|
GenBilim Editor
|
|
Pazartesi, 17 Aralık 2007 |
Okunma: 854 kez
Bugün için yıldırımı önlemek mümkün değildir. Ancak özellikle ABD'de bazı kapsamlı projeler çerçevesinde, yıldırımı doğuran hava koşullarını değiştirmek suretiyle yıldırım önleme çalışmaları yapılmaktadır. Ancak bugün için bunlar, sınırlı alanları ilgilendiren bölgesel çalışmalar şeklindedir.
( www.genbilim.com )
Yıldırımdan
korunmak ve zararlarını aza indirmek için; şimşekli, gökgürültülü ve
sağanak yağışlı havalarda aşağıdaki önlemleri almak gerekir.
Geniş
bir alanda tek başına bulunan ağaçların altında ya da yakınında
durulmamalıdır. Ağaçlar yıldırımı çektiği gibi, bitki özü iyi bir
iletken olduğundan, yıldırımın verdiği ısı enerjisi ile ağaç kabukları
patlayabilir ve yanında duranlara zarar verebilir.
Bu tip havanın görüldüğü zamanlarda metalden yapılmış çitlerden uzak durulmalı, silâh ve diğer metal cisimler taşınmamalıdır.
Şimşekli havalarda alçak binalara sığınılmak, bu olmadığı takdirde yüksek yapılardan uzak durulmalıdır.
Açık
alanda bulunuluyorsa, çömelerek başı mümkün olduğunca aşağıda tutmalı,
ancak yere kesinlikle uzanılmamalıdır. Genellikle yıldırımın düştüğü
yerin yakın çevresinde yoğun elektrik yükü bulunduğundan, yüzey akımı
vücuda girerek ciddî zararlar doğurabilir.
Şimşekli gök
gürültülü havalarda saçlar dikleşmeye ya da deri karıncalanmaya
başlamışsa, bu belirtilerin, yıldırıma neden olabilecek elektrik
akımının etkisi sonucu olabileceği dikkate alınmalı ve hemen bulunulan
noktadan uzaklaşın.
Yıldırımın çarptığı insanların
genellikle bilinçleri kaybolur ve solunumları durur. Böyle durumlarda
onlara kalp masajı uygulanmalıdır.
Yıldırımın çarptığı kişiler,
maruz kaldıkları şok dalgası yüzünden metrelerce ileriye savrulabilir,
giysileri parçalanabilir. Giysilerin âni ısınması ve genişlemesi
onların patlamasına, parçalanmasına neden olabilir. Derinin sıcak
havayla anlık teması, yanıklara neden olabildiğinden acil tıbbî müdahale yapılması gerekebilir.
Yerleşim
merkezlerindeki yüksek yapılara ve yüksek gerilim hattı direklerine,
elektrik yükünü yerde bulunan bir levhaya aktaran paratonerler (yıldırımsavarlar) konulmalıdır.
Yerleşim birimlerine ve orman alanlarına, yaklaşan şimşekli yıldırımlı fırtınaları haber veren otomatik yıldırım belirleme sistemleri ağı kurulmalıdır.
Su iyi bir iletken olduğu için, bu gibi havalarda su kütlelerinden uzak durulmalıdır.
Elektrik, ıslak tekerleklerden yere aktığından, araçların içi güvenlidir. Bunun için kritik havalarda araç içine sığınmak iyi bir korunma yoludur.
Sıcak hava, soğuk havadan daha iyi bir iletkendir. Onun için yıldırımlar, bacalara daha
sık düşmektedir. Bu durum dikkate alınarak, gök gürültülü sağanak
yağışların görüldüğü fırtınalarda bacalardan uzak durulmalıdır.
Yıldırımın aynı yere iki defa düşmeyeceği şeklinde yanlış bir kanı vardır. Örneğin, Newyork'daki
Empire State binasına 15
dakikada 15 kez yıldırım düşmüştür. Yine ABD'nin Virginia eyaletindeki
bir park bekçisini 1942-1977 yılları arasında 7 kez yıldırm çarpmıştır.
Bu durumun da göz önünde bulundurularak yanılgıya düşülmemesi ve yine
gerekli önlemlerin alınması gerekir.

Etiketler:
Bilimler
Diğer Bilimler
Yıldırımdan korunmak
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |