Hacettepe Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aylin Görgün Baran ile öğrencisi Ceyda Kuloğlu, Ankara’da 23 internet kafe ve bu kafelerdeki 245 internet kullanıcısı ile yüz yüze görüşerek bir araştırma yaptı. Araştırmada internet kafelerin sosyal ilişkilerde nasıl bir etkisinin olduğu saptanmaya çalışıldı. İnternet kafelerden sanal ortama katılanların yüzde 80’inin erkek, yüzde 20’sinin kadın olduğu tespit edilen araştırmada, kullanıcıların yüzde 90’ının bekar ve çoğunlukla öğrencilerden oluştuğu saptandı.

‘İnternet kafelerde internet kullanımı ve sanal-sosyal ilişkiler: Ankara Örneği’ adlı araştırmada kullanıcılara internet kafelerde ne tür etkinliklerde bulundukları soruldu. Kullanıcılardan alınan bilgilere göre, internet kafede yapılan en popüler aktiviteler şöyle sıralandı: E-posta göndermek ve okumak yüzde 81.2, sohbet yüzde 62.4, oyun yüzde 50.6, araştırma yüzde 43.3, porno siteleri ziyaret yüzde 14.3, kumar oynamak yüzde 10.2, sörf yüzde 8.6, alışveriş yüzde 8.2 ve gazete okuma yüzde 2.9. Araştırmaya göre, her gün internete bağlananlardan yüzde 13’ü kadın. Cinsiyet ile internete bağlanma sıklığı arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanan araştırmada, erkeklerin kadınlara göre daha yoğun internet kullandıkları belirlendi. Araştırmada medeni durum ile internete bağlanma sıklığı arasında da bir ilişkinin olup olmadığı sorgulandı. Bu kategoride, internete her gün bağlanan evli kullanıcıların oranının yüzde 3.3, bekarların ise yüzde 44.5 olduğu saptandı. Kullanıcılardan yüzde 46’sının ise evinde internet olduğu halde sanal ortama internet kafelerden katıldığı kaydedildi.

CHAT SIRASINDA NELER KONUŞULUYOR?

Araştırmaya göre, internet kullanıcılarının yüzde 65’i internette chat yapmayı tercih ediyor. Chat yapanların 54’ünün yeni arkadaşlıklar kurduğu, bu arkadaşlıkların yüzde 41’inin ‘sohbet’, yüzde 9’unun ‘hobi paylaşımı’, yüzde 4’ünün ‘bilgi alışverişi’, yüzde 2’sinin de ‘online seks’ amacıyla gerçekleştiği belirlendi. Chat esnasında en fazla konuşulan konular ise şöyle sıralandı:

Günlük problemler yüzde 34, hobi paylaşımı yüzde 24, gündemdeki konular yüzde 19, sadece sohbet yüzde 7, seks içerikli konular yüzde 6. Chat sırasında kadınların yüzde 52’sinin, erkeklerin ise yüzde 30.2’sinin kimliğini gizlediği kaydedildi.

TOPLUM BASKISI İNTERNETE YANSIYOR

Araştırmada elde edilen sonuçları değerlendiren Doç. Dr. Aylin Görgün Baran, internet kafelerin gençlerin yeni eğlence merkezi olarak görüldüğünü kaydetti. Özellikle öğrenciler arasındaki okul arkadaşlıklarının internet kafelerde sürdürüldüğünü saptadıklarını kaydeden Baran, “İnternet kafeler eğlencenin yeni adresi. Arkadaşlıklar internet kafelere de taşındığı için bu tür ortamlar kullanıcılarda sosyal izolasyon yaratmıyor aksine grup bağını pekiştiriyor” dedi.

Baran, chat yapmanın yaygın olmasının ‘bireylerin yüzsüze ifade edemediği şeyleri sanal ortamda söyleyebilmesinden’ kaynaklandığını belirtti. Baran, internette chat sırasında kadınların erkeklere göre daha çok kimliklerini gizlemelerini değerlendirirken, bu durumun kadınların baskı altında yetiştirilmelerinden kaynaklandığını söyledi.

Ayrıca kadınların sanal ortamda da tacize uğradıklarını, gerçek kimliği ile sanal ortama katılmanın kadınları ürküttüğünü anlatan Baran, “Bu tablo toplumun kadına biçmiş olduğu rollere bağlı olarak oluşuyor” dedi.