Okunma: 907 kez
Hardy'nin "Bir Matematikçinin Savunmasi" adli kitabi söyle basliyor: "Profesyonel bir matematikçinin matematik hakkinda yazi yazmakta oldugunu algilamasi hüzün verici bir olgudur. Matematikçinin islevi, bir seyle ortaya koymak, yeni teoremler ispatlamak, matematik bilimine katkida bulunmaktir; kendisinin ya da diger matematikçilerin neler yapmis oldugunu anlatmak degil."
Pek çok matematikçi gibi Hardy de kitabina, çalismadigi için özür
dilermis gibi basliyor. Sanki rakamlar ve matematik simgeleri yerine
sözcükler kullanmak, bir matematikçi için küçültücü, alçaltici bir
durummus gibi kendisini savunma geregi duyuyor.
Günümüzde
insanlarin matematige bakis açisi da bunun gibi aslinda. Matematikçinin
kendi çapinda "matematik yapmasini" ve hayata bulasmamasini istiyor
insanlar. Yani insanlarda matematik bilmemenin bir eksiklik oldugu
havasi yok; daha ziyade, bilmediklerini daha kolay kabul edebildikleri
bir dal. Ancak bu öyle bir bosluk ve öyle bir önyargi ki, hayatimizin
içinden aritmetik disinda tüm matematigi atmamizi ögütler hale
getiriyor toplumu. Gündelik sorunlarin, bilimsellikle ve metodluca
çözülmesi yerine, anlik üstünü örtmelerle geçistirilmesi adetinden
tutun da toplumsal bazda gerçeklesen tüm olaylara karsi sinik
yaklasimimiz ve kolay inanisimiza kadar pek çok durumda bizi eksik
birakiyor matematiksel düsünme bilmeyisimiz; sorgulamanin nasil bir sey
oldugunu, kanitlamanin neden gerektigini idrak edemememiz.
Simdi
durup düsünmek gerek, matematigi anlatmayan matematikçiler mi yoksa
matematigi ögrenmek isteyen bizler mi daha çok hak ediyoruz bu
toplumsal yikilmisligi ve bosvermisligi. Zaten baska zamanlarda oldugu
gibi kendimizden geçerek sarssak kendimizi, belki de düzelecek ve
güzellesecegiz; ama simdi yapma çiçeklerden kurulu bir düzende
yitiriyoruz varolus çizgimizin estetik yanini.
Toplam bir
duyarlilik için, doganin, etik ve dini çözümü kadar bilimsel ve
matematiksel çözümüne de gereksinim duyar insan. Kendi basimiza ne
yapmamiz gerektigini bilemedigimiz anlarda bile nelerin yapilabilcegini
gözlerimizin önüne seren çoklukla bilimdir. Yani, teknolojik uyarlanma
sürecinde, hayatin içinden neler geçtigini anlayabilmek için de bile
belli bir disiplinle düsünmeye ve degerlendirmeye ihtiyaç vardir. Bu
kadar kesin çizgilerle hayati ayiramazsiniz. Ancak bilim ve bilimin
temelindeki matematik düsüncenin hangi zeminde var olabilecegini,
hangisinde olmayacagi bilinen en kesin siniflandirmayla ayrilabilir.
Iste bu tezatlikta bize, çikarim yapabilecegimiz ve bunu dogruluk
derecesini kontrol edebilecegimiz bir zemin hazirlar.
Günlük
olaylarda bile, önerme dogruluk metotlariyla rahatlikla kisisel
sinamalar yapabiliriz. Kendi bilgi birkimimizi ve algi çesitliligimizi
artirarak, merakimizin da yardimiyla sistemli düsünen ve dogruluk orani
yüksek kararlar veren, gerekçeli tercihler yapabilen bireyler
olabiliriz.
Teknolojinin, hayatimizin her alanina girdigi 21.
yüzyilda, teknolojinin temelindeki felsefenin de matematiksel
dogruluklar, derinlikler ve çikarimlar üzerinde biçimlendigini bir kez
daha animsatmak isterim. Durum böyleyken, kendimizi bu gerçekten
kaçirmanin ve matematige karsi bu derece önyargili, bu derece soguk
olmanin yanlis olmasi gerekmiyor mu?
Ben yasamim boyunca suna
inandim hep: Ne türden olursa olsun bilgi, her insanin ulasmak
istedigi, her an varabilecegi bir sey olmalidir. Insan elini attiginda,
gerekli tüm bilgiyi çekip çikarabilmeli o toplam bilgi havuzundan.
Yani, ne yapmasi gerektigini bilmedigi anda bile, ne yapmasi
gerektigine karar verebilecegini bilmeli; o karar için gerekli bilgiye
ulasabilmeli. Bunun için de, bir temel, kisisel bilgi birikimi gerekli
süphesiz. Iste bu noktada ortaya çikan sey, matematiksel temel
ögretilerin ne derece ise yarar oldugudur. Kitlesel cehaletler,
kitlesel aydinlanma ile degil, kisisel aydinlanmayla çözülür. Toplum
bütüncü davransa da; degisim küçük parçali degisimlerin tespit
edilebilen bir toplamidir.
Bunlari söyledikten sonra, eklemek
istedigim tek bir sey var; Nietcche'nin çok sevdigim bir deyisi: Yele
karsi tükürmekten sakinin!
Bilim ve Teknik

Etiketler:
Bilimler
Matematik
Matematik ve Yasam
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |