Okunma: 1295 kez

Genel olarak bir araştırmanın aşamaları şu şekilde sıralanabilir: Konunun seçilmesi, konuyu sınırlandırma,hipotez kurma,araştırma metodunu belirleme, geçici plan hazırlama,geçici kaynakça oluşturma,okuma-not alma ve yazımdır.

1.1.     Konu Seçimi


Konu seçimindeki en önemli noktalardan biri ,araştırmacının konuya olan ilgisidir.Araştırmanın uzun zaman alması,araştırmacının konuya olan bağlılığını azaltabilir.Bu yüzden ilgi duyulan bir konu tercih edilmelidir.

Araştırma konusu seçerken zaman da önemlidir. Araştırmacı,  araştırmayı yapmak için sahip olduğu zamanı gözönünde bulundurmalıdır.

Son olarak araştırmacının bilgi düzeyi seçtiği konuyu araştırabilecek nitelikte olmalı,konuyla ilgili kaynaklara kolayca ulaşabilmelidir.

    
1.2.    Konuyu Sınırlandırma

Geniş bir konu üzerinde çalışılması araştırmayı zorlaştırdığı gibi,dar olması da araştırmayı gereksiz kılar. Konunun genişliği araştıracının zamanına ve seçilen konuya gore değişmektedir.Konunun sınırlandırılması, o konu hakkında derinlemesine bilgi sahibi olunmasını sağlar.


1.3.    Hipotez Kurma

Hipotez, belli bir kuramsal temele dayalı olarak geliştirilen ve değişkenler arasında varlığı öne sürülen  belli ilişkilerin sınanmasını sağlar.Araştırmacı yaptığı okumalar sonucunda elde edindiği bilgilere göre bir hipotez geliştirir.Çalışma süresince saşlanan kanıtlara göre hipotezde değişiklikler yapılır.

1.4.    Araştırma Metodu Belirleme

Yapılacak çalışmada araştırma metodu baştan belirlenmeli bunu araştırma metninde belirtmelidir.Bir araştırmada konunun özelliklerine göre kütüphane araştırması,anket,gözlem,mülakat,istatistik vb.gibi yöntemler den birkaçı lullanılır.


1.5.    Geçici Plan

Geçici plan,araştırmacının henüz konu ile ilgili olarak okuduğu birkaş çalışmadan yararlanarak nasıl bir çalışma yapmak istediğini gösteren taslaktır.Bu taslak araştırmacının çalışma sırasında izleyeceği yolu gösterir.Geçici plan okumalar sırasında edinilen bilgiye göre hazırlanır.Araştırmanın detayına inildikçe geçici planda değişiklikler yapılır.

1.6.Geçici Kaynakça  Oluşturma

Hazırlana geçici plan doğrultusunda kaynakların toplanması aşamasına geçilir.Kaynak toplamada seçiçi olunmalıdır.Mümkün olduğu kadar birinci el kaynaklara ulaşılmalıdır.Kitap,makale,rapor,gazeler,seminerler,kongre bildirileri gibitez konusuyla ilgilitüm kaynaklar toplanabilir.


1.7.Okuma ve Not Alma


Hipotez ve geçici çalışma planı doğrultusunda okuma ve not alma çalışması yürütülür. Okuma sırasında tez konusu ile ilgili önemli görülen kısımlar nor alınır.Kaynak toplama aşaması gibiokuma ve not alma aşamasında da seçici olunmalıdır.

1.8. Yazım

Yazım,araştırma sürecinin son aşamasıdır.Tez metni yazımındaki temel amaç, araştırma problemi ile ilgili bunun üzerine yapılmış çalışmaları, bulguları,yorumları ve genellemeleri okuyucuya ulaştırmaktır.Tez metni açık ve anlaşılır olmalıdır.Ayrıca,araştırmanın bütün basamaklarının ve bulgularının tam bir açıklıkla sunulması, şüpheye yer bırakmayacak şekilde sunulması gerekmektedir.

2. Tezin Kısımları
 
 Tezler, 'Ön Kısım' ve 'Metin Kısmı' olmak üzere iki kısımdan oluşur. Tezin kısımları, aşağıdaki sıraya uygun olarak düzenlenmelidir:
 
A.     Ön kısım:
Dış kapak
İç kapak,
Tez onay sayfası,
Öz (abstract) sayfası / Türkçe ve İngilizce,
Önsöz,
İçindekiler,
Tablo, şekil, resim, fotoğraf, grafik, sembol ve benzeri unsurların listeleri,
Kısaltmalar Listesi.
 
B.     Metin kısmı:
Giriş,
Tezin bölümleri,
Sonuç,
Bibliyografya/Kaynakça,
Ekler,
Sadece doktora tezleri için özgeçmiş.
 
2.1. İç Kapak
 
İç kapak, tezle ilgili bibliyografik kimlik bilgisinin eksiksiz olarak verilmesi  gereken kısımdır. İç kapakta, tezi hazırlatan Enstitüsü'ye bağlı  anabilim ve varsa bilim dalının adları, yüksek lisans veya doktora olmak üzere tezin türü, tezin başlığı, tezi hazırlayan kişinin adı ve öğrenci no.su, tez danışmanının adı ile  tezin yapıldığı tarih yer almalıdır.
 
2.2. Tez Onay Sayfası
 
Onay sayfasında , tezi hazırlatan anabilim dalı/bilim dalının adı, tezin tarihi, tezi onaylayan jüri üyelerinin ünvan ve adları bulunur. Jüri üyeleri, tezi onayladıkları takdirde, tez onay sayfasında ilgili kısmı, mürekkepli kalemle imzalamalıdırlar.
 
2.3. Öz (Abstract) Sayfası
 
Öz veya abstract olarak adlandırılan sayfa, tezin kapsamını en özlü biçimde açıklayan özettir. Öz sayfasında, tezde araştırılan sorun, araştırmada kullanılan işlem, yöntem ve teknikler  ile sonuçlar 200 kelime civarında özetlenir. Öz, Türkçe ve İngilizce olarak tek sayfada verilir.
 
2.4. Önsöz
 
Önsöz, tezin amacı, önemi, kısaca kapsamı, gerekiyorsa tezin hazırlanmasında karşılaşılan güçlükler konusunda bilgilerin yanı sıra,  tezin hazırlanmasında maddi, manevi katkısı olan kişi ve/veya kuruluşlara teşekkür gibi açıklamaları içerir. 'Önsöz' ibaresi, büyük harflerle ve sayfanın her iki tarafında bırakılan boşlukların içinde kalan kısmın üst ortasına gelecek şekilde yazılmalı ve önsöz metni iki sayfayı geçmemelidir.
 
2.5. İçindekiler
 
İçindekiler kısmında, Öz (Abstract)'den  başlayarak, tezin tüm kısımları, Ek'ler ve eğer varsa,  tezi hazırlayanın özgeçmişi de dahil  olmak üzere, başlıklar halinde  belirtilmelidir.
 
 
2.6 . Tablo, Şekil, Resim, Fotoğraf, Grafik, Sembol vb.'nin Listeleri
 
Tezde tablo, şekil, resim ve benzeri açıklayıcı veya belgeleyici bilgiler kullanılmışsa, bunlara ait listeler, 'Tablolar', 'Şekiller' vb. gibi başlıklarla  ve  tezde yer aldıkları sayfaların  numarasıyla birlikte belirtilir.
 
2.7. Kısaltmalar Listesi
 
Eğer tezde kısaltmalar kullanılmışsa, bunlar  alfabetik sırayla alt alta dizilir. Her kısaltmanın karşısında, kısaltmanın açık hali belirtilir.
 
2.8. Tezin Metin Kısmı

a.Giriş kısmı, , tezin metin kısmının ilk öğesidir. Bu nedenle, tez metninin sayfaları, ‘Giriş’ kısmından başlayarak Arap rakamlarıyla numaralandırılır.
 
b.Giriş kısmında, önsözde belirtilenler tekrar edilmemek üzere, çalışmada çözümlenmesi amaçlanan bilimsel sorun/sorunsal etraflıca tanımlanmalı; kullanılan kavramsal çerçeve, yöntem, teknik ve -eğer varsa- paradigmalar da yeterince açıklanmalıdır.
 
c.Giriş’ten  sonra, tezin bölümleri yer alır. Tezin bölümleri, gerek duyulan ayrıntı düzeyine bağlı olarak tezi sonuca götürecek bilgi ve açıklamaları, uygun düşünce silsilesi içinde ortaya koyar.
 
d.Her tez, ‘Giriş’ kısmı hariç, en az üç bölümden oluşmalıdır.
 
e.Metin kısmının  son bölümü, 'Sonuç' veya gerek duyulursa 'Sonuç ve Öneriler' başlıklarını yahut bunların yerine makul surette ikame edilebilecek bir başlığı taşır. Bu bölümde, girişte açıklanan tezin amacı ve/veya hipotezinden başlayarak tezin yöntemi, tekniği, sınırlılıkları çerçevesinde tezde ulaşılan çözüm, tezin çeşitli bölümlerinde varılan sonuçlardan da yararlanarak açıklanır. Bu açıklamalar mümkünse veya gerek varsa daha sonraki çalışmalara ışık tutacak çeşitli önerilerle desteklenir. Ayrıca, yapılan araştırmada çözümlenemeyen sorunlar varsa, bunların gelecekte hangi tür veya konudaki araştırmalarla çözümlenebileceğine ilişkin bilgiler de verilir.
 

2.8.1. Metin Kısmının Numaralanması
 
Giriş ve sonuç hariç olmak üzere, bölüm ve alt bölümlerin numaralanmasında, her numaradan sonra, ilgili bölüm ve alt bölümlerin başlığı yazılır.
 
a.Birinci sistem: Bölümler büyük Romen rakamlarıyla( I, II, III, IV...), alt bölümler, büyük harflerle (A, B, C...), bunların da altındakiler sırasıyla Arap rakamları (1,2,3 ...), küçük harfler (a,b,c...), parantez içinde Arap rakamları (1), (2) ve nihayet küçük Romen rakamlarıyla (i, ii, iii...) numaralanır.
 
b.İkinci sistem: Bölüm ve alt bölümler, Arap rakamlarıyla numaralanır. Bu düzenlemede, bölümler sırasıyla 1,2,3,4 şeklinde numaralanırken, alt bölümler ve onların da altındakiler için Arap rakamları 1.1., 1.1.1., 1.2., 1.2. 1, 1.2.2., 2.1., 2.1.1., 2.1.2 gibi, birden çok haneli şekilde verilir.
 
2.8.2. Atıflar (Referans, Gönderme)
 
Tezde, başka kaynaklardan  yapılan alıntılar,  ya aynen aktarılır veya özü değiştirilmemek kaydıyla tezi yapanın kendi cümleleriyle özetlenerek yahut yorumlanarak verilir. Her iki durumda da, alıntı yapılan kaynağa (metin,tablo,şekil ve benzeri dahil) mutlaka atıfta bulunulmalıdır. Bu konuda aşağıdaki ilkeler uygulanır.
 
a.Kaynaktan aynen alınan bilgiler (quotation), çift tırnak içinde(".....") gösterilirler. Tezi hazırlayanın, kaynaktaki bilginin özünü değil, biçimini  değiştirerek yaptığı alıntılar ise,  çift tırnak arasına alınmadan gösterilirler. Her iki alıntı türünde de, ilgili kaynağa mutlaka atıf yapılır ve atıfların her birine, bir birini izleyen numaralar verilir.
 
b.Tezde, kaynaktan aynen aktarılan  bilgilerin  tamamı verilebileceği gibi, örneğin  cümle, paragraf veya  sayfalar halindeki  bilgilerin sadece belli kısımları da verilebilir. Bu durumda, cümlelerde belli kelimelerin, çeşitli cümlelerin, paragraf ve sayfaların  atlanarak verildiğini göstermek üzere, atlanan yerler üç nokta ile belirtilir.
 
c.Şiirlerden aktarma yapılırken, bir veya daha fazla satır,  hatta sayfa atlanarak verilmek istenirse, atlanan yerler için  sadece tek satır boşluk bırakılır ve bu satır noktalanarak  gösterilir.
 
d. Başka kaynaklardaki bilgilerin aynen aktarılması durumunda, kaynaklarda noktalama işaretleri ve çeviri yanlışları dahil olmak üzere harf, cümle, tarih, yer vb. gibi yanlışlıklar da tekrarlanır. Tezi yapan kişi, kaynak metindeki yanlışlıkları  düzelterek vermek isterse, o zaman doğru bilgi, yanlış bilgiden hemen sonra bir parantez içinde gösterilir.
 
e.Kaynaklardan aynen yapılan alıntılar, bir cümleyi aşmayacak uzunluktaysa, tez metni içinde verilirler. Daha uzun alıntılarda,  alıntının ilk ve son satırları ile tez metni arasında  en az çift aralıklı boşluk bırakılarak, alıntı ile metnin ayırt edilmesi sağlanır.  Bu tür alıntılar için, tez metninde kullanılan puntodan daha küçük punto kullanılır.
 
f.Başka kaynaklara yapılan atıflar iki şekilde,
 
1.Ya aşağıda 5.6.3’den başlayarak ayrıntısı belirtilecek olan, referans dipnotu şeklinde,
 
2.Ya da, metnin içinde olmak kaydıyla, aşağıdaki örneklerde gösterildiği gibi, parantez içinde, baş harfi büyük olmak kaydıyla yazarın soyadı, virgül, yayın tarihi, iki nokta üstüste, sayfa no’su şeklinde yapılmalıdır. Yayın tarihi olmayan eserler için ‘tarih yok’ anlamında  ‘t.y.’ kısaltması kullanılır.
 
Örnek a) Homans soyadlı bir yazarın makalesine yapılan atıf;
(Homans, 1962: 175)
 
Örnek b) Sartori soyadlı bir yazarın, yayın tarihi belirsiz makalesine yapılan atıf;  
 
(Sartori, t.y.:25-30)
 
Örnek c) Bir makale veya kitabın bütününe yapılan atıf;
 
(Kaboğlu, 1993),  (Bohannan, 1968)
 
2.8.3. Dipnotlar  
 
2.8.3.1. Dipnotun Metindeki Yeri  ve Numaralandırılması
 
Tez metninin sayfa altlarında, gerekli görüldüğü ölçüde metin içinde yer verilmeyen alıntılar veya metnin ilgili sayfasındaki herhangi bir bilgiyle ilgili kısa açıklama, karşılaştırma veya yorumları ortaya koymak için de  dipnotlar verilir.
 
a.Dipnotlar, her sayfada metnin en son satırının altında, tek satır aralık bırakılarak sayfanın sol kısmından başlayan kısa bir çizgiyle, metinden ayrılırlar. Sayfanın sol ve sağ kenar boşlukları arasındaki bu çizginin altında, tek satır aralık bırakılır. Dipnotlar bu kısma, birbirini izleyen numaralara uygun surette yerleştirilirler.
 
b.Atıf vermek veya açıklamada bulunmak amacıyla verilenler dışında sadece bir kavramı aydınlatmak için verilen dipnotlar numara yerine *, ** şeklinde sembollerle de gösterilebilir.
 
2.8.3.2. Referans Dipnotları İle  İlgili Kurallar
 
Referans dipnotlarında, ilgili kaynağa ilk kez referans veriliyorsa, bu referansta,  eserle ilgili  mevcut bibliyografik bilgilerin tümü, aşağıdaki sırayla  yer alır:
 
Yazar adı ve soyadı, eser adı, yayına hazırlayan(veya editör), çeviren veya çizer adı ve soyadı, cilt, basım, baskı ve yayın bilgisi (cilt sayısı, basım sayısı, baskı sayısı, seri adı, yayın yeri, yayınevi, yayın tarihi),  cilt numarası ve  sayfa sayıları.
 
Eğer referans dipnotlarında, aynı kaynağa ikinci veya daha fazla atıfta bulunuluyorsa, yukarıdaki bilgiler kısaltılarak verilir.
 
1.Yazar  Adı:  Bir eserde yazar, kişi veya tüzel kişi(kurum, kuruluş gibi) özelliğini taşıyabilir. Dipnotta, yazar adları,  kaynak kitabın iç kapağında verildiği şekilde tekrarlanır. Yani önce yazar adı,(varsa önce ilk, sonra ikinci adı),  sonra yazarın soyadı belirtilir.
 
2.İki veya üç yazarlı eserlerde, her yazarın adı, eserin iç kapağında verilen sırayla ve aralarına virgül konularak verilir.
 
3.Üçten fazla yazarı olan eserler için, sadece ilk yazarın adı ve soyadı verildikten sonra 've diğerleri'  anlamına gelen 'v.d.'  veya Latince et. al. ibaresi   kullanılır.
 
4.Atıf yapılan eserin iç kapağında herhangi bir yazar adı verilmemişse ve eserin yazar/ yazarları başka sayfa veya kaynaklardan da elde edilememişse, o zaman dipnot, eser adıyla başlar. Ancak, eserin yazarları başka sayfa veya kaynaklardan doğru olarak saptanmışsa, o zaman bu adlar, atıf yapılan eserin iç kapağı dışında bir yerden elde edildiklerini göstermek üzere,  parantez içine alınırlar.
 
5.İç kapakta, yazarın takma veya müstear adı kullanılmışsa, bu ad dipnotta da aynen verilir. Ancak, yazarın gerçek adı biliniyorsa veya saptanmışsa, takma addan sonra bir parantez veya köşeli parantez içinde gösterilebilir.
 
6.Kitap adı: Kitap adı, atıf yapılan eserin iç kapağında olduğu şekilde verilir. Ancak, kitap adı, hem asıl ad, hem de tamamlayıcı ikinci ve/veya üçüncü adlardan oluşmuşsa,  o zaman asıl ad ve tamamlayıcı ikinci ad arasına, iç kapakta olmasa bile iki nokta üst üste konur. Böylece, asıl ve tamamlayıcı adın birbirine karıştırılması önlenir.
 
7.Dipnotlarda kitap adları, koyu renk harflerle yazılır ve kitap adından hemen sonra virgül konur.
 
8.Süreli yayınların adları, kitap adları gibi koyu renk harflerle yazılır.
 
9.Yayına hazırlayan (veya editör), çeviren, resimleyen, çizen vb.'nin adları: Kitap, makale gibi eser adlarından sonra, eğer varsa, yukarıda belirtilen kişi/kişiler, 'yayına hazırlayan, editör, çeviren vb.' dendikten sonra, iki nokta üst üste konarak gösterilir. İstenirse, bu işlev adları, ' yay.haz., ed., çev., çiz., ' şeklinde kısaltılarak da verilebilirler.   
 
10.Makale Adı: Makale yazarı/yazarlarının adından sonra virgül konur. Virgülden sonra makale adı, çift tırnak içinde verilir. Makale adından sonra yine virgül konur. Bunu kitap adı gibi yazılan süreli yayının adı izler.
 
11.Tez Adı: Yayınlanmamış tezlerin adları, makale adı gibi çift tırnak içinde verilir.
 
12.Ansiklopedi maddelerinin adları:  Makale adı gibi verilir.
 
 
13.Elektronik kaynaklara ilişkin dipnotlarda ise,
 
a)Eser, aynı zamanda daha önce basılı halde yayınlanmışsa, o zaman, önce yazının yer aldığı ilk kaynağın referans dipnotu, sonra parantez içinde ‘çevrimiçi’ ibaresi ve daha sonra  da eserin yer aldığı elektronik kaynağın site adı ile siteden yararlanılan tarih verilir.
 
b)Eğer eser daha önce basılı halde yayınlanmamışsa, varsa yazarın adı ve soyadıyla eser adı, sonra ‘çevrimiçi’ ibaresi ile eserin yer aldığı elektronik kaynağın site adı ve siteden yararlanılan tarih verilir.
 
14.   Cilt, Basım, Baskı ve Yayım Bilgisi: Dipnotlarda, yazar adı, eser adı, çeviren, çizen, hazırlayan kişilerin adlarından sonra, cilt, basım, baskı  ve yayın bilgileri, Madde 20/a’daki sıraya uygun biçimde  verilir.
 
a.Cilt bilgisi: Yukarıda belirtilen cilt bilgisi, genel olarak atıf yapılan kitaplar için geçerlidir. Bir kitap, sadece bir ciltten ibaretse, cilt bilgisi verilmez. Kitap birden fazla cilt halinde yayımlanmışsa, bu durumda, kitabın kaç ciltten oluştuğu, örneğin 4 c. şeklinde  belirtilir. Cilt sayısından sonra virgül konur ve eğer  varsa basım ve baskı sayıları verilir.
 
b.Basım, baskı bilgisi: Atıfta bulunulan eser  ilk basım (edition) ise, dipnotta basım sayısı belirtilmez. Ancak eserin , 2. veya daha sonraki basımlarından yararlanıldıysa, o zaman basım sayısı, 2. bs., 3. bs. şeklinde belirtilir.
 
Atıf yapılan eserin basım sayısının yanı sıra, baskı (print, printing) sayısı da mevcutsa, bu sayı da, basım bilgisinden sonra virgül konarak gösterilir. Örneğin, 3. bs., 12. bsk. gibi.
 
c.Yayım bilgisi: Bu bilgi, atıf yapılan eserin yayım yeri, eseri yayımlayan kuruluş ve eserin yayım tarihinden oluşur. (İstanbul, Remzi Kitabevi, 1999 gibi) Yayım yeri ile yayımcı kuruluş arasına  virgül konur.
 
Atıfta bulunulan eserde yayım yeri yoksa, bu durum ‘y.y.’ (yayım yeri yok)  kısaltmasıyla, yayımcı kuruluşun adı yoksa, yine ‘y.y.’ (yayımcı yok) kısaltmasıyla ve yayım tarihi belirtilmemişse ‘t.y.’ (tarih yok) kısaltmasıyla gösterilir.
 
Eserin iç kapağında yayım tarihi belirtilmemişse, ancak  iç kapağın arkasında  copyright tarihi (© sembolünden sonra verilen tarih) gösterilmişse, o zaman bu tarih, dipnotta yayım tarihi olarak verilir.     
 
d.Cilt ve Sayfa Numaraları: Dipnotlarda, kitap, süreli yayın, ansiklopedi, tez gibi eserlerin hangi cildinden alıntı yapıldığını göstermek için, ilgili cilt numarası  büyük Romen rakamıyla verilir. Bundan sonra virgül konur ve hemen ardından alıntı yapılan sayı, virgül, yayım yılı, virgül,  ilgili sayfa veya sayfaların numarası verilir. (Örnek: C:IV, No:4, 1995,  s.1 gibi)
 
15.Arşiv Belgelerine Yapılan Atıflar: Bu tür atıflar için verilen dipnotlarda, belgenin mahiyetini bildiren açıklama, belge tarihi, arşiv ve varsa dosya numaraları belirtilir.
 
16.Gazete Makaleleri veya Haberlerine Yapılan Atıflar: Gazete  makaleleri ve haberlerine  yapılan atıflarda, süreli yayın makaleleri için belirtilen kurallar uygulanır. Ancak, her iki durumda da, makale veya haber başlığından sonra, ilgili gazetenin adı, günü, ayı, yılı ve sayfası belirtilir.
 
17.Kutsal Kitaplara ve Klasik Eserlere Yapılan Atıflar: Kuran ve benzeri kutsal kitaplara yapılan atıflarda,  kitap adları, koyu renkle yazılmaz.
 
18.Latin ve Eski Yunanca klasik eserlere yapılan atıflarda, eser adları, koyu renkle yazılır. Ancak, bu eserlerin cilt numaraları küçük Romen rakamlarıyla, bölümleri ve sayfa numaraları ise Arap rakamlarıyla gösterilir.
 
 
2.8.3.3. Dipnotlarla İlgili Diğer Kurallar
 
Referans dipnotlarında, aynı kaynağa ikinci veya daha fazla atıfta bulunulması gerektiğinde, bibliyografik bilgiler, aşağıdaki sırayla ve kısaltılarak uygulanır:
 
Yazarın soyadı, virgül, eserin uygun biçimde kısaltılmış adı, virgül, sayfa numarası.
 
Bu konuda aşağıdaki  listede verilen uluslararası ve Türkçe kısaltmalardan bir tanesi tercih edilmeli; tercih edilen kısaltma yöntemi tezin bütününde uygulanmalıdır.
 
Bibliyografik Bilgiler    Uluslararası    Türkçe
Bakınız    V.    Bkz.:
Karşılaştırınız    Cf.    Karş.
Karşı görüş    vs.    k.g.
Aynı eser/yer    Ibid.    a.e.
Adı geçen eser    op.cit    a.g.e.
Yazara ait son zikredilen yer    loc.cit    a.y.
Eserin kendi içinde yukarıya atıf                supra    bkz.: yuk.
Eserin kendi içinde aşağıya atıf    infra    bkz.: aş.
Eserin bütününe atıf    passim        b.a.
Basım yeri yok    w.place    y.y.
Basım tarihi yok    w.date    t.y.
Çok yazarlı eserlerde ilk yazardan sonrakiler    et. al.    v.d.
Sayfa/sayfalar    p. / pp.    s.
Editör/yayına hazırlayan    Ed. by        Ed.  veya Haz.
Çeviren    Trans. by    Çev.          


2.9.Bibliyografya / Kaynakça
 
Tez metninde Ek’ler kısmından hemen önce veya sonra yer alması gereken bibliyografyada, atıf yapılan kaynaklarla ilgili olarak dipnotlarda verilen tam bibliyografik kimlikler, bibliyografyada da aynen yansıtılır. Ancak, bibliyografyada, kaynakların  yazarlarının soyadı en başa alınır. Soyadı ile ad arasına virgül konur. Addan sonra da iki nokta üstüste konur
 
Bibliyografyada yer alan kitaplar için, sayfa numarası belirtilmez.
 
Ancak, makalelerde, makalenin hangi sayfalar arasında yer aldığı belirtilir.  
 
Bibliyografya unsurları, girişlerinin ilk harflerinden başlayan bir düzen içinde alfabetik olarak dizilir.
 
Metin içinde gösterilen referanslar, bibliyografyada,   açık ve tam olarak verilir.

2.10. Ekler
 
Tez metninin ek kısmında, metinle ilgili tablolar, formlar, anket sorularının listeleri, kolay bulunamayacak belgelerin kopyaları, fotoğraf, harita vb. gibi malzemeler bulunur.  Bu tür  tek bir malzeme için sadece bir ek, birden çok malzeme için de, gerekli görülürse, birden çok ek  yer alır. Ekler, birbirinden ayırt edilmesi gerekecek sayıda ise. ya büyük Romen veya Arap rakamlarıyla, birbirini izleyecek biçimde numaralanır. Her numaranın karşısına, Ek’in  mahiyetini belirten bir başlığın konulması tavsiye edilir.
 
 3. Tezin Şekil Kuralları
 
3.1. Kâğıt Cinsi
 
Tez, normal olarak  A4 boyutunda birinci hamur kâğıdın tek yüzüne yazılır. Ancak, tezde çeşitli tablo, grafik, şekil vb. için, gerekirse  ciltlemede uygun surette katlanacak şekilde A4 boyutundan farklı kâğıt kullanılabilir.
 
3.2. Sayfa Düzeni
 
3.2.1. Numaralama
 
Tezin  ön kısmının sayfaları küçük Romen rakamlarıyla( i,ii,iii, iv ...gibi),  tezin  metin kısmı ise, girişten başlayarak ek/ler kısmının(doktora tezlerinde tezi hazırlayana ait  özgeçmişin) sonuna kadar Arap rakamlarıyla(1,2,3,4..gibi)  numaralandırılır.
 
a.Numaralama, tezin ön kısmının bir parçası olan  iç kapaktan başlatılır. Ancak, hem iç kapak, hem de  tez onay sayfasında numara belirtilmez. Numaraların gösterildiği ilk sayfa, öz (abstract) sayfasıdır. Bu sayfanın numarası,  Romen rakamıyla (iii)'dür.
 
b.Tezde kullanılan tablo, şekil, grafik,  resim, plan, harita vb.'nin numaralanmasında, I, II, III  veya 1,2,3, gibi,  Romen veya Arap rakamları  kullanılır.
 
c. Numaralar, birbirini izleyecek biçimde, sayfaların  sağ alt  kenarına konulmalıdır.
 
3.2.2. Satır Aralıkları ve Sayfa Düzeni
 
Her sayfada, sayfa numarasıyla metin arasındaki boşluk, 1,5 aralıklı bir satırdan az olmamalıdır.
 
a.Tezin ciltlenmesinde kolaylık sağlamak amacıyla, her sayfanın sol kenarıyla üst kenarında   3,5'er cm., sağ kenarıyla alt kenarında ise 2,5'ar cm. boşluk bırakılmalıdır.
 
b.Tez metninde satırlar ‘iki yana yasla’ (justified) biçiminde yazılmalı ve 1,5  aralıklı olmalıdır. Ancak, tablo, şekil, grafik vb.nin listeleri veya metindeki uzun aktarmalar (quotation) ile dipnotlarda, satırlar tek aralıklı yazılmalıdır.
 
3.2.3. Yazı Biçimleri ve Punto
 
Tezde, konunun mahiyeti gereği, aktarma yapmak veya başka dilden ödünç alınmış kavramı yazmak amacıyla Türk alfabesi dışındaki alfabelerin kullanılabilmesi saklı kalmak kaydıyla, Times New Roman ve Arial gibi Türk alfabesinin kitaplarda kullanılan veya bunlara yakın italik ve siyah punto yazmaya elverişli karakterleri kullanılmalıdır.
 
a.Yukarıdaki  yazı biçimlerinden hangisi  tercih edilirse edilsin, dipnotlar için 10 punto, tez metni için Times New Roman-12 punto veya  Arial-11 punto, tezin çeşitli kısım, bölüm, altbölümlerinin başlıkları için 14 punto kullanılmalıdır. Bu punto düzeni, tezin bütününde standart bir biçimde uygulanmalıdır.      
 
b.Tez metninde yabancı dilden ödünç alınmış sözcükler ve özel olarak vurgu yapılmak istenen ifadelerle referans dipnotlarındaki kitap ve dergi isimleri ile bunların yerini tutan kısaltmalar, siyah karakter ile yazılır. Bu durumda siyah karakter tezin bütününde aynı tutarlılıkla uygulanır.
 
3.2.4. Maddeleştirme

Araştırmada bazı bilgiler maddelenerek sıralanır.Genellikle her meddenin bir numarası ve ismi olur. Ama numara konulmadan da  maddelendirme ypılabilir.

Madde başlıklarının yazımına, paragraf başı hizasında başlanır ve başlığın sonuna iki nokta üst üşte konularak altı çizilir.Madde başlığının yalnız birinci kelimesinin ilk  harfi büyüktür.Madde başlığından sonra yazı ynı satırdan sürdürülür.

Ümit Bozoklu

Kaynakça
1- T.C İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksel Lisans ve Doktora Tezleri ile Araştırma Raporları veSeminer Çalışmalarının Hazırlanmasında  Uyulacak  Şekil Esaslarıyla İlgili Yönerge.
2-Seyidoğlu Halil .:   Bilimsel Araştırma ve Yazma El Kitabı, 5.bs.,İstanbul, Güzem Yayınları, 1993.
3- T.C Marmara  Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Tez Yazım El Kitabı 2002-2003.

Etiketler:  

Bilimler
Tıp
Araştırma Yöntemleri

1	Çok yararlı Erdost Yüksel 2007-11-22 20:44:41 Paylaşımınız için çok teşekkür ediyorum Ümit bey. Bu bilgileri el altında tutmak gerekli gerçekten... O kadar çok usülsüzlük yapıyoruz ki dikkat etmemize rağmen. Bunları en aza indirmek için uğraşımıza destek vermiş oldunuz, işlerinizin devamını diliyorum.

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---