Okunma: 201 kez
Luchent Technologies Bell laboratuvarlarında görevli bir araştırmacı eski bi,top biçimindeki karbon molekülleri ve bunların arasını açacak "dolgu malzemesi"kullanarak yüksek sıcaklıkta süperiletkenlik yarışında çıtayı olağanüstü bir yüksekliğe taşıdı.Hendrik schön ve iki ekip arkadaşı,başka bileşimlerle genişletilmiş kristalini,bir transistörün ortasına yerleştirerek 117 kelvin gibi yüksek bir sıcaklıkta elektriği dirençsiz ileten bir süperiletkene ulaşmayı başardılar.
'LA ODA SICAKLIĞINDA SÜPERİLETKENLERE DOĞRU
Kelvin,bizim
kullandığımız Celcius(santigrad) sıcaklık ölçeğiyle aynı olan,ancak
başlangıç noktası olarak suyun donma derecesini 0 C değil,mutlak sıfır
denen ve elektronların hareket yeteneğini yitirdiği -273,60 C'yi alan
bir sıcaklık ölçeği.Bu durumda fizaikçileri ve elektronikçileri
böylesine heyecanlandıran 117K (-156 C),günlük yaşamımızda alışık
olduğumuz"yüksek sıcaklık"kavramıyla pek örtüşmüyor.
Ama
bu nokta ve özellikle kullanılıan yöntem,öteki fizikçilerce"oda
sıcaklığında (300K yada yaklaşık 27 C) süperiletkenlik"düşüne kapıları
açacak olağanüstü ilerlemeler olarak değerlendiriliyor.Ayrıca Schön ve
ekibinin geliştirdiği kristallerin,elektronik yapım malzemelerine
standart demir-oksit temelli seramiklere göre çok daha kolay
yerleştirilebildiği vurgulanıyor.Süperiletkenler elektronlar yerine,bu
elektronların terkettikleri delikler olan yuvaları
iletebiliyorlar.Schön ve arkadaşları da birkaç yıl önce C 'elektron
yerine delik iletir hale getirebilirse Tc diye tanımlana
süperiletkenlik için gerekli eşik sıcaklığını yükseltebileceklerini
düşünüp deneylere başlamışlar.Elektron yerine delik
iletimi,malzemenin"durum yoğunluğu" denen ve belirli enerji
düzeylerinde taşıyabileceği elektrik yük sayısı demek olan bir
özelliğini arttırıyor.Bu sayı süperiletkenlik sıcaklığıyla yakından
ilintili.Ekip,C içerisine girecek deliklerin sayısını arttırmakta
güçlükler yaşamış.Bu iş için kullanılan sıradan yöntem,yani malzemeye
başka bileşimler karıştırmak,C kristalinin parçalanmasına yol
açıyormuş.Ancak geçen yıl Schön ile ekip arkadaşları Cristian Kloc ve
Bertram Batlogg yeni bit çözüm bulmuşlar.Transistörü kristalin
etrafında inşa etmek vebunun yük iletme yeteneğinden yararlanarak
kristali deliklerle doldurmak.Yöntem başarılı olmuş:C Süperiletken
özellik kazanmış ve bu özelliğini 52K sıcaklığına kadar korumuş.
Ekip Ağustos ayı sonunda açıkladığı 117 K sonucuna ulaşırken malzemenin
durum yoğunluğunu yükseltmek için yeni bir taktik uygulamış.Kristal
içerisindeki C molekülleri arasında"kafes sabiti"diye adlandırılan
uzaklığı arttırmayı denemiş.C 'ın kafes sabiti 14,15 angstrom .Kafes
genişlerse durum yoğunluğu artıyor ve kritik sıcaklık T yükseliyor.Ekip
çeşitli denemelerden sonra iki bileşimin istenen işi yaptığını
bulmuş.Triklorometan kafes sabitini 14,29'a,tr.bromometan da 14,45'e
çıkartıyor.
Daha önceki çalışmalarıyla Schön ve ekibinin yolunu
açmış olan Art Ramirez adlı araştırmacıya göre varılan nokta muazzam
bir ilerleme."Kafes sabitini 14,7 civarına yükselttinizmi,bu oda
sıcaklığında süperiletkenlik demek diyor.Kristali parçalamadan hangi
bileşimleri kullanarak o düzeye çıkılacağı bilinmiyor.Ama"herkesin
eline geçen herşeyi deneyeceği kesin"diyor Ramirez.
Araştırmacılar
C 'ın hünerini oda sıcaklığına taşımasında başarısız olması halinde
bile elektronik sanayiinde bir devrim yapmaya aday olduğunu
vurguluyorlar.Nedeni seramik süperiletkenleri transistör yada başka
elektronik parçalara dönüştürmenin olağanüstü giçlüğü.Çünkü bunların
başlka malzemelerle birleştikleri arayüzler,mikroskobik defolar taşıyor
ve bu engebeler,aygıt içinde dolaşan elektrik yüklerini
tuzaklıyor.Organik materyallerse Schön ve ekibinin yaptığı gibi küçük
düzeltmelerle büyük performans yükselmesi
sergileyebiliyorlar.Süperiletken elektronik son derece hızlı olduğundan
ve nen küçük manyetik alanları bile saptayabildiğinden C temelli
süperiletken araçların,yüksek hızda bilgisayarlardan,tıbbi
görüntülemeye kadar farklı birçok alanda kullanım kazanacağı
araştırmacılarca vurgulanıyor.

Etiketler:
Bilimler
Fizik
Süper İletkenlik
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |