|
Primatların Coğrafi Dağılımı |
|
|
|
GenBilim Editor
|
|
Cumartesi, 15 Aralık 2007 |
Okunma: 1056 kez
Senozoik çağın eosen evresinden itibaren Asya, Afrika, Avrupa ve Amerika'da geniş bir dağılım içinde gördüğümüz primatlara günümüzde aynı kıtalarda sadece tropik ve yarı tropik iklim kuşağı içinde rastlıyoruz. Her yerde fosilleri bulunmasına rağmen Avustralya kıtasında primatlar hiç yaşamamıştır. Günümüzde primatların %80'i Brezilya'nın yağmur ormanlarında yaşamaktadır (Richard 1985).
( www.genbilim.com )
Ne var ki, son yıllarda bu
bölgede çıkan geniş çaptaki yangınlar sadece ormanları yok etmekle
kalmıyor, aynı zamanda birçok değerli Yeni Dünya primatı da bu
yangınlarda hayatını kaybediyor.
Prosimiyen olarak tanınan ufak
primatlar daha çok Güneydoğu Asya'nın birkaç adasında ve Afrika'nın
güneydoğusundaki Madagaskar adasında yaşarlar. Yeni Dünya primatları
Orta ve Güney Amerika'nın tropik ormanlarında yaşarlar. Ne yazık ki
özellikle Güney Amerika'da Brezilya'nın Amazon ormanlarında 1970'li
yıllardan başlamak üzere faaliyete geçirilen transamazoni karayolu
projesi nedeniyle yok edilen çok sayıda ağaç, iskân amacıyla ortadan
kaldırılan ormanlık alanlar, yerüstü ve yeraltı kaynaklarını
işletebilmek için yoğun biçimde sürdürülen doğal tahribat Yeni Dünya
primatlarının sayılarını da büyük ölçüde azaltmış, hatta bazılarının
soylarını tüketmiştir. Aslında, burada varolan doğal denge insan da
dahil tüm canlıları olumsuz yönde etkilemiştir. İleride, yaşayan ırklar
bölümünde Amerika yerlilerini incelerken bu soruna ayrıntılı biçimde
eğileceğiz.
Eski Dünya Primatları ise daha geniş bir coğrafi
dağılım gösterir. Onlara Güney ve Doğu Afrika'nın ormanlık ya da
savanlık açık alanlarında, Asya'da, Himalaya steplerinde, Güneydoğu
Asya'nın bazı adalarında ve Japonya'nın kuzeyindeki adalarda rastlanır.
Bilindiği üzere Japonya'nın kuzeyinde kış uzun ve sert geçer. Bu yörede
yaşayan ve makak adıyla tanınan primatlar aynı zamanda kar primatları
olarak da bilinir. İçinde yaşadıkları doğal ortama çok iyi uyum
sağlamışlardır. Kürkleri açık renkte, çok kalın ve sıktır. Honshu adası
primatları buna örnek verilebilir.
İri primatlara gelince, jibon
ve orangutan Güneydoğu Asyalıdır. Bu bölgede Borneo ve Sumatra
adalarında yaşarlar. Jibonlar zamanlarının büyük bir kısmını ağaçların
30 metreden yüksek olan kısımlarında geçirirler. Orangutan sık ağaçlık
yerlerde yaşamını sürdürse de, Borneo'da dağlık bölgelerdeki
mağaralarda barınan hemcinsleri de vardır. Şempanze ve goril Afrika
kökenlidir. Şempanzeler daha ziyade Kongo, Uganda, Gabon ve Kamerun'da;
goriller ise sadece Batı Afrika'da yaşarlar. Batı Afrika aynı zamanda
goril ve şempanzenin ortak yaşadığı alandır. Her ne kadar bu iri
primatlar doğal ortamlarında varlıklarını sürdürseler de, bugün tüm bu
bölgeler ilgili hükümetler tarafından doğal koruma alanı haline
dönüştürülmüştür (Richard, 1985).

Etiketler:
Bilimler
Biyoloji
Primatların Coğrafi Dağılımı
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |