Eşeyli üremenin evrimsel açıklamasını hep merak etmişimdir.

İlk eşeyli üreme nasıl gerçekleşti?

Eşeyli üreme için bir eril bir de dişi canlıya ihtiyaç vardır. Yani eşeyli üremenin başlaması için hem dişi canlı hem de eril canlı aynı anda evrimleşmelidir. Biri önce evrilir de bu canlı yaşam sahnesinden çekilene kadar diğer cins canlı evrilmezse ilk canlının soyu anında kuruyacaktır. Çünki üreyebilmesi için karşı cinse ihtiyacı var.

İmkansızda olsa iki cinsin de aynı anda evrildiğini kabul edelim. Peki bunlar döllenme olayını nasıl gerçekleştirecekler? Evrildikleri atalarının DNA sında döllenme ile ilgili bir bilgi yok. Bu bilgiyi nereden edinecekler? Yoksa yine tesadüflere mi kalacak iş?

 

peki ilk önce çift cinsliler oluştu ise....

yok benim söylemek istediğim hermafrodit canlılar yönünden bir de fikir yürütmek.

eğer bir canlı evrimleşiyor ise butek cins varsayımından gideceğim.Çünkü eşeyli üreme için eşe ihtiyaç vardır ama hermafrodit canlıların yapısına bakar isen zamanl bunlarda vücut yapılarına göre gruplaşmaya yrılırlar.

Farklı hücreler arasında gen alışverişinin ilk ve en ilkel örneklerine bakterilerde rastlanır.  Terliksi hayvanlarda da vardır.
İki haploid (n kromozom) hücrenin birleşerek diploid (2n kromozom) hücreyi oluşturmasının en basit örneği mayalarda görülür. Ancak mayalardaki bu "gametler" görünüm ve özellik açısından birbirinden farklı değildir (izogami).


Yani kısaca farklı iki hücre arasında kopulasyon(birleşme) eşey farklılaşmasından çok önce oluştu. Başta dişi ve erkek ayrımı yoktu.   Bu birleşmede rol alan hücrelerin daha sonra farklı işlevlere göre uzmanlaşması (yalnızca geni diğer hücreye taşıma işlevini üstlenen ve bu göreve uygun olarak gittikçe hareketlenen erkek gamet ve zigot oluştuktan sonra bölünmelerde ihtiyaç duyacağı besini saklayan (dişi) ) yani farklılaşması yavaş yavaş oluştu. 

Bu eşeye bağlı gamet farklılaşmasının olduğu tek hücreli örneği ise  hem eşeyli hem eşeysiz üremenin aynı canlıda bulunduğu  sıtma parazitinin yaşam döngüsüdür.

Parazitin yaşam döngüsünün insandaki bölümünde eşeysiz üreme gerçekleşir. Alyuvara girer büyürler ve sonra bölünerek çoğalır. Alyuvarı patlatarak dağılırlar. Bazıları da alyuvarın içinde bölünmeden büyümeye devam ederler ve iki farklı tipe dönüşürler (mikro ve makromegatositler).  Bunlar insan kanında fazla yaşayamaz.  Ancak bir sivrisineğin kan emmesi sonucu sivrisineğin midesine ulaşırlarsa makromegatositler bölünürler ve bir anlamda "sperrnleri" oluştururlar  ve mikromegatositleri (yumurtayı) döllerler ve zigot oluştururlar. Bu zigot daha sonra büyür bölünür değişik aşamalardan geçer ve sivrisineğin tükrük bezlerinde yeni bir canlıyı enfekte etmek için beklerler.

ya arkadaşlar sorum biraz konu dışında olacak yeni bir konuda açmak istemedim doğrusu.Konumuzda üremeyken; diyorum ki eğer bir hayvanın zigotunu insanın ovaryumunda büyümesini sağladık doğacak birey sizce nasıl bir şekil alır. Elbetteki melez diyeceksiniz ama 2 durum söz konusu;
1.si , hayvandan alınan bir zigotun insan ovaryumunda büyümesi,
2.si, insandan alınanbir zigotunun hayvan ovaryumunda büyümesi
her iki durumda da doğacak olan birey aynı şeklimi alır dersinz?

hayırrrr!!!! taşıyıcı anne olayı farklı yani benim burda kasteddiğim o değil.
taşıyıcı anne olayında yumurta ve zigot dışarıda döllenerek başka birisinde doğması sağlanıyor.Yani sonuçta yine asıl genleri anne ve babasından geliyor.DOĞAL OLARAK asıl anne ve babasına benziyor.
burda ise bana göre yarı insan yarı hayvan gibi bir birey doğabilir diye düşünüyorum.

Öncelikle şunu söyleyeyim.
Yola tek hücrelileri anlamaktan çıkarsak daha kolay anlarız. Yani "diyelim ki eşeyli üremeye geçmeyen 100 insan var" sözü biraz anlamsız çünkü insan denilen tür zaten özelliği itibariyle eşeyli üreyen bir tür. Burada eşeyli üremenin ortaya çıkışı ile ilgili sorulan soru bir türde bireylerin eşeyli üremeye geçişi ile ilgili değil , evrim tarihi ile ilgili yani canlıların ilk döneminde eşeyli üreme  hiç yokken (amipler süngerler hydralar vs)  eşeyli üreme evrimde ilk nasıl ortaya çıktı.

Soru: canlı neden üreme ihtiyacı hissetsin?
Üreme "ihtiyacı hissettiği" için üremiyor. Canlı üreyebilme özelliğinden ötürü "canlı" zaten. Üreme temelde DNA "fermuarının" açılarak bir zincirden iki zincirin oluşmasına dayanıyor. Bu DNA nın yapısal özelliği. Yani aslında üreme dediğimiz şey hücrenin bölünürek çoğalmasıı.

Eşeyli üremeye temel teşkil eden mayalardaki gibi "iki hücrenin kaynaşması" ise aslında en temelde tek hücrelilerin beslenme davranışının bir anlamda  devamı diyebiliriz sanıyorum. Daha da spesifik söylersek sindirimle sonuçlanmayan bir beslenme eylemi diyebiliriz sanıyorum.

Normal olarak "yenilen" hücrenin DNA sının dağılıp sindirilmesiyle tamamlanan süreç onun yerine iki çekirdeğin birleşmesiyle sonuçlanıyor. 

Yani hücre kaynaşmasına daha geniş perspektiften bakarsak  mesela muhtemelen eskiden bağımsız canlı hücre olan mitokondrilerin ya da kloroplastların daha büyük hücre içine bir organel olarak entegre olması da bir nevi tam sindirimle hücre sonuçlanmamış bir yeme eylemi . Onun yerine "yenilen" taraf otonomluğunu yitirme pahasına ortak yaşamın avantajına razı olmuş.

Yani çok hücreli canlıları bir anlamda hücre kolonileri olarak görüp hücrenin davranışına odaklanırsak ve hücresel  davranışların tek hücreli canlılardaki izini sürersek daha kolay anlarız.