Okunma: 1257 kez

Daha sonra altın, petrol gibi doğal kaynaklar üzerine de futures kontratları yazılmıştır.  1970 yılına kadar herhangi bir finansal gelecek sözleşmesine rastlamak mümkün değilken 1970 ‘den sonraki 15 yıl içinde bu finansal vadeli işlemlerdeki iş hacmi dünya çapında sıfırdan yılda 30 trilyon doların üstüne çıkmıştır.

FUTURES PİYASALARIN ÖZELLİKLERİ
1)    Futures piyasalar örgütlenmiş borsalardır. Bu borsalarda futures sözleşmelerin işlem gördüğü alana “pit” adı verilir.
2)    Futures piyasalarda yapılan sözleşmeler standartlaşmış sözleşme şartlarına göre yapılırlar. Standarda bağlanmış hususlar:
a-    Malın kalitesi
b-    Malın miktarı
c-    Teslim şartları
d-    Teslim tarihi
e-    Gerçekleşebilecek minimum fiyat dalgalanması
f-    Günlük fiyat limitleri
3)    Futures piyasalar takas odası (clearing house) denilen organizasyona sahiptir.
4)    Futures borsalarında futures ticaretiyle ilgili bütün işlemler borsada işlem yapma yetkisine sahip (sandalye sahibi olan) üyeler tarafından yapılmak zorundadır. Futures piyasalarda işlem yapanların günlük realize ve margin depozit denilen yükümlülükleri vardır. Bir future sözleşmesinde tarafların borsada işlem yapan bir aracı kuruma yatırdıkları depozite margin depozit denir. Amaç tarafları sorumluluklarını yerine getirmeye zorlamaktır. Günlük realize (daily settlement) ise, futures piyasalarında işlem yapanların işlem neticesinde meydana gelen zararlarını bu depozitler vasıtasıyla telafi etmesidir.

FUTURES PİYASALARIN İŞLEYİŞİ
Futures sözleşmeleri üç amaç için kullanılırlar:
1)    Korunma (Hedging): Gelecekteki mal, hisse senedi, döviz fiyatlarında ve faiz oranlarında meydana gelecek hareketlerin sebep olduğu risklerden korunma işlemi.
2)    Spekülasyon (Speculation): Kazanç elde etmek amacıyla risk üstlenilmesi. Futures borsalarında spekülasyon amacıyla futures sözleşmesi yapanlar pit traders ve floor traders denilen borsa üyeleridir.
3)    Fiyat tespiti (Price Discovery): Nakit piyasalar ve futures borsaları arasındaki fiyat farklılığından yararlanıp kazanç elde etme işlemi.
 
FUTURES KONTRATLARI

Futures kontratları  zirai ürünler,  doğal kaynaklar, dövizler,  sabit faizli borç araçları, ve borsa endeksleri üzerine yazılmaktadırlar. Döviz, sabit faizli borç araçları ve borsa endeksleri üzerine yazılan futures sözleşmelerine finansal futures kontratları (financial futures contracts) adı verilmektedir.

Bir futures kontratı belli standarttaki belli bir ürünün, ileri bir tarihte, sözleşmenin yapıldığı anda sabitlenen bir fiyat üzerinden teslim edilmesi veya teslim alınması taahhüdünü içeren bir sözleşmedir. Tanımdan da anlaşılabileceği gibi bir kontratta iki taraf vardır. Bu taraflardan satıcı durumda olanın pozisyonuna short, alıcı durumda olanın pozisyonuna long denmektedir. Satıcı durumunda olan taraf vade tarihinde nakit karşılığı mal teslimini, alıcı taraf ise vade tarihinde mal karşılığı nakit teslimini kabul etmiştir. İki tarafın üzerine futures yazılan ürünün gelecekteki fiyat hareketi hakkında farklı beklentileri vardır. Satıcı (short) pozisyonundaki taraf fiyatın düşeceğini, alıcı (long) pozisyonundaki taraf ise fiyatın yükseleceğini düşünmektedir. Bunu bir örnekle açıklamaya çalışalım.. Bir bakır madenimiz olsun ve daha fazla bakır çıkarmak için yeni makina monte etmeyi düşünelim. Gelecek yıl firmamız daha fazla bakır cevheri çıkaracaktır. Çıkarılacak cevherler bakırı ayrıştı¬racak başka bir firmaya satılacaktır. O andaki bakır fiyatları gözönüne alındığında, bakırın çıkartılması ve işlenmesi sırasında karşılaşılacak maliyetler rahatlıkla karşılanabilmektedir. Burada sorun bakır çıkartan firmanın bunu cevheri ayrıştıracak firmaya o anda satış yapamamasından kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla eğer gelecekte bakırın fiyatı düşerse, firmamız kâr elde etmek bir yana zarar edebilir. Bu durumda firmamızın gelecekte karşılaşacağı zarar riskini ortadan kaldırmak için bugünden ge¬lecekte kabul edecekleri bir fiyat üzerinden alım satım işleminin yapılması gerekir.

Böyle bir vadeli işlem iki tür sorun yaratmaktadır: Birincisi firmamızın çıkaracağı cevheri satın alacak bir kişi ya da firma bulunmayabilir. Firmamızın cevher satabileceği bir ya da iki cevher işleyen firma bulunabilir. Ayrıca böyle bir firma bulunsa bile bu firma vadeli bir işleme girmeye yanaşmayabilir. Kaldı ki kendisiyle alışveriş yapılacak potansiyel alıcı çok az olabilir. Böyle bir alıcı bulunsa bile. onun pazarlık gücü çok fazla olacağı için arzuladığımız gibi bir alışveriş yapamayabiliriz de.

İkinci sorun vadeli işlemlerin bir kredi riski içermesidir Vadeli bir işlem bir söz verme alışverişidir. Tıpkı kredilerde olduğu gibi verilen sözlerin tutulmama riski vardır. Örneğin bakır fiyatlarının düşmesi durumunda eğer cevheri ayrıştırıcı firma sözünü tutmak durumunda kalırsa zarara uğrayacaktır.

Eğer bakır işleyen firma vadeli başka taahhütlere girmişse bu durum zararlarını daha da arttıracaktır. Eğer cevheri işleyen firma hedging yapmamışsa ve yeterli kaynağa sahip değilse, büyük bir olasılıkla sözünü tutmayacaktır. Böylece bakır cevherini çıkaran firma kendisine maliyet inin çok altındaki bir fiyatla bakırı satmak zorunda kalacaktır.
Bakır işleyen firmanın taahhüdünden vazgeçme riskini minimize etmek için bazı önlem¬ler olması gerekir. Aynı şey karşı firma için de geçerlidir.

 
Gelecek Sözleşmeleriyle Çözüm

Vadeli işlemlerin maliyetini azaltmak için bulunmuş bir temel yöntem gelecek sözleşmeleridir. Örneğin, belli bir işleyici firmayla vadeli anlaşmaya girmek yerine, bir firma brokerına bakırını metal üzerine ihtisaslaşmış New York Mal Borsasında (Comex) satmasını isteyebilir.
Gelecekteki sözleşme satıldığı zaman, herhangi bir özel alıcı yerine Comex'le alışverişe girilmektedir. Bir yerde alışveriş olunca her satıcı için bir alıcının olması gerekir. Uygun alıcı satıcı sayısına ulaşıncaya kadar fiyatlar yükselir ya da düşer. Satıcı, kimin alıcı olacağını bile¬mez. Eğer alıcı borcunu ödeyemezse Comex bu sözleşmenin yerine getirileceğini garanti eder.

Gelecekteki alışverişler vadeli işlemlerin önemli bir sorunu olan alış veriş yapılacak taraf bulma işini alıcı ve satıcıların biraraya geldikleri organize bir piyasa sağlayarak çözmektedir. Potansiyel alıcı satıcı sayısını arttırmak için sözleşmeler standartlaştırılmıştır. Her sözleşme belli standart miktarda mal, standart bir zamanda ve standart bir yerde teslim edilmektedir. Ge¬lecekteki fiyatlar her standart tarih için (gelecekteki bakır için Mart. Haziran, Eylül ve Aralık) kote edilmektedir. Anında teslim durumları için istenen fiyata spot fiyat denilmektedir.
Potansiyel satıcı ve alıcılar için de hem hedgerlar hem spekülatörler yer alır. Hedgerlar söz konusu malla ilgili olarak gelecekte karşılaşabileceği riske karşı tavır alan kişilerdir. Örne¬ğin üreteceği bakırla ilgili olarak kayıplı olacağını bekleyen üretici gelecekte satış yaparak bun¬dan kurtulabilir. Eğer bakır fiyatları düşerse üretici gelecekte sermaye kazancı elde edecektir ve bu kazanç bakır üzerindeki kaybı dengeleyecektir.

Diğer hedging yapanlar ise, örneğin bir elektrik motoru yapımcısı, bakıra sahip olmaktan çok gelecekte bakır satın alma eğiliminde olacaktır. Çünkü bunlar bakır fiyatındaki bir yükse¬lişten üzüntü duyacak ve gelecekte bakır satın alarak pozisyonunu garanti altına alacaktır. Elin¬de mal (bakır) bulunanın pozisyonu uzun pozisyondur. Buna karşılık bakır satın almayı uman motor imalatçısının pozisyonu ise kısa pozisyondur. Maldaki uzun pozisyon gelecekte kısa pozisyon olarak, yani gelecek satılarak garanti altına alınacaktır. Maldaki kısa pozisyon ise gele¬cekteki uzun pozisyonla yani, gelecek satın alınarak dengelenecektir.

Hedging yapanların tersine spekülatörler söz konusu malla ilgili olarak pozisyona gir¬memektedir. Spekülatörler gelecekte çıplak (naked) pozisyon alarak metalin fiyat hareketleri üzerinde bahse girmek isterler (maldaki zıt bir pozisyonla dengelenmemektedir). Örneğin bakır fiyatlarının gelecek martta 160 birime yükseleceğine inanıyoruz. Şimdiki mart ayı fiyatına göre gelecekteki 130 birim olan fiyatta gelecek sözleşmesi satın alındığında, eğer herşey beklediği¬miz gibi olursa gelecekte bakır satın alarak kâr elde edeceğiz demektir.
Mart geldiğinde eğer bakır fiyatları beklediğimiz gibi 160 birim olarak gerçekleşirse her kilo bakır için o andaki bakır fiyatıyla daha önce kabul ettiğimiz fiyat arasındaki 30 birimi kâr edeceğiz demektir. Eğer 2500 kilo bakır satın almışsak kârımız 75000 birim olacaktır. Tersine, eğer mart ayında fiyat daha önceden kabul ettiğimiz 130 birimin altında kalırsa, bu kez zarar edeceğiz demektir.

Piyasada spekülatörlerin varlığı herkesin iyi fiyat bulmasını sağlamaktadır (iyi fiyat söz¬leşmenin bitim tarihi için piyasanın en iyi bir şekilde tahmin ettiği spot fiyattır). Örneğin, piya¬sada uzun pozisyonda daha fazla hedgerlerin olduğunu farzedelim (bakırda uzun pozisyonda olanlar). Bu durumda mart teslimi için gelecekteki fiyat beklenen spot fiyatın bir parça altında olacaktır. Bu durumda spekülatörler gelecek satın alımları için piyasaya girecek ve fiyatların beklenilen mart fiyatları düzeyine gelinceye kadar yükselmesine neden olacaktır.
 
Spekülatörler keza mal fiyatına ilişkin yeni bilginin mümkün olduğunca hızlı bir şekilde gelecek fiyatlara yansıtılmasını sağlamaya yardım eder. Örneğin, savunma harcamalarında beklenen kesintiler gelecek yıl bakır talebinde önemli bir düşüşün olacağını gündeme getirir. Bunun üzerine spekülatörler gelecek sözleşmelerini acele olarak satmak isteyeceklerdir. Spe¬külatörlerin bu satışları gelecekteki fiyatı yeni enformasyon çerçevesinde spot fiyatın ne olacağı kollusunda yapılacak en iyi tahmin düzeyine indirecektir. Bir örnek vermek gerekirse yapılan bazı araştırmalara göre gelecekteki portakal suyu fiyatı Antalya'daki ya da Florida'daki don olayının öngörülmesinde Ulusal Hava Raporu Servisinden daha iyi iş yapabilir.

FİNANSAL GELECEK SÖZLEŞMELERİ

Gelecek sözleşmeleri yalnızca maden ve tarımsal ürünlere yönelik değildir. Hazine bonoları, euro-dolarlar yabancı dövizler (Japon yeni. Alman markı) ve menkul kıymetler gelecekteki sözleşmelere konu olmaktadır.
 
BORSA ENDEKSİ FUTURES PİYASALARI
Borsa endeksi üzerine yazılan futures kontratları 1980'li yıllarda ortaya çıkmış ve kısa zamanda son derece popüler bir yatırım ve korunma aracı haline gelmişlerdir. Tanım olarak bir futures antlaşması vade sonunda üzerinde daha önceden anlaşılmış bir fiyattan bir ürünün teslim alınması veya edilmesini öngörür. Ancak borsa endeksleri elle tutulur nesneler olmadıkları için teslim alınmaları veya teslim edilmeleri mümkün değildir. Bu yüzden endeks futures ürünleri fiziki teslimat içermezler. Vade sonunda nakdi mutabakat (cash settlement) ile mutabakat sağlanır. Kontratın işleme açık olduğu en son gündeki endeks değerinden, kontratın satış fiyatı çıkartılır ve bir çarpan ile çarpılır. Sonuç pozitif ise kontrat sahibi kontratı yazan taraftan çarpımın sonucu kadar bir meblağı nakit olarak tahsil eder. Sonuç negatif ise, kontrat sahibi kontratı yazan tarafa çarpımın sonucu kadar bir meblağı nakit olarak öder. Çarpan, borsalarda her bir tip kontrat için ayrı ayrı belirlenir ve sabittir.

DÖVİZ GELECEK KONTRATLARI
Döviz gelecek kontratları, belli bir dövizin, belirlenmiş sabit bir miktarının, başka bir döviz karşılığında, ileri bir tarihte, daha önceden belirlenmiş bir kurdan teslim edilmesi veya teslim alınmasını içeren sözleşmelerdir.
Döviz gelecek sözleşmeleri organize borsalarda alınıp satılırla, miktar ve vade açısından standart özellikler taşırlar, takas merkezi dövizin istenilen ülkede teslimi sorumluluğunu üstlenmiştir, alıcı ve satıcılar marjin sistemine tabidirler, alım-satım işlemi sesli pazarlık (open out-cry) yöntemi ile yapılır.
Hisse Senedi Endeksi Futures Kontratları


    İngiliz
    Kanada                Alman                 Japon
    İsviçre


    Sterlini
    Doları                  Markı                   Yeni
    Frangı

Kontrat
    
    
    

Büyüklüğü
    £25,000
    CD 100.000       DM125,000      ¥12,500,000
    SF 125,000

Teslimat
    Kontratın
    yazıldığı ülkede, takas merkezi tarafından kararlaştırılan


    
    bir bankada
    

Fiyatlama
    $0.0005/
    £$O.OOO/CD     $O.OOOI/DM     $O.OOOOOI/¥
    $0.000 1/SF


    $12.50
    $10.0                 $12.50                $12.50
    $12.50

Günlük Sınır
    
    Yok
    

İşlem Saatleri
    7:20-13:24
    7:20-13:26         7:20-13:20         7:20-13:22
    7:20-1:16

Vade Ayları
    
    Mart, Haziran, Eylül, Aralık
    

Son İşlem Günü
    
Ayın üçüncü cumasından önceki ilk Pazartesi    

Teslim Günü
    
Ayın üçüncü Cumartesi

Döviz gelecek kontratlarında gelecek fiyatı ile spot kur arasındaki farka swap denir. Swap aslında iki ülke arasındaki faiz oranı farklılıklarını gösterir. İki ülke arasında ticaret ve sermaye akışı konularında sınırlamalar yoksa, gelecek fiyatları faiz oranları ile ters yönde hareket ederler.

FAİZ GELECEK KONTRATLARI
Para piyasası mevduat hesabı ya da faiz getiren mali araçların, önceden belirlenmiş ileri bir tarihte ve yine önceden belirlenmiş bir faiz oranı üzerinden mübadele edilmesini içeren kontratlardır.
Faiz gelecek kontratlarının temel işlevi, faiz oranlarıyla ileriye yönelik olarak meydana gelebilecek değişikliklerin yaratabileceği mali riski bertaraf etmektir. Örneğin iki ay sonra ele geçecek yatırılabilir bir fonun mevduat faizlerindeki olası bir düşüş sonucunda daha az bir faizle yatırılması riskini; ya da üç ay sonra piyasaya sürülecek olan finansman bonosu programının, faizlerin olası yükselmesi karşısında nominal değerinden çok daha düşük bir fiyata satılması riskini azaltmak veya tamamen ortadan kaldırmak mümkün olabilir. Faiz kontratları, Bir Eurocurrency mevduat hesabı (Eurodollar veya Eurosterling) üzerinden olabileceği gibi sabit faiz getirili mali enstrümanlar da olabilir. Bu mali enstrümanlar kısa vadeli faiz gelecek kontratlarına (ABD T-Bills, T-Notes) olduğu gibi, uzun vadeli faiz gelecek kontratlarına da (ABD T-Notes, İngiltere'de Gilts) temel oluşturabilirler.
Aşağıda bazı faiz gelecek kontratlarının standart büyüklükleri ve işlem gördükleri borsalar verilmiştir.
Faiz Gelecek Kontratları

Kontrat
    Standart Kontrat Büyüklüğü
    Borsa

Eurodollar
    $1,000,000
    CME

Eurodollar
    $1,000,000
    LIFFE

Eurodollar
    $1,000,000
    SIMEX

US T-Bill
    $1,000,000
    CME

US T-Bond
    $100,000
    CBOT

US T-Note
    $100,000
    CBOT

3 Aylık Sterlin
    £500,000
    LIFFE

Long Gilt
    £50,000
    LIFFE

Fransız Devlet Tahvili
    FFr500,000
    MATIF

Japon Devlet Tahvili

    ¥100,000,000
    TSE
 
Finansla Geleceklerle Spekülasyon ve Hedging

 a)  Finansal Gelecek Sözleşmelerinin Spekülasyon için Kullanılması
Hazine bonosuyla ilgili gelecek sözleşmeleri faiz oranlarıyla ilgili spekülasyon için kul¬lanılabilir. Faizle ilgili öngörülerimizin piyasa faiz oranından farklı olduğunu ve gelecek eylül¬de hazine bonolarının faiz oranının %10 değil de %15 olacağını düşünelim. Faiz oranının daha yüksek olacağını beklediğimiz için, fiyatın daha düşük olacağını düşünebiliriz. Bu durumda gelecek sözleşmesini şimdi 976.562,50 birimden satarak düşüncemiz paralelinde avantajlı çıkabiliriz. Eğer biz haklıysak, piyasa yanlışsa, 90 günlük hazine bonosunun getirişi %3.6 ve bononun fiyatı 1.000.000 / 1.036 = 965.662,89 birim olacaktır. Bu durumda kazancımız 976.562,50 - 965.662,89 = 10.899,61 birim olacaktır. Kuşkusuz, eğer öngörümüz yanlış çıkar¬sa, bu kez kâr etmek bir yana hatta zararlı bile çıkabiliriz.

b) Finansal Gelecek Sözleşmeleriyle Faiz Riskinden Korunulması  (Hedging)
Gelecek piyasaları yalnız spekülasyon için değil, aynı zamanda hedging için de kullanı¬labilir. Şimdi bir bankanın faiz oranıyla ilgili riskten kaçınmak için gelecek piyasasını nasıl kullanabileceğini görelim.
Bir bankanın %12 faizle iki yıllık bir kredi açtığını ve bunu %10 getirili mevduat sertifi¬kası satarak finanse ettiğini düşünelim.

Söz konusu banka açtığı krediyi bu şekilde finanse etmekle bir refinansman riskiyle karşı karşıya kalmaktadır. Birinci yıl sonunda bankamız süresi dolan mevduat sertifikalarının bedeli¬ni ödemek zorundadır. Dolayısıyla 1.1 milyon birim parayı bir yıllık yeni mevduat sertifikası satarak elde edecektir. Bu ikinci mevduat sertifikasının vadesi ikinci yıl sonunda krediyle aynı anda dolacaktır. Bütün bu işlemlerden bankanın kârı krediden elde ettiği
l milyon birim x (1.12)2= 1.254.000 eksi ikinci mevduat sertifikası için katlandığı maliyet olacaktır. Burada maliyet ikinci mevduat sertifikasının satıldığı zamanki faiz oranına bağlı olacaktır.
 
GELECEK KONTRATLARININ FİYATLANDIRILMASI
Gelecek kontratlarının fiyatlandırılmasında en yaygın olarak kullanılan yaklaşım taşıma maliyeti modelidir. Bu modele göre bir malın gelecekteki fiyatı; bugünkü fiyatına (spot fiyat), malın elde edilmesi ve kullanılacağı güne kadar saklanması için gerekli masrafların eklenmesi ile bulunabilir.
Bu modeli en basit olarak bir ticari futures ürünü için açıklamaya çalışalım. Bir buğday futures kontratı, 5.000 kilo tutarında ve standart kalitede buğdayın belli bir vade sonunda teslimi vaadini içerir. Eğer bir kişi Mayıs ayında bir adet Eylül teslim buğday kontratı satmış ise, bu kişi elinde olmayan buğdayları piyasadan temin etmek zorundadır. Bunun için gerekli olan finansmanı borçlanma yoluyla sağlayıp, buğdayları Eylül ayına kadar depolayıp, çürüme ve bozulma tehlikesine karşı da sigortalayacaktır. Bu durumda gelecek fiyatı en az spot fiyatı artı finansman maliyeti, depo ve sigorta giderlerine eşit olmalıdır.
F = Spot (l   + r) + Depolama Masrafı + Sigorta Masrafı

Eğer bu eşitlik tutmazsa, piyasada arbitraj başlar ve risksiz kazanç olanakları ortaya çıkar. Eğer taşıma maliyetinden yüksek bir futures fiyatı ortaya çıkarsa, herkes buğdayı (veya diğer bir malı) satın alır, depolar ve vade sonunda satarak kâr elde eder. Bu durumda buğday, depolama ve sigorta fiyatları artan talep karşısında yükselir ve taşıma maliyetleri artar. Bu artış denge yeniden kuruluncaya kadar devam eder. Bunun tam tersi durumda, eğer taşıma maliyetinden düşük bir futures fiyatı çıkarsa, kimse buğdaya rağbet etmez ve buğdayı sadece ihtiyacı olanlar alır. Bu durumda azalan talep karşısında buğday fiyatları düşer ve denge yeniden sağlanır.
 
FUTURES SÖZLEŞMELERİNİN KAPATILMASI
Bir futures sözleşmesinin kapatılması 3 şekilde yapılabilir:
1)    Nakit ödeyerek hesabı kapatma.
2)    Offset veya ters işlem: Futures sözleşmesine bir malın alıcısı olarak katılan taraflardan birisi bir süre sonra sözleşmesini iptal etmek yerine üçüncü bir kişiyle, bu kez daha önce yaptığı futures sözleşmesine konu olan malın satıcısı olarak, ilk sözleşmenin vadesinin bitiş tarihinde sözleşme konusu malı teslim edeceğine ilişkin bir sözleşme yapar. Bu işlemler mal için alıcı ve satıcı olarak iki defa futures sözleşmesi yapan kişinin takas odasına sorumluluklarını ortadan kaldırmakta ya da sözkonusu malın teslimi için sorumlu tutulmamaktadır.
3)    Fiziksel mallar ile değiştirme.
Vadeli işlem piyasaları neler sağlar?
1)    Vadeli işlem sözleşmesine konu olan nakit piyasalarda gelecekte ortaya çıkabilecek olumsuz fiyat değişimlerine karşı korunma imkanı sağlar.
2)    Piyasalarda genel olarak fiyat oluşum mekanizmasının daha etkin çalışmasını sağlar. Vadeli piyasalar alternatif yatırım imkanı demektir, bu nedenle mevcut piyasalara vadeli piyasaların da eklenmesi durumunda hem paranın piyasalardaki dolaşım hızı artar, hem de piyasaya gelen bilgiler fiyatlara daha hızlı yansır.
3)    Vadeli piyasalarda alım satım komisyonları spot piyasalara göre genelde daha düşüktür, dolayısıyla yatırımcıların maliyetlerini azaltır.
4)    Vadeli piyasalar, spot piyasanın daha likit olmasını sağlar. Gelecekte oluşabilecek olumsuz fiyat hareketlerine karşı korunma imkanı olan piyasalarda, spot piyasada işlem gören mal veya kıymetlere olan yatırımcı ilgisi de doğal olarak artar.
5)    Piyasa bilgisi olan, ancak sermayesi az olduğu için yeterince pozisyon alamayan veya kredili alım satım yapmak zorunda kalan yatırımcılara da küçük miktarda paralarla büyük pozisyonlar alma ve kaldıraç etkisi yardımıyla yüksek kazanç elde etme imkanı verir.
6)    Vadeli işlem sözleşmeleri portföy yöneticilerine, portföy çeşitlendirmesi ve dolayısıyla da riskin yayılması açısından değişik seçenekler sunar.
7)    Vadeli işlem sözleşmesi, uzun vadede piyasada etkinliğin arttırılması ve spot piyasadaki fiyat dalgalanmalarının (volatilite) azaltılmasına yardımcı olur.
 
A.YILDIZ 

KAYNAKLAR:
•    PARASIZ İlker; PARA BANKA ve Finansal Piyasalar, OCAK 2000
•    APAK Sudi; Uluslar arası Finansal Teknikler, NİSAN 1995
•    “Dövize istikrarda "vadeli" adım”
o    http://www.activefinans.com/activeline/sayi18/doviz.html
•    RAM Danşmanlık
•    SuperOnline Yatırımcı Köşesi
•    “Vadeli İşlem Piyasaları” , Dr.Levend DURANSOY - Sevgi UNAN - Erdoğan ASLAN
o    http://www.tsrsb.org.tr/private/trk/sayi19/ince191.htm

Etiketler:  

Bilimler
İktisat
Futures (gelecek) Sözleşmeleri

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.

---