Okunma: 1245 kez

Insan topluluklarinin nüfus yapisini; ortalama yasam süresini; iskelet yapilarina dayanarak insanlarin cinsiyetini, yasam biçimini arastirmak fizik antropolojinin konulari içinde yer alir.

Insanin düsünme ve kendi geçmisiyle ilgili sorulara cevap arama yetenegine ulasmasi, yasam ile dünya tarihini yazmasi ve yeryüzünde egemen hale gelmesi için 200 milyon yil beklemesi gerekti. Ancak bu noktaya vardiktan sonra, evrenin olusmasindan hayatin baslangicina, insanin en eski atalarindan günümüz uygarliklarinin kaynaklarina kadar merak edilen bir çok sorunun cevabina çok daha çabuk ulasmayi basarmistir.

 Insanin kendi geçmisi ile ilgili yaptigi en önemli çalismalarin basinda Darwin'in 1859 yilinda yayinladigi "Türlerin Kökeni" gelmektedir. 1863'te Huxley "Insanin Dogadaki Yeri" adli kitabinda kuyruksuz maymunlarin biyolojik bakimdan insana en yakin akrabalar oldugunu iddia etmistir.Darwin 1871 de çikan "Insanin Türeyisi" adli eserinde insan ve maymunun ortak bir atadan gelen "yegenler" oldugunu söyleyerek Huxley'i desteklemistir. Yirminci yüzyilin baslarindan beri devam eden bir çok kazilar ve arastirmalar sonucunda maymunumsular ve insanimsilarin ortak bir atadan geldikleri fakat 15-20 milyon yil önce birbirlerinden ayrildiklari görüsü kabul görmeye baslamistir.

Bu ayrim asamasinda yeralan Ramapithecus türünün 12-15 milyon yil önce yasadigini destekler kanitlar bulunmustur. Ilk insanin atalari olarak kabul edilen Australopithecus türünün ise 6 milyon yil önce Dogu ve Güney Afrika'da yasamaya basladigi saptanmistir. Bu kesif,  antropologlari insanligin kökenini Afrika'da aramaya yöneltmistir. 1924 yilinda bulunan, bu türe ait olan Australopithecus Africanus'un otluk bölgede yasadigi ve iki ayagi üstünde yürüdügü ortaya çikmistir. 1994 yilinda Etiyopya'da gerçeklestirilen kazilarda bulunan ve günümüzden yaklasik 4.4 milyon yil önce yasamis Ardipithecus Ramidus ile evrimin kayip halkalarindan birinin daha günisigina çikarildigi düsünülmektedir. 1974'te Dogu Afrika'da bulunan ve 3.7 milyon yil öncesine tarihlenen Australopithecus Afarensis (Lucy) bazi uzmanlara göre Homo (Insan) olarak siniflandirilsa da kimi kemikleri maymununkilere çok benzedigi için Australopithecus türüne sokulmustur ve ona insanimsilardan modern insana uzayan merdivenin ilk basamaginda yer verilmistir.

Ilk antropolojik kazi çalismalarinin baslamasiyla birlikte 1856 yilinda Almanya'nin Düsseldorf yakinlarinda bulunan garip bir kafatasi ve birkaç insan kemigi bilim alaninda önemli bir asama kabul edildi ve daha sonra bu kalintilarin ait oldugu tür Homo Sapiens Neanderthalensis olarak adlandirildi.. Daha sonra Belçika'da da benzer buluntulara rastlandi. Buluntularin sadece Avrupa ile sinirli kalmamasi için Afrika ve Asya'da da çalismalara baslandi.  Afrika'da yapilan kazi çalismalari ile alet yapmasini ve kullanmasini beceren, dik yürümeye uyum saglamis Homo Habilis (Becerikli Insan, 1.8 milyon yil önce)  türüne ait birçok fosile rastlanmistir. 1891'de Java Adasinda Homo Erectus (Dik Insan) fosilleri ortaya çikarilmistir.
Bu tür, atesi bulmasi ve balta kullanmasi ile bugünkü insana yakin özellikler göstermektedir.
Bugünkü modern insana en yakin türlerden biri olan Homo Sapiens Arkaik'in (Akilli Insan) ise günümüzden 200 bin yil önce yasadigi, Yakin Dogu ve Kuzey Afrika'da bulunan kalintilardan anlasilmistir. Evrim çizgisinin bugün erisilen son halkasinda Homo Sapiens Sapiens türü yer almaktadir.
Insanin evrim sürecinde insana benzeyen pek çok insanimsilarin olusturdugu yan dallar gelismis fakat bunlarin bir kismi belki de asiri özellesmenin etkisiyle zamanla ortadan kalkmistir.
 
Paleoantropoloji insanin atasinin 20-25 milyon yillik tarihi üzerine çalismaktadir. Evrim birkaç yüzyillik bir süre içinde gözlenemeyecek kadar yavastir. Bu yüzden evrim çizgisinde maymunumsudan insansiya geçisin tam olarak nerede basladigini ve bittigini söylemek güçtür. Paleoantropoloji insanin yeryüzündeki macerasinin ancak bir kismini açiklar, öbür yarisi insanin "kültür" tarihinde saklidir.

Hatice Bilgiç

Kaynakça;
1.Arsebük, Güven, Insan ve Evrim, Ege Yayinlari, Ikinci Baski, Ekim 1995, Istanbul.
2.Saran, Nephan, Antropoloji, Inkilap Kitabevi, 1989, Istanbul.
3.Braidwood, R.J., Tarih Öncesi Insan, Arkeoloji ve Sanat Yayinlari,
5.Alekseyev, V.P., Insan Türünün Kökeni ve Gelisimi
6. Güvenç, Bozkurt, Insan ve Kültür, Remzi Kitabevi, 1991, Istanbul.
7. Childe, Gordon, Tarihte Neler Oldu, Alan Yayinlari, 1990, Istanbul.
8. Teber, Serol, Davranislarimizin Kökeni, Say Yayinlari, 1993, Istanbul.
9. Büyük Larousse Ansiklopedisi, Cilt 8, sf: 3924.
10. Arsebük, Güven, "Insan" "Evrim" "Alet"
11.Tudge, Colin, New Scientist, 20 Mayis 1995; Insan Irkinin Soyagaci,Çev:Özgür Kurtulus
12. Focus Dergisi, Sayi 9, Eylül 1995.
13. Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi, Temmuz 1994, sf: 22-29.
14. Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi, Eylül 1994, sf: 68.

Etiketler:  

Bilimler
Diğer Bilimler
Fiziksel Antropoloji

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---