerçevesinde, ülkelerindeki yatırımları tekstil ve konfeksiyon ürünlerine yönlendirmişlerdir. Böylece, bu ülkeler, 1985 yılında tekstil sektöründeki toplam katma değerin %23'ünü üretirken, 2000 yılında % 32'sini üretir duruma gelmişler, buna paralel olarak da ihracatlarında tekstil-konfeksiyona bağımlı olmuşlardıf16). Nitekim, bugün, pek çok GYÜ ve EAGÜ statüsündeki ülkenin ekonomisinde bu sektör önemli bir ağırlığa sahiptir. Bu husus, sektörün iş gücü yoğun karakterinden kaynaklandığı kadar, yukarıda da belirtildiği gibi tercihi anlaşmalar ve kümülasyona olanak veren menşe kura1larıyla çeşitli ülkelere yayılan üretim zincirlerinin de bir sonucudur.

İhracatları bu sektöre bağımlı olan ülkelerin bazıları şunlardır: Bangladeş (%95), Laos (%93), Macao (%89), Kamboçya (%83), Pakistan (%73), Sri Lanka (%71), Nepal (%61), Tunus (%46), Fas (%43), Türkiye (%34.4), Hindistan (%30), Romanya (%27).