Okunma: 297 kez

 Aynı kütledeki demir ve suya eşit miktarda ısı verirsek demirin sıcaklık değişimi yaklaşık 9 kat daha fazla olacaktır. Mesela suyun sıcaklık değişimi 10 °C ise demirin sıcaklık değişimi yaklaşık 90 °C olacaktır.


Deniz suyunun özısısı karalarınkinden büyük olduğu için suyun belli bir sıcaklığa erişmesi kumsallara göre daha çok enerji soğurmasını gerektirir. Su bu yüzden geç ısınır ve geç soğur, karalar için ise tam tersi geçerlidir.

Su, soğutma aracı olarak otomobillerde ve motorlarda kullanılır. Suyun yerine başka bir madde kullanılsaydı aynı miktardaki ısı soğurulması sonucu soğutucunun sıcaklığı çok daha fazla artardı. Su akışkan olduğu ve geç soğuduğu için soğuk kış günlerinde kalorifer sistemlerinde kullanılarak binalar ısıtılır. Sıcak su torbalarından da bu mantıkla faydalanırız.
Karalar yazın gündüz vakitlerinde çabucak ısınarak üzerindeki havayı ısıtır yükselmesini sağlar, bu hava kütlesinin yerine deniz üzerindeki soğuk hava kütlesi akın eder. Böylece denizden karaya hoş bir meltem eser. Yaz gecelerinde ise tam tersi gözlenir, su geç soğur hatta çok da fazla soğumaz diyebiliriz ve sonuçta karadadan denize hava hareket eder.
Suyun özısının hayatımıza etkisi bununla sınırlı değildir. Suyun sıcaklık değişimine bu direnci dünyamıza da büyük oranda etki eder, giyeceğimiz elbiselere kadar dolaylı olarak tesir eder. Nasıl mı? Dünya haritası veya küresi üzerinde Avrupa ve Kanadanın kuzeydoğusu aşağı yukarı aynı enlemlerde yer alırlar. Eğer suyun özısı bu kadar büyük takdir edilmemiş olsaydı kilometre kareye eşit güneş ışığı düşen Avrupa ve Kanada’nın durumu değerlendirildiğinde; Avrupalılar Kanada’nın kuzeydoğu bölgelerinde yaşayanlar kadar soğuğu etkili bir şekilde hissedeceklerdi. Atlantik akıntısı olarak bilinen Gulf Stream (körfez akıntısı) ılık suları Karayiplerden Avrupa kıyılarına kadar taşır ve buralarda soğuyarak her bir gram su kütlesi bir derece soğuyarak 1 cal enerjiyi havaya aktarır ve havayı ısıtır. Isınan hava batıdan Avrupa kıtası üzerine akarak soğuğu kırar. Çok büyük ve gizli bir kalorifer tesisatı gibi yaşlı dünyamıza masrafsız bir ısınma sağlar. Böylece su bir klima gibi davranarak kıyılarda kışın havayı ısıtır, yazında serinletir ve karaların içlerinde yaşanan uç sıcaklık ve soğuklukların buralarda yaşanmasını engeller.

ozisi3.jpgBedenimizin bir parçası olan suyun, sadece içerek tükettiğimiz bir madde değil, dünyadaki hassas dengeleri sağlayan özel bir seçim olduğu gün geçtikçe daha da çok açığa çıkıyor. Su dengesinin bozulması iklim değişikliklerine kadar uzanan hayata etkilere sebep olabilir. Ne dersiniz sizce de suyun özısısı iyi ki böyleymiş değil mi?
Su gibi aziz olun…

Mustafa Demir

KAYNAKLAR:
1) Resim 1 - Deniz suyu yüzey sıcaklıkları
http://sos.noaa.gov/images/fullsize/Ocean/sstNASAModel.jpg
2) Resim 2 - Deniz akıntıları
http://sos.noaa.gov/images/fullsize/Ocean/seacurrents.jpg
3) Resim 3 - Küresel dünya deniz suyu ortalama sıcaklıkları 1982-1995
http://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/precip/CWlink/climatology/sst/

Etiketler:  

Bilimler
Fizik
Suyun Özısısı az olsaydı ne olurdu?

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---