Okunma: 394 kez

Bir nükleer elektrik santralinin reaktörü, uranyum gibi fizyona uygun maddelerden olusan nükleer yakitin, çekirdek bölünmesi sonucu açiga çikan nükleer enerjisini, sürekli-güvenli ve kontrollü biçimde isi enerjisine dönüstüren bölümüdür. Ortaya çikan bu enerji suyu kaynatmakta kullanilmakta, termik santrallerde oldugu gibi, buhar türbini ve jeneratör ikilisinden elektrik üretilmektedir.1 kg kömürden 3 kWh, 1 kg petrolden 4,5 kWh ve 1 kg uranyumdan 50.000 kWh elektrik üretilebilmektedir.

Nükleer enerjinin baslica hammaddesi olan uranyumun iki izotop tipi bulunmaktadir. Bulundurduklari proton ve nötronlarin toplam sayisini ifade eden uranyum 235 ve uranyum 238. Nükleer enerji üretiminde yakit olarak uranyumun 235 nolu izotopu kullanilmakta ve 1 kg uranyum235, 141 kg dogal uranyumdan elde edilmektedir. 1 kg uranyum ile üretilen elektrik 16,6 ton taskömürü ya da 11,1 ton (80 varil) petrolle üretilen elektrige esdegerdir. Diger bir deyisle, 1 kg kömürden 3 kWh, 1 kg petrolden 4,5 kWh ve 1 kg uranyumdan 50.000 kWh elektrik üretilebilmektedir.Uluslararasi Atom Enerjisi Ajansi IAEA/Worldatom tarafindan hazirlanan rapora göre nükleer santrallerin kurulmasi için gereken yatirim 2.000-2.500 $/kW iken, kömür santrallerinde 1.100-1.600 $/kW, petrol santrallerinde 1.000-1.200 $/kW ve gaz santrallerinde 600-900 $/kW olmaktadir. Nükleer santrallerde ilk yatirim maliyetleri fosil yakit santrallerinden daha yüksek olmasina karsin, yatirimin santral ömrüne bagli yakit, isletme ve bakim giderleri ile birlikte düsünüldügünde birim enerji maliyetleri diger santrallerle rekabet edebilir durumdadir.1999 yili itibari ile dünya elektrik üretiminin %17’si nükleer santrallerden karsilanmaktadir.1999 yili itibari ile dünya elektrik üretiminin %17’si nükleer santrallerden karsilanmaktadir. Asagidaki tabloda en fazla enerji üreten ilk on ülke, toplam elektrik üretimlerindeki nükleer enerji paylarina göre siralanmaktadir. Fransa %76 ile birinci sirada yer almaktadir. En yüksek nükleer enerji kapasitesine sahip olan ABD’nin siralamada arkalarda yer almasinin sebebi toplam elektrik enerjisi üretiminin yüksek olmasidir.

Nükleer Enerji Üretiminde Ilk On Ülke (1999 sonu)ÜLKELERToplam Kapasite GWToplam Elektrik Üretimindeki Payi %Fransa6376Isveç947Ukrayna1242Kore1339Almanya2231Japonya4430Ingiltere1326ABD9820Rusya2014Kanada1513Dünya35717Kaynak : IEA Key World Energy Statistics 2001
Bugün 30 ülkede 438 adet nükleer güç reaktörü faaliyettedir. Son 10 yilda nükleer enerji üretimindeki artis %8 olmustur.Dünyada 1950’lerden bu yana kullanilan nükleer enerji, Türkiye’de halen tartisilma asamasindadir. Nükleer enerjinin güvenilirligi, temizligi, özellikle de maliyeti konularinda duyulan kaygilar, Türkiye’nin nükleer santraller dönemine adim atmasinda ve nükleer teknoloji kazaniminda geç kalmasina neden olmustur.Nükleer santraller, yer seçiminden yapimina, isletilmesinden kapatilmasina dek her asamada güvenilirligin ön planda tutuldugu, uluslararasi denetime tabi, yeni teknolojilerin sürekli adapte edildigi yerlerdir.Nükleer santraller, yer seçiminden yapimina, isletilmesinden kapatilmasina dek her asamada güvenilirligin ön planda tutuldugu, uluslararasi denetime tabi, yeni teknolojilerin sürekli adapte edildigi yerlerdir. Isletme riskleri kapsamindaki kazalar ise diger sanayi dallari için de söz konusudur. Yüzlerce reaktörün, onlarca yillik isletme deneyimleri sirasinda çok az sayida ciddi kaza olmus ve sonuçlari çok büyük boyutlara ulasmamistir. 1979 yilinda ABD’de, Three Mile Island nükleer santralindeki bir ünitedeki sogutucu kaybi sonucu reaktör kalbi erimistir. Böylesine büyük bir kaza sonucunda ölen olmamis, çevreye de fazla radyasyon salinmamistir. 1986 yilinda eski Sovyetler Birligi’ndeki Çernobil nükleer santralindeki kaza kontrol altina alinamamis, sonuçlari daha agir olmustur. Ancak santralin uluslararasi denetime açik olmayisi ve Batidaki emsallerinde uygulanan gelismis güvenlik önlemlerine sahip olmamasi kazanin sonuçlarinda etkili olmustur. Ayrica diger sanayi dallari ve teknolojik yenilikler için de ayni isletme riskleri, hatta daha agir bedeller mevcuttur. Kimya endüstrisinde binlerce kisinin ölümüne yol açan bir çok kaza meydana gelmistir. Kömür madenlerinde Türkiye’de her yil ortalama onlarca insan yasamini yitirirken, keza trafik kazalarinda yilda 7.000’e yakin kisi ölürken bu sektörlerin kapatilmasi veya üretimin durdurulmasi söz konusu olmamaktadir. Nükleer enerji için güvenlik sorunu belirsizlikten dogmaktadir. Görünmeyen radyasyonun olasi etkileri ve gelismis güvenlik sistemleri konusunda kamuoyu yeterince bilinçlendirilirse, güvenilirlik sorunu ortadan kalkabilecektir.Yogun kömür ve linyit kullanimi, karbondioksit emisyon oranini yükseltmekte ve sera etkisi diye adlandirilan küresel isinmaya yol açmaktadir.Yogun kömür ve linyit kullanimi, karbondioksit emisyon oranini yükseltmekte ve sera etkisi diye adlandirilan küresel isinmaya yol açmaktadir. Bu anlamda temiz enerji sinifina giren nükleer santraller ile ilgili rahatsizlik duyulan asil konu, genel kabul gören nihai bir çözüme ulasmamis olan atik yakit sorunudur.

Bu yakitlari güvenli sekilde depolamak mümkünse de, gelecek için bir sorumluluk dogurmaktadir. Ancak, Türkiye henüz nükleer enerji üretimine geçmemesine ragmen, bu sorumlulugu imzalanan bir çok anlasma ile paylasmaktadir.Türkiye’nin kullanilabilir enerji kaynaklari sinirlidir. Bu yüzden de enerji ithal etmek zorunda kalmaktadir. Bir yandan disa bagimliligin artmasi, diger yandan ithal güvencesi açisindan ithal olunan enerji türlerinin çesitlendirilmesi geregi, Türkiye’yi nükleer enerji kullanmaya zorlamaktadir. Gelismis güvenlik önlemleri nedeniyle yatirim maliyeti nispeten yüksek olan nükleer enerjiye, gerek birincil enerji talebi açisindan gerekse teknoloji kazanimi açisindan Türkiye’nin ihtiyaci bulunmaktadir. Nükleer enerji politikalarinin belirlenmesinde ve uygulamaya konulmasinda, nükleer santral projelerinin tamamlanmasinin 7-8 yili bulabildigi göz önünde tutulmalidir.IAEA’ya göre 1981-2000 yillari arasinda nükleer elektrigin ortalama maliyeti en çok 2,47 cent/kWh’a çikmisken, 2000 yilinda 1,74 cent/kWh seviyelerine inmistir. Bu yönüyle nükleer santraller ucuz enerji kaynagi konumundadirlar.Asagidaki tabloda 1998 yili sonu itibari ile bazi ülkelerin kurulu veya insaati süren nükleer reaktör sayilari ve bunlarin toplam elektrik tüketimindeki paylari verilmistir. Türkiye’nin gelismislik düzeyine benzer veya gerisinde kalan ülkelerde de nükleer enerji üretiminin yayginlastigi görülmektedir.

Nükleer Güç Santrali Kullanan Ülkeler(Toplam elektrik üretimindeki paylarina göre sirali, 1998 sonu)ÜLKELERReaktör SayisiToplam Kapasite GWInsa halinde veya isletme öncesi testleri tamamlanan reaktör sayisiToplam elektrik üretimindeki payi %Bulgaristan63.538-41,5Ermenistan1376-24,7Romanya1650110,3Arjantin2935110,0Güney Afrika21.842-7,3Meksika21.308-5,4Hindistan101.69542,5Çin32.16761,2Brezilya162611,1Pakistan112510.7Kazakistan170-0.2Iran--2-DÜNYA434348.8553615,9Kaynak: Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK)

Etiketler:  

Bilimler
Kimya
Nükleer Alternatif

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---