Okunma: 2562 kez
Ortaçag; Bu dönemin sonlarina dogru fizik çalismalari iki ana konu üzerinde yogunlasmistir. Bunlardan birisi mekanik, digeri ise optiktir. Mekanikte Aristoteles'in hareket kurami üzerinde çalisilmis, optikte ise Ibn el-Heysem'in düsünceleri dogrultusunda çesitli sorunlar üzerinde açiklamalar yapilmistir.
Yunan Dünyasi'nda oldugu gibi, Ortaçag Islâm Dünyasi'nda da, bugünkü
fizik bilimine karsilik gelen bagimsiz bir disiplin yoktur ve fizik
arastirmalari, doga felsefesinin sinirlari içinde yürütülmüstür. Bu
anlayis, aslinda yakin dönemlere kadar gelmistir. Mesela, fizik
tarihinin en büyük bilginlerinden birisi olan Newton, temel yapitini
"Doga Felsefesinin Temel Ilkeleri" olarak adlandirmistir ve dolayisiyla
kendisini bir doga filozofu olarak görmüstür.
Islâm Dünyasi'ndaki
fizik çalismalari, hareket ve bosluk gibi, Aristoteles'in belirledigi
konular çerçevesinde kalmistir ve onun görüslerine dayanmistir. Olus ve
bozulusa ugrayan her sey, Aristoteles metafiziginin temelini olusturan
dört nedensel ilke dogrultusunda anlamlandirilmaya çalisilmistir.
Hareket,
belirli bir cismin, belirli bir biçimde gerçeklesen deviniminden
olusmustur ve bu devinimin hem bir yapicisi ve hem de bir amaci
bulunmaktadir. Yine bu dönem fiziginin diger bir özelligi, bugün
fizigin bir dali olan, isik ve ses gibi belli basli konularin, o dönem
için fiziksel bilimlerin degil de, matematiksel bilimlerin bir dali
olarak kabul edilmesidir. Nitekim optik konusunda çok degerli
çalismalar yapan Ibn el-Heysem, uzun süre Dogu'da ve Bati'da bir
fizikçiden çok bir matematikçi olarak algilanmis ve taninmistir.
Yeniçag;
Bu
dönemde fizik alani diger alanlar kadar gelismemistir. Ancak Gilbert'in
miknatis üzerine yapmis oldugu deneysel incelemeler deneysel yöntemin
güçlenmesini saglamistir.
Bu dönemde çagdas mekanik ve optik
bilimleri kurulmustur. Galilei, kinematiksel yaklasimi benimseyerek
çagdas mekanigin temel problemlerini matematiksel olarak açiklanmis ve
çözüme kavusturulmustur.
Eylemsizlik Ilkesi'nin formüle edilmesi
ile birlikte klasik mekanigin dogal yer, ivme ve kütle gibi temel
kavramlari matematiksel bir biçimde yeniden ifade edilmis ve
duraganlik, hareket gibi, hareket de duraganlik gibi dogal bir olgu
niteligine kavusturulmus ve bu baglamda hareket bir problem olmaktan
çikarilmistir.
Newton ise Eylemsizlik Ilkesi'nin dogal bir
hareket olarak kabul edilmesi sonucunda döngüsel hareketin
açiklanmasinin gerekliligini vurgulayarak, kinematiksel yaklasimin
yerine dinamiksel yaklasimla göksel cisimlerin döngüsel hareketlerini
çekim kavrami çerçevesinde çözüme kavusturmustur.
Optikte ise
Newton, isigin yapisina iliskin olarak Parçacik Kurami'ni ve Huygens
ise günümüzde benimsenen biçiminden farkli bir Dalga Kurami'ni
gelistirmislerdir.
Yakinçag;
Bu dönemdeki fizik
arastirmalarinin özellikle elektrik konusunda yogunlastigi ve Gilbert
ve Otto von Guericke'in ardindan, Du Fay, Franklin, Cavendish, Coulomb,
Galvani, Ampere ve Volta'nin çalismalari sonucunda elektrigin bagimsiz
bir fizik dali olarak ortaya çiktigi görülmektedir.
Ayrica, ses,
isik, isi ve enerjinin dogasini açiklamaya yönelik çalismalar
yogunlasmis ve bu fiziksel varliklar arasindaki iliskiler matematiksel
olarak gösterilmistir. Dalton, kimyasal tepkimeleri açiklamak için Atom
Kurami'ni, Young ise isiga iliskin çagdas Dalga Kurami'ni
gelistirmistir.
Bu dönemde Görelilik ve Kuantum Kuramlarinin
ortaya çikmasiyla birlikte, fizik alani, kavram ve kuramlari açisindan
yeni temellere oturtulmustur. Atom alti parçaciklarin bulunmasindan
sonra Atom Kurami bütünüyle yeni bir görünüme kavusmustur.

Etiketler:
Bilimler
Fizik
Fizigin Tarihçesi
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |