Oca
10
2008
|
Edward Bradford Titchener 1867-1927 |
|
|
|
GenBilim Editor
|
|
Cuma, 11 Ocak 2008 |
Okunma: 496 kez
Titchener hayatının en üretken yıllarını New York'ta, Cornell Üniversitesi’nde geçirdi. Derslerine daima cübbesiyle giren Titchener için her ders heyecan verici bir eserdi Her bir sunuş Titchener'in tetikteki bakışları altında, asistanları tarafından dikkatle hazırlanırdı. Titchener'in tüm derslerine devam eden personel ve fakültenin üçüncü sınıf öğrencileri ön sıralarda oturmak üzere bir kapıdan girerken diğeri bir kapıdan profesör gelir ve doğrudan konferans kürsüsüne ilerlerdi.
( www.genbilim.com )
Daha sonra ders fakülte ve yüksek lisans öğrencileri
tarafından vakur bir şekilde tartışılırdı.
Titchener Oxford
cübbesinin ona dogmatik olma hakkını verdiğini varsayıyordu. Sadece iki
yılını Wundt'la geçirmiş olmasına rağmen Titchener otokratik doğası,
ders verme şekli ve hatta sakallı görünüşü gibi pek çok yönden hocasına
benzerdi. Titchener İngiltere'nin, Chichester bölgesinde oldukça fakir
ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Eğitimini sürdürebilmek için burs
kazanma noktasında dikkati çeken zihinsel kabiliyetlerine güvendi. Önce
Malvern Koleji'ne ardından Oxford'a devam etti Oxford'da dört yıl
boyunca tarih ve Eski Yunan-Latin edebiyatı eserleri eğitimi gördü,
beşinci yıl fizyolojide araştırma asistanı oldu.
Titchener
Oxford'da iken Wundt’un yeni psikolojisiyle ilgilenmeye başladı. Bu
ilgi üniversitedeki birisinin cesaretlendirmesi veya bu ilgiyi
paylaşması sonucu oluşmamıştı. Çok tabii olarak gelişen bu ilginin
sonucunda "bilim hacılarının" hep ulaşmak, görmek istedikleri yer olan
Leipzig'e doğru yola çıkan Wundt'la birlikte iki yıl çalıştı ve 1892'de
doktora derecesini alarak oradan ayrıldı Titchener hocasını çok kısa
bir süre görmüş olmasına rağmen, şüphesiz Wundt gene öğrencisi üzerinde
ömür boyu sürecek bir etki bırakmıştı. (Wundt, Titchener'den 35 yaş
büyüktü ve oldukça mesafeli bir insandı). Leipzig'de geçirdiği yıllar
Titchener'in ve onun pek çok öğrencisinin psikolojideki geleceklerini
belirlemişti. Titchener Amerikan psikolojisi üzerinde de bir etki
bırakmış olmasına rağmen ileride göreceğimiz gibi, psikoloji Amerika'da
kendine has bir rota izliyordu ve bu rota Titchener'in yaklaşımından
oldukça farklıydı.
Titchener doktora derecesini aldıktan sonra
yeni psikolojinin İngiltere'deki öncüsü olmak istedi. Oysa İngilizler
kendi gözde felsefi konuları dışındaki bilimsel yaklaşımlara karşı
oldukça kuşkucu tavır takınan insanlardı. Bu nedenle, Oxford'da
biyoloji bölümünde öğretim görevlisi olarak geçirdiği birkaç ayın
ardından, psikoloji eğitimi vermek ve Cornell Üniversitesi'ndeki
laboratuarı idare etmek üzere ABD'ye gitti. O sırada 25 yaşındaydı ve
hayatının geri kalan kısmını Cornell'de geçirdi.
1893-1900
yılları laboratuarın geliştirilmesi, teçhizat sağlanması,
araştırmaların yürütülmesi ve 62 makalenin yazılmasıyla geçti. Cornell
çok sayıda öğrencinin ilgisini çektikçe, Titchener her bir araştırma
çalışmasına kişisel olarak katılma gibi zaman alıcı görevlerden elini
çekti ve sonraki yıllarda araştırmalar neredeyse öğrencileri tarafından
yürütüldü.
Titchener öğrencilerinin araştırmalarını idare
ederek, sistematik düşüncelerini ve tasarılarını gerçekleştirmeye
başladı. Otuz beş yıl boyunca psikoloji alanında elliden fazla doktora
adayına danışmanlık yaptı. Öğrencilerin araştırma problemlerinin
seçiminde otoritesini kullandı ve onlara o sırada ilgilendiği
meselelerle ilgi konular tahsis etti. Titchener bu yolla
bütünleştirilmiş sistematik bir durum oluşturdu ve sözü edilen donemde
mezun olan tüm öğrencilerin onun fikirleri üzerine kollektif bir
şekilde çalıştıkları düşünüldü. Titchener adeta en tepesinde oturup,
yalnızca bilimsel psikolojinin adına layık olduğunu düşündüğü
çalışmaları yönettiği fildişi bir kule kurmuştu.
Titehener'in
biyografisi 216 makale, çok sayıda not ve kitap içerir. Üstadı Wundt'un
eserlerini tercüme etti ve Fizyolojik Psikolojinin İlkeleri'nin üçüncü
baskısının tercümesini tamamladığında Wundt'un yeni bir baskıyı
bitirdiğini öğrendi. Ardından dördüncü baskıyı tercüme etti, ne var ki
bu sırada yorulmak bilmeyen Wundt besinci baskıyı yayımlamıştı.
Titchener
1896 yılında Psikolojiye Bir Bakış, 1898 yılında Psikolojiye Q-n^(W ve
1901-1905 yılları arasında dört ciltlik Deneysel Psikoloji'yi yazdı.
Kulpe'nin bu son çalışmayı "İngiliz dilinde en fazla bilgi içeren
psikoloji çalışması 413) olarak nitelendirdigi sdylenir.
Adeta
"elkitabı" niteliğinde olan Deneysel Psikoloji ciltleri psikolojide
laboratuar çalışmasının gelişmesine ve hızlanmasına yardim etti ve
davranışçılığın kurucusu olan John B. Watson'da dahil olmak üzere
Amerikalı deneysel psikologların bir neslini çokça etkiledi. Bu
kitaplar oldukça ilgi gördü ve ki-; Rusça’ya, İtalyanca’ya, Almanca'ya,
İspanyolca’ya ve Fransızca’ya tercüme edildi.
Titchener zamanını
ve enerjisini psikolojiden başka alanlarda yöneltecek hobilerle de
uğraşıyordu. Müzikte oldukça ustaydı, hatta her Pazar akşamı evinde
küçük bir konser veriyordu ve bir seferinde Cornell'de müzik departmanı
kurulmadan önce bir müzik profesörünün yerine geçmişti. Madeni para
koleksiyonuna duyduğu yoğun ilgiye onun tipik titizliği de eklenince,
madeni paraların üzerindeki karakterleri öğrenebilmek için Cince ve
Arapça gibi güç dilleri öğrendi. Klasik dillere ait bilgisine ek
olarak, Rusça da dahil olmak üzere yarım düzine modern dilin erbabıydı.
Is. hayati boyunca Titchener meslek arkadaşlarıyla ciltler dolusu
yazışmaya devam etmiştir. Bu mektupların çoğu Titchener tarafından
daktiloyla yazılmıştır ve üzerlerine el yazması notlar almıştır.
Titchener
yaşlandıkça sosyal hayattan ve üniversite hayatından daha çok çekildi.
Pek çok fakülte üyesi onu hiç görmemiş veya onunla karşılaşmamış
olmalarına rağmen, Cornell'de yaşayan bir efsane haline gelmişti.
Çalışmalarının çoğunu evinde yapıyor ve üniversitede nispeten daha az
zaman harcıyordu. 1909 yılından sonra her bir eğitim yılının bahar
döneminde sadece Pazartesi akşamları ders verdi. Dış dünyadan gelen
müdahalelere karşı evindeki çalışma ortamı iyi korunmuştu. Karısı
telefonla arayan herkesi bir elemeye tabi tutardı ve anlaşılmıştı ki
hiçbir öğrencisi çok acil durumlar dışında ona telefon edemezdi.
Otokratik
olmaya meylettiği halde öğrencilere ve meslektaşlarına karşı kendisinin
layık olduğunu da hissettiğini hürmet ve saygıyı göstermeleri şartıyla,
yardımsever ve nazikti. Gene fakülte üyelerinin ve öğrencilerinin onun
arabasını nasıl yıkadıkları ve yaz aylarında onu güneşten koruyucu
perdeleri penceresine nasıl yerleştirdiklerine dair hikayeler
anlatılır. Fakat onlar bu işleri emir üzerine değil, ona olan saygı ve
hayranlıkları sebebiyle yapıyorlardı.
Eski bir öğrenci olan Karl
Dallenbach, Titchener'in şöyle söylediğini ifade etmiştir. "Bir adam
puro içmeyi öğrenene kadar bir psikolog olmayı aklına getirmesin."
Bundan dolayı öğrencilerin büyük çoğunluğu, en azından Titchener
oradaysa, puro içerdi.
Titchener'in kendi grubu dışındaki
psikologlarla olan ilişkileri hiçbir zaman çok yakın olmamıştı.
Amerikan Psikoloji Derneği'ne 1892 yılında kurucu üye seçilmesinden
kısa bir süre sonra görevinden istifa etti. Çünkü birlik, onun fikir
hırsızlığıyla suçladığı bir üyeyi kovmayı reddetmişti. Söylendiğine
göre bir arkadaşı Titchener'in Derneğe ödemesi gereken aidatı birkaç
yıl ödemiş, böylece adı listelerde kalmıştır.
1904 yılında
"Titchener'in Deneycileri" adi verilen bir grup psikolog araştırma
notlarını karsılaştırmak amacıyla düzenli aralıklarla toplanmaya
başladılar. Titchener hem bu toplantılarda ele alınacak konulan hem de
çağrılacak konukları seçti, toplantıları idare etti. Bu toplantıların
önemli bir kuralı hiçbir kadının kabul edilmemesiydi. Öğrencisi E. G.
Boring'in anlattığına göre Titchener "kadınların bulunmadığı, sigara
dumanı dolu bir odada konuların sözel raporlar halinde müzakere
edilmesini isterdi. Sözel raporlarla eleştiri yapmak, fikir
ayrılıklarını ortaya koymak ve gerekirse konuyu bölmek daha kolaydı.
1904 yılında Deneyciler grubunun oluşturulduğu yıllarda kadınlar sigara
içmek içim çok temiz olarak addediliyorlardı.
Pennsylvania’daki
Beryn Macar Koleji'nden birkaç kız öğrenci bu toplantılara katılmak
istemiş, fakat kendilerinden toplantıyı terk etmeleri istenmişti.: Bir
defasında odadaki bir masanın altına saklanarak toplantı boyunca orada
kalmayı başarmışlardı. Boring'in nişanlısı ve başka bir kadın yandaki
odada beklemişler ve aralık kalan kapıdan gelen konuşmaları dinleyerek
sansürsüz erkek psikolojisinin neye benzediğini öğrenmişlerdi.
Titchener
Deneyciler toplantılarına kadınları kabul etmemeye devam etmesine
rağmen, kadınların haklarını savunuyordu. Harward ve Columbia
Üniversiteleri o donemde kadınları yüksek lisans ve doktora
programlarına kabul etmezken Titchener onları programlarına almıştı.
Doktora derecesini alan 56 öğrencinin üçte birinden fazlası kadındı.
Titchener ayrıca kadınların fakülte üyesi olarak alınmasından yanaydı
ki, bu düşünce meslektaşlarının çoğu tarafından fazla radikal
görülmüştü. Bir defasında dekanın itirazına rağmen bir kadının fakülte
üyeliğine kabulü için çok ısrar etmişti. Psikolojide doktora derecesini
alan ilk kadın Titchener'in ilk doktora öğrencisi Margaret Flay
Washburn idi. "Benimle ne yapacağını tamamen biliyor değildi" şeklinde
hatırlıyordu Washburn. M. F. Washburn aslında Columbia Üniversitesini
seçmişti fakat bu üniversite kadınları lisansüstü öğrencisi olarak
kabul etmek istememişti. Titchener onu kabul etti ve Washburn Amerikan
Psikoloji Derneği’nin başkanlığı da dahil olmak üzere bu alanda parlak
bir kariyer yaptı.
1910 yılı civarında Titchener kendi
sistematik bakış açısının titiz bir açıklamasını yapmak niyetiyle
çalışmaya başladı. Birkaç bölümü bir dergide yayınlanmış olmasına
rağmen, ne yazık ki, bu çalışma hiç tamamlanamadı. Yazdıkları
kendisinin ölümünden sonra bir kitapta basıldı (1929). Titchener altmış
yaşındayken bir beyin tümörü sebebiyle öldü.

Etiketler:
Bilimler
Diğer Bilimler
Edward Bradford Titchener 1867-1927
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |
|
GenBilim Editor Yazar Hakkında:"Bir şey üreten ve olayları olduran küçük bir seçkin grup, Olup biteni seyreden oldukça büyük ikinci grup, Nelerin olup bittiğini bilmeyen muazzam kalabalık."
Nicholas Murray
 Yazar Şuan Çevirim Dışı
Yazara E-Posta Atin
RSS Kategorileri
Lütfen listeden bir RSS kategorisi seçiniz.
Makale İşlemleri
|
|
Sadece kayıtlı üyeler bu bölümü kullanabilir!
|
|