Okunma: 536 kez

Konsey’in toplantıya çağrılması Konsey başkanının görevidir. Konsey başkanının diğer görevleri Konsey’in Avrupa Parlamentosu’nda temsil edilmesi, Konsey tasarruflarının imzası, tüzüklerin yürürlüğe sokulması, yönergelerin, kararların ve tavsiyelerin muhataplarına bildirilmesi şeklinde özetlenebilir.

Avrupa Topluluğu Antlaşması ve Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu Antlaşması, Avrupa Birliği Konseyi‘nin görev ve yetkilerinin çerçevesini çizen antlaşmalardır. Konsey’in hukuk koyma yetkisi de bu antlaşmalar içinde düzenlenmiştir. Ancak Konsey bu yetkisini kullanırken Avrupa Parlamentosu ve Komisyon ile birlikte hareket etmelidir. Konsey, Topluluk tüzüğü ve yönerge çıkarır, karar verir, tavsiyede bulunur ve görüş açıklar. Konsey kendisi tarafından çıkarılan hukuki tasarrufların uygulama yetkisini Komisyona bırakabilir. Ancak bunu yaparken söz konusu yetkinin kullanılması ile ilgili bazı gereklilikler koyabilir ve bazı özel durumlarda doğrudan uygulama yetkisini kendisinde muhafaza edebilir.

Üye devletlerin ekonomi politikaları arasında uyum sağlanması için Konsey’in eşgüdümü öngörülmüştür. Buradaki amaç ekonomik birlik ve para birliğinin kurulması ile tek pazarın gerçekleştirilmesi ve işletilebilmesidir. Bu sebeple Konsey’in Avrupa Topluluğu Antlaşması’ndan kaynaklanan ekonomik konuları ilgilendiren antlaşma ve görüşmelerde gözetim yetkisi ve görevi vardır. Bu aşamada eşgüdüm görevi belirleyicidir.

Konsey bazı hallerde organlara ve üye ülkelere karşı denetim ve gözetim yetkisine haizdir. Yetki Konsey’in belirlediği esaslar içinde Komisyon tarafından kullanılır ve bu çerçevede Komisyon lüzumlu her bilgiyi toplayabilir ve lüzumlu her incelemeye girişebilir. Bu hususta önemli bir gözetim görevi, Topluluğun müşterek ticaret politikalarının uygulanmasında kendisini gösterir.

Konsey ayrıca üçüncü ülkelerle veya uluslararası örgütlerle yapılacak antlaşmalarda Komisyon’u görüşmeler için yetkilendirir. Komisyon Konsey’in tavsiye ve önerilerini alır, ancak antlaşmalar Konsey tarafından karara bağlanır. Bazı hallerde Avrupa Parlamentosu’nun da onayı gerekir.

Konsey’in önemli bir yetkisi de Avrupa Birliği’nin bütçesine ilişkindir. Bütçenin hazırlanması ve kabulü aşamasında Komisyon’ca gönderilen bütçe öntasarısı Konsey Bütçe Komitesi tarafından ele alınır daha sonar bir diğer Konsey alt organı olan Daimi Temsilciler Komitesi tarafından da değerlendirildikten sonra Konsey öntasarıyı görüşür ve ağırlıklı çoğunlukla kabul eder. Konsey öntasarıyı onaylayınca öntasarı tasarıya dönüşür ve görüşme için Avrupa Parlamentosu’na gönderilir. Avrupa Parlamentosu’nda, bütçe tasarısının değişikliği karara bağlanmışsa, tasarı, ikinci müzakere için Konsey’e iade edilir. Konsey bu andan itibaren onbeş günlük bir sürede çeşitli kurum ve kuruluşlara danışabilme imkanına sahip olarak bir karar alır. Konsey’in alabileceği muhtemel kararlar şöyledir; Avrupa Parlamentosu tarafından karara bağlanan değişiklikleri ağırlıklı çoğunlukla değiştirebilir veya reddedebilir. Red hallerinden biri varsa Konsey ağırlıklı çoğunlukla Avrupa Parlamentosu’ndan gelen şekli ile kabul edilmiş addolunur ve kesinleşir.

Konsey’in toplulukların çeşitli kurumlarına üye atama yetkisi de vardır. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu’nun Danışma Kurulu üyelerinin, Avrupa Topluluğu’nun ve Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Kurulu üyeleri ile Denetim Kurulu üyelerinin, Bölgeler Komitesi üyeleriyle genel sekreterinin atanması Konsey’in oybirliği kararı ile olur. Konsey ağırlaştırılmış çoğunluk kararı ile Komisyon başkan ve üyelerinin, Avrupa Toplulukları Mahkemesi’nin başkan ve üyeleri ile, savcıların ücretleri ile emeklilik aylık ve mali haklarını karara bağlar.

Avrupa Birliği Konseyi ile ilgili diğer bir önemli konuda Konsey’deki oylama usulüdür. Konsey’de oylama yapılırken genel kural basit çoğunluk sistemidir yani üye devletlerin yarısından bir fazlasıyla elde edilecek karar sayısı yeterlidir. Avrupa Topluluğu Antlaşması’nda aksine bir düzenleme olmayan durumlarda karar almada basit çoğunluk sistemi kullanılır. Topluluğun kuruluş çalışmaları sırasında devletlere bazı oy ağırlıkları tanınması öngörülmüştür. Bu aşamada üye devletlerin büyüklüğü, nüfusu ve benzeri unsurlar dikkate alınmıştır. İşte bu şekilde oluşturulmuş ağırlıklı çoğunluk sisteminin söz konusu olduğu hallerde ağırlıklı oyların da belli bir çoğunluğu ile karar alınabilir. Oybirliği gerektiren haller esas olarak iki şekilde ortaya çıkar bunlar; Avrupa Topluluğu’nu kuran antlaşmalarda bir değişiklik yapılmasını gerektiren konular ve Konsey’in Antlaşmalar uyarınca Komisyon’nun önerisi üzerine tasarrufta bulunduğu ve Komisyon’nun bir önerisini değiştiren bir karar aldığı durumlardır. Bu esas hallerin yanısıra Avrupa Topluluğu Antlaşması’nda oybirliği aranan diğer konularda belirtilmiştir. Oybirliği hususunda belirtilmesi gereken diğer konuda çekimser oyların durumudur. Düzenleyici antlaşmalarda, çekimser oyların söz konusu olduğu hallerde de karar alınabileceği kuralı düzenlenmiştir. Hatta bir tek olumlu oy yanında diğer tüm oylar çekimser olursa oybirliği ile kararın alınması mümkün olabilmektedir.

Konsey, antlaşmaların öngördüğü bazı durumlarda üye ülkelerin yaptıkları bir hükümetler konferansı olarak toplanır. Bu durumda Konsey’deki temsilciler Konsey üyesi olarak değil de hükümetinin delegesi olarak nitelendirilir. Komisyon’nun üye ülkelerin devlet ve hükümet başkanları düzeyinde toplanarak Komisyon ve Avrupa Topluluğu Antlaşması’nın üyelerini, Avrupa Merkez Bankası başkanını, başkan yardımcısını, müdürler kurulu üyelerini ortak onay ile seçtiği önemli toplantılar ile topluluk hukukunun dışında olan kararlara yönelen toplantılarda konsey bu niteliği ile toplanır. Bu toplantılarda alınan kararlar devletler hukukuna olduğu kadar Topluluk hukukuna da tabidir.

Nuri Koray BÜKE

Kaynaklar:
Avrupa Topluluğu Hukuku (Prof. Dr. Haluk Günuğur)
Avrupa Birliği ve Kıbrıs Sorunu (Prof. Dr. Haluk Kabaalioğlu)
Avrupa Birliği Hukuku (Prof. Dr. Gülören Tekinalp, Prof. Dr. Ünal Tekinalp)

Etiketler:  

Bilimler
Hukuk
Avrupa Birliği Konseyi

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---