İstanbul Bayburt hattı Son Nüfüs Sayımı

Oca 22 2008

İstanbul Bayburt Hattı Son Nüfüs Sayımı

(1 Oy)

Mehmet Altan

Salı, 22 Ocak 2008

Okunma: 2370 kez

Nihayet Türkiye Cumhuriyeti 84. yaşında ‘adrese dayalı nüfus kayıt sistemi’ni kurdu ve ilk genel nüfus sayımını da yaptı. Çağdaş bir ülke için çok geç olsa da, bizim için çok yeni, bu nedenle Türkiye İstatistik Kurumu’nu kutluyoruz. Demek ki çile bitmiş. Ağıllara doldurulmuş koyun, keçi gibi sayılma çilesi... 2000 yılında evlere hapsedilerek sayıldığımızda ne kadardık? 67 milyon 803 bin 927. Peki şimdi? 70 milyon 586 bin 256 kişi... Azalan bir ivme ile artmağa devam ediyoruz. Aslında nüfus sayımı...
Hem ülkenin boy resmini....
Hem de vücut tomografisini verir.
Nüfusun artık yüzde 70 .5 ‘i şehirlerde, yüzde 29.5’i bucak ve köylerde yaşıyor.
Bu, biraz kentlerin köyleşmesi, köylerin de kentleşmesi demek.
Neden?
Kent kültürü için en az dört kuşak gerek çünkü....
Üstelik daha yirmi bir milyon insan köy ve bucaklarda.

Tabii kent deyince, durum nasıl, o da başka bir soru.
Ege’de askerlik yaptığım yer de kentti ama şehrin merkezinde inekler gezerdi... O zamandan bu yana artık çok şey değişse de, biz henüz ‘kent’ kavramında ulusal bir ortalamayı tutturamadık.
Örneğin en kalabalık kent olan İstanbul da kent, en az nüfusa sahip olan Bayburt da...
İstanbul’da 12 .5 milyon insan yaşıyor.Türkiye nüfusunun yüzde 17 .8’i.
İstanbul için babamın sevdiğim bir benzetmesi var:
‘Balkon olsa çöker’ diyor.
Bir kentin ölçüsüz ve rakipsiz bir şekilde büyümesi ne kadar sağlıklı ya da bu hangi sağlıksızlığın sonucu?

Nüfus yoğunluğu açısından Ankara, İstanbul’un ardından ancak açık ara gelmekte.
Toplam nüfusun sırasıyla; yüzde 6.3’ü Ankara’da, yüzde 5.3’ü İzmir’de, yüzde 3.5’i Bursa’da, yüzde 2.8’i Adana’da ikamet ediyor.
Şehrin içinin yoğun, etrafının seyrek ya da tersi olan kentler var.
Bu açıdan, şehirlerde yaşayan nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 92.7 ile Ankara, en düşük olduğu il ise yüzde 31.8 ile Ardahan.
Tabii ‘12-13 milyonluk İstanbul yanında 77 bin kişilik Bayburt’un nüfusu seyrek olsa ne olur, yoğun olsa ne olur’ da denebilir.

Bayburt’u nüfus azlığı açısından takip eden Tunceli, Ardahan, Kilis ve Gümüşhane için de aynı şey.
Sosyal denge açısından daha önemlisi ise yaşlı ve genç nüfus dengesi.
Türkiye nüfusunun yarısı 28.3 yaşından küçük.
Bu avantaj da sağlıyor, zorluk da çıkarıyor.
İrlanda’nın yaptığı gibi bu genç nüfusu AB standartlarında eğitebilsek, uçarız.
Nüfusun yüzde 66.5’i, 15 ile 64 yaşları arasında.

Ama...
15-64 yaş grubunda bulunan çalışma çağındaki nüfus, toplam nüfusun yüzde 66.5’ini oluşturuyor.
Nüfusun yüzde 26.4’ü 0-14 yaş grubunda, yüzde 7.1’i ise 65 ve daha yukarı yaş grubunda.
Çalışabilir nüfus oranı çok yüksek ama fiilen çalışanlar AB ortalamasının epeyce altında.
Niteliksiz iş gücü, aradığı işi bulamıyor... Kadınların çalışma hayatına katılımı az.
Yabancı uyrukluların oranı ise Türkiye’nin nasıl dışa kapalı olduğunu ispatlamakta.
Türkiye’de 98 bin 339 yabancı uyruklu kişi ikamet ediyor.

Bu ne demek?
Türkiye’de ikamet eden nüfusun yüzde 0.14’ü yabancı uyruklu demek... Yabancı uyrukluların en fazla bulunduğu ilk 5 il sırasıyla; İstanbul (42 bin 228), Bursa (11 bin 495), Ankara (7 bin 166), İzmir (6 bin 707) ve Antalya (6 bin 343).

Deryada damla...
Dünyalı olamamanın bir sonucu da denebilir.
Yabancı din adamlarına karşı yapılan barbarlık ve bunun karşısındaki aldırmazlık da belki bu rakamların bir diğer gerekçesi.
İçimizde yabancı barındırmıyoruz ama erkeklerle kadınlar eşit diye sevinebiliriz.
Hiç olmazsa burada sağlıklı bir denge var:
Nüfusun 35 milyon 37 bin 533’ünü erkek, 35 milyon 209 bin 723’ünü ise kadınlar oluşturuyor.
Kadın-erkek ahenkli bir yaşam kuruyor mu?
Yaşam kıvancını birlikte artırıyor mu?
Herkes kadınsız bir dünyanın cehennem olduğunu düşünüyor mu?
Bu sorulara ancak İstanbul-Bayburt arasındaki farklılık oranında olumlu cevaplar verilebilir.
Onun için de nüfus genel sayımının gösterdiği sağlıksızlıkları bir an önce gidermeye çalışalım ki yaşam kadınsız bir çöle dönmesin.