GenBilim
Türkiye Bilim Sitesi  
Anasayfa | Forum | Bilimler | Arşiv Tarama | GenKalem | Destek | Site Haritası | Linkler | RSS | Reklam | Arkadaşını Davet Et | İletişim
Kontrol Paneli Anasayfa arrow Bilimler arrow Fizik arrow Kütleçekim Dalgasi Kontrol Paneli Kontrol Paneli Kontrol Paneli Kontrol Paneli Üye OlŞifre Hatırlat Kontrol Paneli
Kas 30 2007
Kütleçekim Dalgasi Yazdır E-posta
  • Currently 0.0/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Rating: 0.0/5 (Toplam Oy: )


GenBilim Editor   
Cuma, 30 Kasım 2007
Okunma: 187 kez

Einstein, uzay-zamanda yayilan dalgaciklar öngörmüstü, ama onlari fark edemiyorduk. Dev detektörler sayesinde, artik onlari yakalayip evrenin gizemlerini aydinlatabilecegiz. Bir yildiz çok büyük bir patlamayla havaya uçuyor... Dogrusu, süpernova denilen bu yildizlar patladiginda, milyarlarca yildizdan olusan bir galaksi kadar parliyor ve kisa süre sonra sönüyor. Bu arada, uzaya agir elementler de içeren döküntüler saçiyor. Nitekim, dünyamiz da agir elementlerden olusmustur. Süpernovalar evreni baska sekillerde de etkiliyor, uzay-zamanin yapisini yirtarcasina dalgalandiriyor ve dalgalar, evrende milyonlarca isik yili uzaga yayiliyor. Bu görüngü, kütleçekim dalgalari olarak adlandiriyor. Dünyanin dört bir yanindaki gökbilimciler, kütleçekim dalgalarini yakalamak için yarisiyorlar. Kütleçekim dalgalarinin varligi öngörüldügü gibi gözlemlenebilirse, büyük patlamaya kadar geri götürülebilen varsayimlarda bulunabilecegiz.

Einstein, 1916'da Genel Görelilik Kurami'ni yayimladiginda, kütleçekim dalgalarinin var oldugunu öne sürmüstü. Görelilik, uzay ve zamanin birbirine dikilmis iki ayrilmaz parça oldugunu belirtiyordu. Artik üçboyutlu uzayi, saatin tik taklarindan ayiramayacaktik; boyutlarla zaman, büyük uzay-zaman yapisini meydana getiriyordu. Garip bir fikir olmasina ragmen, simdiye dek defalarca kanitlandi ve evrenin nasil isledigini tanimladi. Genel Görelilik Kurami'nin öngördügü bir baska sey ise, henüz kanitlanamadi. Aniden hizlanan bir cisim (eger yeteri kadar kütleliyse), uzaktan gözlenebilecek kadar kuvvetli kütleçekim dalgalari yaymaliydi. Yalnizca süpernovalar, çarpisan kara delikler ya da nötron yildizlari, astronomik uzakliklardan gözlemlenebilecek siddetli kütleçekim dalgalari yayabiliyor.

Bütün kuramlar kanita gereksinir ve bazen kanitlamak zordur. Kütleçekim dalgalari henüz saptanamadi, çünkü engin uzaya yayildikça zayifliyorlar. Eger bir süpernovanin yaninda durabilseydiniz, kütleçekim dalgalari sizi ve komsu nesneleri paramparça ederdi. Nitekim, bulutsulardaki süpernovalarin gazi nasil dagittigini kütleçekim dalgalarini da hesaba katarak açiklamaliyiz, ama bunu yapamayacak kadar uzaktayiz. Güçlü kütleçekim dalgalari, Dünya'ya ulasana kadar çok zayifliyor. Onlari tespit etmek, 100.000 isik yili çapindaki gökadamizi 3 santimetrelik hata payiyla ölçmek kadar hassas bir girisim. Einstein'in bile kütleçekim dalgalarinin varligindan süphe etmesine sasirmamali.


Etiketler:  



Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.





Reddit!Del.icio.us!Facebook!Slashdot!Netscape!Technorati!StumbleUpon!Newsvine!Furl!Yahoo!
 

GenBilim

GenBilim Editor

Yazar Hakkında:
"Bir şey üreten ve olayları olduran küçük bir seçkin grup, Olup biteni seyreden oldukça büyük ikinci grup, Nelerin olup bittiğini bilmeyen muazzam kalabalık." Nicholas Murray
Yazar Şuan Çevirim Dışı
Yazara E-Posta Atin
GenBilim
Makale İçinde Ara GenBilim    
GenBilim
        RSS Kategorileri GenBilim
Lütfen listeden bir RSS kategorisi seçiniz.
GenBilim
Makale İşlemleri
Sizde Yazi Ekleyin
Yorum Ekleyin
Terim Ekleyin
Bu makaleyi favorilerime ekle
Sizde Link Ekleyin
Bu makaleyi PDF olarak kaydet
 Makaleyi rapor et
GenBilim
Sponsor Bağlantılar


        Favori Makalelerim
Sadece kayıtlı üyeler bu bölümü kullanabilir!
GenBilim
GenBilim