Arı sokması

Ara 25 2007

Arı Sokması

(1 Oy)

GenBilim Editor

Salı, 25 Aralık 2007

Okunma: 480 kez

Arı sokmasının yaratabileceği sorunları açıklayabilmek için bu durumun alerjik bir reaksiyon olduğunu ifade etmek yerinde olur. Arı sokması sonucunda bireylerde farklı tepkiler meydana gelebilir. Örneğin bir kişide arı sokması sonucu sadece şişlik oluşabilir; bir başka kişide ise daha farklı ve ciddi bir sonuç meydana gelebilir. Arının sokması sonucunda genellikle bireyler arının soktuğu bölgede ani ve keskin bir ağrı duyarlar. Daha sonra burası kızarır ve şişer. Eğer kişinin alerjisi yoksa bu şişlik genellikle her hangi bir müdahaleye gerek kalmaksızın bir gün içinde kendiliğinden iyileşir. Alerjisi olan kişilerde ise durum çok daha ciddi seyreder. Ancak arı sokması karşısında verilecek tepkiler birden çok arının sokması karşısında daha fazlalaşır. Bu tablo baş ağrısı, bulantı, kusma, halsizlik, ateş şikayetlerinin yanısıra daha farklı sorunlarla seyredebilir. Alerjik kişilerde belirtiler genellikle bir kaç dakika içinde başlar ve ne kadar erken başlarsa şiddeti de o kadar büyüktür. Belirtiler kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Fakat en sık olarak kızarıklık ve yaygın şişlik şeklindedir. Hayatı tehdit edici reaksiyonlar bu bulgulara eşlik edebilir (nefes alamama, kalpte ritm bozukluğu, vb).
Arı sokması toplumda özellikle arı yetiştiriciliğinin çok olduğu bölgelerde daha sık yaşanmaktadır. Ancak özellikle piknik yapılan yerlerde, açık alanlarda bu durumla karşılaşmak mümkündür. Arı alerjisinin gelişmesi için de kişinin daha önceden arı tarafından sokulmuş ve duyarlılanmış olması gerekir.
Dünya üzerinde bir çok arı çeşidi bulunmaktadır.En sık alerji sebebi olan arılar bal arısı, sarı arı ve eşek arılardır. Erişkin bir balarısı insanı soktuğunda iğnesi ile birlikte bazı iç organları da vücudundan koptuğundan kendisi de ölmektedir. Ancak bazı yaban arısı türleri sokma esnasında iğnesini bırakmamakta ve böylece tekrar tekrar sokabilmektedir. Bal arısı soktuktan sonra bıraktığı iğnesi çıkarılmalıdır.

Arı alerjisi varlığı deri testleri ve kan testleri ile saptanabilir. Daha önceden arı tarafından sokulup ciddi reaksiyon görülen kişilere arı alerjisi aşısı uygulamak gerekebilir. Bu tür tedaviler mutlaka bir alerji uzmanı tarafından değerlendirilmeli ve uygulanmalıdır.

Genellikle arı ve eşek arısı zehirlerine karşı allerjik reaksiyonlar görülebilir. Arı saldırısında, kaçmaya çalışırken kafa ve yüz kapatılmalıdır; çünkü arılar genellikle yüzden ve baştan sokarlar.

Bazı basit önlemlerle arı sokması riski en aza indirilebilir. Bunlar;

•Arılardan kaçmak amacıyla açık yerde yemek yemek ve piknik yapmaktan, arıları etkileyebilecek parfüm, saç spreyi ve kokulu kozmetiklerden, çiçekli ve parlak açık renkli desenli kıyafetlerden, terli dolaşmaktan kaçınmak,
• Çayırlık, açık arazide ve bahçe işleriyle uğraşırken uzun çorap, pantolon, uzun kollu gömlek, eldivenler, ayakkabı, şapka ve mümkünse kahverenkli bol kıyafetler giymek,
•Çöpleri ortada bırakmamak,
•Çevrede arı kovanı olup olmadığını kontrol etmek,
•Yayacağı kokular diğerlerini çekeceğinden yaban arısını kızdırmamak ve kovanı civarında öldürmemek,
•Bal arısının soktuğu yerde bıraktığı iğneyi elle çıkarmaya çalışmamak, mümkünse bir büyüteç ve cımbızla dikkatlice ve sıkmadan çıkarmak.
•Kazazedeyi en kısa sürede bir sağlık kurumuna ulaştırmak.
Yararlanılan bazı kaynaklar:

1. İş Sağlığı ve Güvenliği Temel Bilgiler Kitabı (Ed. Bilir N.), Tulane Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, Ocak 2003: 140-141.
2. Kalpaklıoğlu AF. Böcek Alerjisi. www.aid.org.tr/pdf/aai_derleme_002.pdf (Erişim Tarihi: 30 Mayıs 2005).