Bildiğim kadarıyla İstanbul'un Osmanlıya geçişinde en büyük rol oynayan kişi Çandarlı Halil Paşadır.

Orduda ve halk üzerinde sözü geçen Çandarlı, hem 2. Murat  hem de oğlu Fatih döneminde Sadrazamlık yapmıştır.

Fatih'in Rum asıllı annesi Roksalan (Hürrem Sultan) 2. Murat'ı sürekli olarak Uzun Hasan'ın üzerine gitmesi için ikna etmeye çalışmıştır. Çünkü o dönemde Akkoyunlular Trabzon Rum İmparatorluğu üzerinde etkiliydi ve baskı uyguluyorlardı.

2. Murat'a gelen bu isteği her defasında Çandarlı engellemiş, Akkoyunluların Osmanlıya tehdit olmadığını, aksine doğu sınırının Uzun Hasan sayesinde rahat ettiğini veayrıca kardeş Türk devlet olduğunu söyleyerek 2. Murat'ı vazgeçirmiştir.

2. Murat ölüp Fatih başa geçtiğinde de Fatih'i Akkoyunlular üzerine gitme konusunda gene Çandarlı engellemiştir. Ama Roksalan'ın amacı Bizans yerine Fatih'i Akkoyunlular üzerine yollamaktır. Çandarlı askeri göndermem diyerek İstanbul'a yön verir. Roksalan ve Fatih de uymak zorunda kalırlar, çünkü Fatih hem yeni tahta geçmiştir hem de güçlü değildir, aksine Çandarlının asker ve devlet erkanı üzerinde büyük bir etkisi vardır.

İstanbul alındıktan ve Fatih kuvvetlendikten sonra ise Fatih Akkoyunlular üzerine gitmeden önce (türlü entrikalarla Bizans yanlısı diye iftira atılan) Çandarlının kafasını vurdurur.

                    Kaancım bir yanlış çok doğru götürürse ne olur? Eyvallah İstanbul'u değil Kostantantiniye'yi feth etmiştir Fatih ama kafalarımızı feth edemedi anlaşılan...        

                     Verdiğin linke cevap Tarihe yeniden bakış başlığın'da

http://www.genbilim.com/index.php?option=com_smf&Itemid=114&topic=248.new#new

Kaan, iki hükümdar boyunca devlete hizmet etmiş Çandarlı'nın hain olabileceğini düşünmüyorum; olsa olsa dediğin gibi Çandarlı'nın çekingen bir tavır da bulunmuşsa Fatih, Çandarlıyı İstanbul'un alınmasında engel olarak görmüş ve kurgusuyla ortadan kaldırmış olabilir. Ayrıca dediğim gibi Fatih'in Rum olan annesinin de bu işte parmağı olabilir. Ne de olsa dediğin gibi araları bozuktu.

Neyse düşüncelerim delilsiz elbet, tahminden ibaret.

Kolay gelsin ;)

Ayrıca, II.Murat yanlısı Çandarlı ile daha genç bir padişah olan Fatih yanlısı tutumda bulunan dönme devşirmelerden ve bir Rum olan Zağanos paşa arasında da bir rekabetin olması ilgi çekici duruyor ve soru işaretleri bırakıyor.

Nette rastladığım bir yazıdan da bir aktarma yapayım:

"İstanbul’un fethi Türkler açısından önemli bir dönüm noktasıdır. 29 Mayıs 1453 Salı günü İstanbul’u Bizans devlet ve Ortodoks Kilise yöneticileri Osmanlılara teslim eder. Fatih Sultan II.Mehmed’in de 2 gün sonra Ayasofya Kilisesi ile Bizans İmparatorluk sarayına giderek törenle Bizans ve Osmanlı devlet erkanını kabul etmesiyle de Osmanlı İmparatorluğu ilân edilmiş olur. Bu durum aynı zamanda Bizans tahtına Fatih Sultan Mehmet’in getirilmesi de demektir. İstanbul’un fethi Türk tarihçilerinin abarttıklar kadar önemli bir askeri kuşatma ve muharebe değildir. Osmanlı II.Veziri Rum Zağanos Paşa gibi dönmelerin ve tükenmiş, çürümüş Bizans yöneticilerin işbirliğiyle ve de direniş gösteren grupları katledilme operasyonu ile İstanbul alınmıştır. Rum Zağanos Paşa gösterdiği bu maharetten dolayı Vezir-i Âzamlığa (başbakanlığa) getirilmiştir. İstanbul alınmasıyla, Zağanos Paşa ile birlikte dönme devşirmelerden (Enderunlu) 34 vezir atanmıştır. Vezir-i Azam Çandarlı Halil Paşa ve Türk vezirler görevlerinden alınmıştır. Fatih Sultan Mehmet ; İstanbul’u başkent yapmış, kendisini Edirne’de tahtan indiren Vezirleri ve Türkmen Beylerini görevden alarak sürmüştür. Bizans Devlet müesseselerine uygun yeniden devlet yapılmasını gerçekleştirmiştir. Şeyhülislamlık müessesesini ve Müftülüğü de “Fener Rum Ortodoks Patrikliğine” benzer bir yapıyla Ortodoks İslam (Sünni ) şeriat organizasyonuna dönüştürmüştür. Çandarlı Halil Paşa tutuklanarak Edirne’ye gönderilmiş burada ki hapishanede işkence edilerek tüm para ve mallarına el konmuş; Temmuz 1453 başında da katledilmiştir.(1)"

Bu da farklı bir bakış açısı tabi.

1- İsmail Onarlı, "Osmanlı Devlet Erkinden Türkmenlerin Dışlanması", http://www.alevibektasi.org/ismail_onarli2.htm

fethedilen constantine idir yada roma diyelim neden pekii,

öncelikle konunun tam anlaşılması açısından yararlı olur sanırım,



Bizans toprakları ya da 'Memalik-i Rûm'       
     
Türk ve Rum, Ortodoks çizgilerle ayrıldığında ve bazı tarihsel süreçlerde ne denli içiçe geçmiş oldukları unutulduğunda, bilinmezlikten gelindiğinde ya da gerçekten, incelenip ortaya konulamadığında, geçmişin çok daha renkli görüntüleri belirlenemiyor. Bu iki etnik ve dinsel ayırım, birbirlerinden çok uzaklarda ve "başka"lıklar içinde kayboluyor. Aslında, Osmanlı'nın, Rûm (Roma'dan miras aldığı topraklar) üstünde, coğrafi olduğu kadar siyasal ve kültürel anlamda sahiplendiği yapılanma, tarihsel zenginlikleri yok etmeden, Osmanlı'yı ya da Bizans'ı canlandırma gibi safsatalara kapılmadan- tarihsel bilinç içine yerleştirilebilir, yerleştirilmelidir. Savaşların ve kavgaların ötesinde ne denli güzellikler yatmakta tarih kayıtlarında. Türkiye Cumhuriyeti ve Yunanistan ve de Kıbrıs'ın sahipleri -emperyal güçlerin hakemliklerini çok iyi tartarak, dikkatli olarak- çok güzel bir yaşam ortamı sağlayabilirler bu uygarlıklar simgesi toprak ve denizlerde.

Çok ilginç: Fransa Cumhurbaşkanı Chirac, Avrupa kapısında bekleyen Türkiye için olumlu bir şeyler söylemek istedi ve Türklerin Avrupalılığına tarihsel bir tanık göstermek amacıyla "Hepimiz Bizans'ın çocuklarıyız" dedi. Yine çok ilginç: Türkiye'de pek görüşülmeyen türden böyle bir sav karşısında tepkiler oluştu, medyadan izlediğim kadarıyla bazı değerlendirmeler yapıldı. Ancak, konu salt Doğu Roma (sonradan adlandırıldığı biçimiyle Bizans) merkezli dile getirildi; Osmanlı'nın yerleştiği bu bölgeleri "Memalik-i Rûm" (Roma mirası ülkeler) adı altında kimliğinde nasıl benimsediği üzerinde durulmadı.
Günümüzde bir etnik yapıyı ve kültürü simgeleyen, Türkiye'de yaşayan klasik deyimle Ortodoks kilisesine bağlı Yunan kökenlilere ve Güney Kıbrıs devleti vatandaşlarına başat kimlik ya da altkimlik veren "Rum" tanımını dile getirirken, bu deyimin (daha doğru bir ifadeyle bu aidiyetin) Osmanlı İmparatorluğu'nun yapısı içinde Müslüman üstkimliği ve Türk/Türkmen altkimliklerinin karşısında/yanında nasıl durduğuna, algılandığına ve imgelendirildiğine işaret etmek istiyorum. Böylece "Türk" ve "Yunan" halkaları arasında (günlük dilde söylendiği şekliyle: Türk ve Rum kesimleri arasında) yapılan ve geçmişten kuşku, korku ve ayırımcılık sürükleyip getiren duyguların daha bir yakınlığa, dostluğa ve sevecenliğe götürebilecek ortamı yakalamasına yardımcı olabileceğini sanıyorum.

"Bilâd-ı Rûm"

Osmanlı için, daha doğru bir saptamayla, Osmanlı İslam ve emperyal kültürünün siyasal sosyal ve temelde de belirli (çekirdek) coğrafi alanları için yansımış bir tanım "Rûm" ve bu kültür ve coğrafyayı benimseyenler ve temsil edenler de "Rûmî" olarak kimliklendirildi. Bilindiği üzere, Avrupa'nın imajında 12. yüzyıldan itibaren Türkmen nüfusun Anadolu'daki konumlarına dayanarak dile getirilmiş olan "Türkiye" imgesine karşılık, İslam dünyasında da Doğu Roma (Bizans) egemenliğinde bulunan Anadolu ağırlıklı bölgelere -Roma'ya atıfla- "Bilâd-ı Rûm" denildi. Anadolu Selçukluları için de kullanılmış olan "Rûm" imajı Osmanlılara daha bir ağırlık olarak atfedildi, hatta sahiplerince içselleştirildi, bazı sultan unvanları içinde (sultan-ı Rûm=Roma'dan kalan ülkelerin ve denizlerin sultanı ya da padişah-ı Rûm gibi) yer buldu, tarih ve edebiyat eserlerinde bir Rûm coğrafyası ve kültürü özellikle 14 ve 17. yüzyıllar arasında "memleket-i Rûm", "memalik-i Rûm" ya da "iklim-i Rûm" gibi tanımlarla özkimliğin ifade ediliş biçimine sokuldu.

Bu "Rûm" veya "Rûmi" aidiyeti Osmanlı tarihçiliğinin içine tam nüfuz edemeyenlerin tepkisiyle karşılaştı çoğu zaman ya da bu sözcükler ünlü tarihçi ve Türkologlar tarafından dahi tam algılanamadı. Kimileri Rum'u, tarih ve edebiyat metinlerinin temel söylemlerinde neyin simgelendiğini bilemeden doğrudan doğruya "Grek" veya "Yunan" biçiminde algıladı, bazıları da ona özbeöz "Anadolu Türkü" etiketini yapıştırdı. Amatör bir tarihçinin, Osmanlı tarihçisi Naima'nın eserinde geçen "Rûm"un çoğulu olan "Ervam" sözcüğüne bozularak "Türk"ün böylece silinmeye çalışıldığını yazdığını bir tarih dergisinde okuduğumu hatırlıyorum. Bir yabancı tarihçinin de -başka bir örnekleri gösterme gereği duymadan- Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman'ın unvanları arasında sayılan "sultan-ı Rûm"u "Yunanlıların sultanı" biçiminde yansıttığını biliyorum.

"Bum-i Rûm"

Her neyse, anılan terimin yanlış yorumlanması fazlasıyla ortada görünüyor, burada birkaç örnekle konuyu genişletmek ve Osmanlı kültür coğrafyası içinde geçen "Rûm"un içerdiği Türk ve Müslüman nitelikli ancak Müslüman olmayanları dışlamayan bir üstkimlik pozisyonu üstüne vurgu yapmak istiyorum.
Fatih Sultan Mehmed dönemini yansıtan tarihçi İbn Kemal, Osmanlı ülkesinden "Diyar-ı Rûm" kadar "Bum-i Rûm" ve "İklim-i Rûm" diye söz eder. Yine aynı dönemi yansıtan tarihçi Dursun Bey, adı geçen sultanın yaşamının son deminde ve rahatsız olduğu sırada, veziri Mehmed Paşa'nın padişaha, Mısır'ı fethetmesini, orada yaşamasını önerirken "Rûm"u da (yani İstanbul merkezli Osmanlı topraklarını) şehzadelerine bırakmasını arz ettiğini bildirir. Bir yüzyıl sonraki tarihçilerden Hoca Sadeddin'in Osmanlı aidiyeti, "Frenk süvarilerine karşı Rum atlıları" içindeki Osmanlı'da saklıdır. Taht mücadelesine girişmiş bulunan Şehzade Ahmed "Rûm diyarı denilen geline kendüsin güvey olacağı" kanısındadır. Daha sonraki tarihçilerden Selaniki'de Osmanlı devleti ve hanedanı "Devlet ü Saltanat-ı Rûm"dur.

Ünlü edebiyat tarihçimiz Fuad Köprülü, Türkçe ile halka seslenmeyi başarmış olan şair ve mutasavvıflar karşısında halka ilgisiz kaldıklarını sandığı Osmanlı şairlerinin "Rûm" sıfatıyla anıldıklarını hatırlatırken onların Türk şairler olduğunu vurgular. Ancak, doğal olarak Avrupa, Osmanlı topraklarına "Türkiye" derken Osmanlı'nın "Rûm" kimliğine bürünmüş bulunmasına da hoş bakmaz. Tanınmış tarihçimiz Halil İnalcık'ın her zaman dile getirdiği gelişmeleri de unutmamak gerekli: Osmanlı çok kültürlü, çok dinli, çok dilli bir imparatorluktur; üstünde genişlediği yerler de miras aldığı ve çekirdek sayılan "Rûm" bölgeleridir. Fuzuli'ye göre üstünde zarif insanların bulunduğu yerlerdir oraları; "Zarifan-ı Türk" olarak tanımlar o kişileri. "Kimdir ol iklim-i Rûmun hânı Sultan Bayezid" demiştir şair, bilgin ve devlet adamı Cafer Çelebi; 19. yüzyıldan seslenen Nev'i-zâde Atayi'nin de "Rûmî sohbet" ya da "Türkî-zeban" dediği de İstanbul Türkçesinden başka bir şey değildir. İmparatorluk için Türklük bilinci söz konusu değildir, ama Türkçe bir semboldür.

Şüphesiz, Chirac'ın Avrupa için kaynak saydığı Bizans, Türkiye için çok daha fazla sahiplenilmesi gereken bir tarih kesiti; eserlerinin çoğunluğu Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yaşıyor. Dileğim odur ki, Osmanlı İmparatorluğu'nun, ondan da önce Anadolu Selçuklularının ve Türk beyliklerinin üstüne oturduğu coğrafyayı günümüz Türk kültürünün temel öğelerinden biri sayacak bir anlayış gelişsin ve tarih  bilinci içinde yerini bulabilsin.

alıntı: Prof. Dr. SALİH ÖZBARAN




diğer bir örnek ise,

"— Biz pâdşâh-ı Rûm (1) olan Sultan Süleyman'a muhtacız, diye elçinin konuşmasını kesti. Gemilerimizi limanlarına kabul etmezse, bizim halimiz harap olur. Bu bir yana, İslâm padişahıdır, halîfedir. Onun kapdanını bizden istemek yakışık almaz."

(1) “Roma İmparatoru” ve “Türkiye İmparatoru” manalarına gelen bu sıfat, Osmanoğulları'nın unvanlarından biridir.
-
Du'âm oldur Şeh-î Rûm'un (1) İlâhî
Saadet birle geçsin sâl-ü mâhı
Anın ferman - beri hâkaanı Çin'in
Mutıy'î Hind-ü Sind'in pâdşâhı

(1) Şeh-i Rûm = Roma İmparatoru, Osmanlı padişahlarının Fâtih'ten beri takındıkları unvanlardan biri. «Rûm», «Anadolu, Türkiye», manalarına da gelmektedir. Yıldırım Bâyezid'in takındığı «Sultân-ı Iklîm-i Rûm» unvanı ve Mevlâna hakkında kullanılan «Mollaay-ı Rûm» bu manadadır.


kaynak:  Mir'atu'l-Memalik - Seydî - Ali Reis
http://www.turkcebilgi.com/Seydi%20Ali%20Reis

sanırım nerenin kim tarafından fethedildiği konusunda biraz fikir vermiştir.

+ fetih konusunda bazı noktaları yazarın ince ince gizli yorumladığını düşünmekle birlikte yararlı bir kaynak olarak görmekteyim.

http://dukkan.dharma.com.tr/V1/Pg/BookDetail/Number/10720

 tartışma konusundan uzak olacak ama ufak  bir nuans:
 ıstanbul u fatıh sultan mehmet değil yalnızca sultan mehmet fethettı.
 'fatıh'biliyorsunuz ki fetheden anlamında bir sıfat.yanı sultan mehmet'ın fetihten sonra kazandığı  bir unvandır.
  solemeden edemedim..

Bu aslında ortada olan bir olay. Nasıl yorumladığın önemli. Fatih 1444te Varna Savaşından önce tahta çıkıyor. Varna Savaşı çıkınca da 2. Murad ordunun başına geçiyor doğal olarak tahta da. Ama savaştan hemen sonra yine tahtı Fatihe bırakarak Manisaya dönüyor. 1446da Çandarlı Halil Paşanın başlattığı bir yeniçeri ayaklanmasıyla bir kez daha tahta çıkıyor. Sen bunu 1 kez olarak görebilirsin ama olayın aslı bu...