Okunma: 926 kez
bakteri ismini duydugunuzda akliniza nasil bir canli türü geliyor? Elbette birçogumuzun aklina bu isim duyuldugunda mikroplar, hastaliklar ve uzak durulmasi gerekilen küçük yaratiklar gelmektedir. Ancak bunun yaninda yine birçogumuz hergün mutfagimizi, banyomuzu sterilize etmek için ugrasirken yok ettigimiz milyonlarca bakteri türünün hayatimizdaki olmazsa olmaz dedirtecek faydali özelliklerinden de bihaberiz.
Aslinda iste bu monera aleminin küçük canlilari olan bakteriler
olmasaydi, ne dünya simdiki oldugu gibi olabilirdi ne de insanlar simdi
göründükleri gibi olurdu. Dünyamizin bu mikroskopik canlilari sadece
insandaki bazi zararli canlilari öldürmekle kalmaz, dünyamizin üzerine
kuruldugu kimyasal döngülerde de önemli yerler edinirler.
Bakterilerin
en önemli faydasi olarak dünyamizda biriken artik maddelerin ana
biyolojik monomerlerine ayristirilmasi olarak gösterebiliriz. Eger
çürükçül bakteriler olmasaydi ölü insan bedenleri ve canliligini
yitirmis bitki parçaciklari öldükleri bedende kalacaklardi ve bunlarin
ana organik maddelere dönüsümü olmayacakti. Böylece karbon döngüsünün
önemli bir parçasi yerine getirilmemis olacakti. Bu çürükçül bakteriler
yaptiklari bu parçalama islemiyle ayni zamanda topraklari da beslerler
ve verimli hale getirirler.
Bazi bakterilerin çürütücü göreviyle
dogaya katkilarda bulunmasinin yaninda kimi bakterilerde asi veya
antibiyotik olarak tip sektöründe insanlara daha saglikli bir hayat
sunmak için kullanilirlar. Bilindigi üzere öldürülmüs veya
zayiflatismis bakteriler insan vücuduna enjekte edildiginde, vücut bu
bakterilere karsi antikor üretmeye baslar ve bu zayiflatilmis veya ölü
olan bakterilere karsi bir üstünlük saglar. Bu olaya tip alaninda
bagisiklik denmektedir. Vücut güçsüz bakterilere karsi benzetme
yerindeyse bir antreman yapmis olur ve güçlü, saglam bakterilerle
karsilastiginda nasil davranmasi gerektigini ögrenmis olur. Bildiginiz
gibi günümüzde de tetanoz olsun verem olsun bir çok hastaligi önlemek
için çok çesitli bakteriler kullanilir ve bir önlem olarak sayilirlar.
Yine benzer sekilde bazi bakteriler de yine tip sektöründe antibiyotik
yapiminda kullanilirlar. Streptomycin adi verilen bir bakteri türü
Bacitracin,Polymyxin, ve Erythromycin adi verilen antibiyotikler
üretmektedir ve bu antibiyotikler hastalik önleyici olarak çok zaman
insanlar tarafindan kullanilmaktadir.
Bakteriler kimi zamanda
besin yapiminda sikça kullanilmaktadir. Birçok bakteri türü
fermantasyon adi verilen süreç sonucunda kimyasal degisikliklere sebep
olmaktadir. Örnegin peynir ve yogurt bu tür kimyasal degisikliklerin
sonucu ortaya çikmis yararli besinlerdendir. Ayrica yine Clostridium
bacterium adi verilen bir bakteri türünün fermantasyonu süreci sonunda
ortaya çikan bütül alkol ve asetone kimya sektöründe çok kullanilan
degerli kimyasal maddelerdendir. Yine benzer sekilde insan kaninin
plazmasinda bulunan Dextran adli yararli bir madde de yine Leuoconostoc
adli bir bakteri tarafindan yapilmaktadir. Saymakla tükenmeyecek
faydalari olan bakterilerin son bir yararindan da bahsetmek gerekirse,
bazi bakteri türleri bazi hayvanlarin bagirsaklarinda özellikle selülöz
sindiriminde kullanilmaktadir ve bu selülözün karbonhidratlarin temel
tasi olan glikoza indirgenmesini saglar ve böylece hücreler için
gerekli olan enerji de bulunmus olur.
Aslinda hep kafamizda
zararli yaratiklar olarak yer edinmis olan bakterilerin faydalari
sayilacak gibi degildir ama bu kadari bile insanlari sasirtmaya
yetmektedir. Bizim zararli olarak nitelendirdigimiz bu monera aleminin
nerdeyse 1 mikrondan küçük bu savasçilari, bizim onlari zararli ve yok
edilmesi gerekilen küçük yaratiklar olarak nitelendirmelerimize aldiris
etmeden hep bizim yararimiza çalismaktadirlar ve ileride de bizim
emrimizde çalisacaklardir; her ne kadar biz onlarin faydalarin farkinda
olmasak da...

Etiketler:
Bilimler
Biyoloji
Yararli Bakteriler
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz. |