TÜRKİYE'DE GÜNEŞ ENERJİSİ
Tablo-1 Türkiye'nin Aylık Ortalama Güneş Enerjisi Potansiyeli
Kaynak: EİE Genel Müdürlüğü |
|
AYLAR
|
AYLIK TOPLAM GÜNEŞ ENERJİSİ
(Kcal/cm2-ay) (kWh/m2-ay)
|
GÜNEŞLENME SÜRESİ
(Saat/ay)
|
|
OCAK
|
4,45
|
51,75
|
103,0
|
|
ŞUBAT
|
5,44
|
63,27
|
115,0
|
|
MART
|
8,31
|
96,65
|
165,0
|
|
NİSAN
|
10,51
|
122,23
|
197,0
|
|
MAYIS
|
13,23
|
153,86
|
273,0
|
|
HAZİRAN
|
14,51
|
168,75
|
325,0
|
|
TEMMUZ
|
15,08
|
175,38
|
365,0
|
|
AĞUSTOS
|
13,62
|
158,40
|
343,0
|
|
EYLÜL
|
10,60
|
123,28
|
280,0
|
|
EKİM
|
7,73
|
89,90
|
214,0
|
|
KASIM
|
5,23
|
60,82
|
157,0
|
|
ARALIK
|
4,03
|
46,87
|
103,0
|
|
TOPLAM
|
112,74
|
1311
|
2640
|
|
ORTALAMA
|
308,0 cal/cm2-gün
|
3,6 kWh/m2-gün
|
7,2 saat/gün
|
Türkiye'nin
en fazla güneş enerjisi alan bölgesi Güney Doğu Anadolu Bölgesi olup,
bunu Akdeniz Bölgesi izlemektedir. Güneş enerjisi potansiyeli ve
güneşlenme süresi değerlerinin bölgelere göre dağılımı da Tablo-2' de
verilmiştir.
Ancak,
bu değerlerin, Türkiye’nin gerçek potansiyelinden daha az olduğu, daha
sonra yapılan çalışmalar ile anlaşılmıştır. 1992 yılından bu yana EİE
ve DMİ, güneş enerjisi değerlerinin daha sağlıklı olarak
ölçülmesi amacıyla enerji amaçlı güneş enerjisi ölçümleri
almaktadırlar. Devam etmekte olan ölçüm çalışmalarının sonucunda,
Türkiye güneş enerjisi potansiyelinin eski değerlerden %20-25 daha
fazla çıkması beklenmektedir.
EİE’nin
ölçü yaptığı 8 istasyondan alınan yeni ölçümler ve DMİ verileri yardımı
ile 57 ile ait güneş enerjisi ve güneşlenme süreleri değerleri
hesaplanarak bir kitapçık halinde basılmıştır.
Tablo-2 Türkiye'nin Yıllık Toplam Güneş Enerjisi Potansiyelinin Bölgelere Göre Dağılımı
Kaynak: EİE Genel Müdürlüğü |
|
BÖLGE
|
TOPLAM GÜNEŞ ENERJİSİ
(kWh/m2-yıl)
|
GÜNEŞLENME SÜRESİ (Saat/yıl)
|
|
G.DOĞU ANADOLU
|
1460
|
2993
|
|
AKDENİZ
|
1390
|
2956
|
|
DOĞU ANADOLU
|
1365
|
2664
|
|
İÇ ANADOLU
|
1314
|
2628
|
|
EGE
|
1304
|
2738
|
|
MARMARA
|
1168
|
2409
|
|
KARADENİZ
|
1120
|
1971
|
GÜNEŞ ENERJİSİ KULLANIMI
Güneş Kollektörleri
Türkiye’de
güneş enerjisinin en yaygın kullanımı sıcak su ısıtma
sistemleridir.Halen ülkemizde kurulu olan güneş kollektörü miktarı 2001
yılı için 7,5 milyon m2 civarındadır. Çoğu Akdeniz ve Ege
Bölgelerinde kullanılmakta olan bu sistemlerden yılda yaklaşık 290 bin
TEP ısı enerjisi üretilmektedir. Sektörde 100'den fazla üretici
firmanın bulunduğu ve 2000 kişinin istihdam edildiği tahmin
edilmektedir. Yıllık üretim hacmi 750 bin m² olup bu üretimin bir
miktarı da ihraç edilmektedir. Bu haliyle ülkemiz dünyada kayda değer
bir güneş kollektörü üreticisi ve kullanıcısı durumundadır.
Güneş kollektörlerinin ürettiği ısıl enerjinin birincil enerji tüketimimize katkısı yıllara göre aşağıda yer almaktadır.
|
ıl
|
Güneş Enerjisi Üretimi (bin TEP )
|
|
1998
|
210
|
|
1999
|
236
|
|
2000
|
262
|
|
2001
|
290
|
Güneş Pilleri – Fotovoltaik Sistemler
Güneş
pilleri, halen ancak elektrik şebekesinin olmadığı, yerleşim
yerlerinden uzak yerlerde ekonomik yönden uygun olarak
kullanılabilmektedir. Bu nedenle ve istenen güçte kurulabilmeleri
nedeniyle genellikle sinyalizasyon, kırsal elektrik ihtiyacının
karşılanması vb. gibi uygulamalarda kullanılmaktadır. Ülkemizde halen
telekom istasyonları, Orman Genel Müdürlüğü yangın gözetleme
istasyonları, deniz fenerleri ve otoyol aydınlatmasında kullanılan
güneş pili kurulu gücü 300kW civarındadır.
DİĞER KURUMLARIN ÇALIŞMALARI
Güneş
enerjisi araştırma ve geliştirme konularında EİE'nin yanında Tübitak
Marmara Araştırma Merkezi ve üniversiteler (Ege Üniversitesi Güneş
Enerjisi Araştırma Enstitüsü, Muğla Üniversitesi, ODTÜ, Kocaeli
Üniversitesi, Fırat Üniversitesi) çalışmalar yapmaktadır.
Güneş
enerjisi verilerinin ölçülmesi konusunda Devlet Meteoroloji İşleri
Genel Müdürlüğü faaliyet göstermektedir. EİE de 1991 yılından bu yana
kendi güneş enerjisi gözlem istasyonları kurmaktadır.
Güneş enerjisi ile ilgili standartlar hazırlanması konusunda Türk Standartları Enstitüsü;
- TS 3680 -Güneş Enerjisi Toplayıcıları-Düz
- TS 3817 - Güneş Enerjisi - Su Isıtma Sistemlerinin Yapım, Tesis ve İşletme Kuralları
konulu
standartları hazırlamıştır. EİE bu standartların hazırlanmasında görev
aldığı gibi, ısıl performans testlerini de gerçekleştirmektedir.