Okunma: 1518 kez
Günes sistemi, Günes ve uydulari ile birlikte gezegenler, kuyruklu yildizlar ve meteor akimlari da dahil olmak üzere, onun etrâfinda dönen gök cisimleri. Günes ve günes çevresinde dolanan gök cisimlerinden meydana gelir. Günes sisteminde gezegen, uydu, kuyruklu yildiz ve meteor bulunur. Günes sisteminin olusumu ile ilgili en çok bilinen teori Kant-Lapslace teorisidir.
Bu teoriye göre günes sistemi önce bir nebula (kizgin gaz kütlesi)
idi. Daha sonra nebula sogudukça küçüldü ve ekseni etrafindaki dönme
hizi artti. Böylece merkez kaç kuvvetinin etkisiyle günesten kopan
parçalar uzaya yayildi.
Günes Sistemi’nde bulunan bütün gök
cisimleri Günesin çekim etkisi altindadir ve onun etrafinda dönerler.
Bu hareket, odak noktalarinin birinde Günes yer alan elips seklindeki
bir yörünge üzerinde olmaktadir. Günes Sistemi, bütünüyle ve ayni yönde
dönen bir disk seklinde hareket halindedir. Günes Sistemi’nin çapi
yaklasik 30 isik yili kadardir. Günes sisteminde Dünyadan baska 8
gezegen vardir. Bunlar;
Günes sistemindeki gezegenler ve Dünyaya göre büyüklükleri
Merkür (Utarit) 0.4
Venüs (Zühre) 0.95
Dünya (Yer) 1
Mars (Merih) 0.5
Jüpiter (Müsteri) 11
Satürn (Zühal) 9.5
Uranüs 4
Neptün 4
Plüton 0.2
Günes:
Günes Sistemindeki 200 milyar yildizdan birisi olan Günes kütlesi sicak
gazlardan olusan ve çevresine isi ve isik yayan bir yildizdir.
Günesin
çapi dünya çapinin 110 kati (1.4 milyon km), hacmi 1.3 milyon kati ve
agirligi 333.000 kati kadardir. Günesin yogunlugu ise Dünyanin
yogunlugunun ¼’ü kadardir. Günes kendi ekseni etrafinda saatte 70 000
km hizla döner. Bir turunu ise 25 günde tamamlar.
Günes % 75
hidrojen, % 20 helyum ve % 5’de diger elementlerden olusur. Güneste
hidrojenin helyuma dönüsmesi sirasinda (füzyon - erime birlesme) büyük
bir enerji ortaya çikar. Saniyede 600 milyon ton hidrojen helyuma
dönüsür. Buda her saniye Günesin 4.5 milyon ton hafiflemesine yol açar.
Günesteki füzyon olayi sonucunda kizil kirmizimsi bir alev 15-20 bin km
yükselir ki bu olaya Günes Firtinasi denir. Bu bilgilere bakarak günün
birinde Günesin çevresine isi ve isik yayamayacagini ve dolayisi ile
yeryüzünde yasamin sona erecegini düsünebiliriz. Ancak bu çok uzun
yillar sonra olacak bir olaydir.
Günesin yüzey isisi 6 000 °C
ve merkezindeki isi ise 1.5 milyon °C’dir. Günesten çikan enerjinin 2
milyonda birlik kismi yeryüzüne ulasir. Günes’in üç günde yaymis oldugu
enerji, Dünya’da bilinen bütün petrol, kömür ve ormanlardan elde
edilecek enerjiye esittir. Günes isinlari 8.5 dakikada yeryüzüne
ulasir.
Günes Sistemindeki Gezegenlerin Özellikleri
1.
Bütün gezegenler elips seklinde bir yörüngede hareket ederler. Hizlari
ve yörünge uzunluklari farklidir. Yörüngeleri birbirleri ile kesisir.
2. Gezegenler hem Günes etrafinda hem de kendi ekseni etrafinda dönerler.
3. En küçük gezegen Plüton, en büyük gezegen ise Jüpiter’dir.
4. Günes'e en yakin gezegen Merkür, bilinen en uzak gezegen ise Plüton’dur.
5. Dünya’ya en yakin gezegen Venüs’tür.
6.
Dünya’nin 1, Mars ve Neptün’ün 2, Uranüs’ün 6, Satürn’ün 10 ve
Jüpiter’in 12 uydusu vardir. Merkür ve Plüton’un uydusu yoktur.
7.
Günes'e yakin olan gezegenler daha hizli, uzak olan gezegenler ise daha
yavas hareket ederler. Uzak olan gezegenlerin yörüngeleri daha uzun
oldugu için Günes etrafindaki dönüslerini daha geç tamamlarlar.
8. Bütün gezegenler hem kendi, hem de Günes etrafinda batidan doguya dogru dönerler.
9. Bütün gezegenlerin yörünge düzlemleri, Günes'in ekvator düzlemi içinde yer alir.
10. Bütün gezegenlerin eksenleri ile yörünge düzlemleri arasinda egiklik vardir.
11.
Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün gibi gezegenlerin yogunluklari küçük
gezegenlere göre daha azdir. Bunun nedeni büyük gezegenlerin
bilesimlerinin daha hafif maddelerden olusmasidir

Etiketler:
Bilimler
Fizik
Günes Sistemi
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |