Ekim 2008 sayısında Sayın İlay Çeliğin yazısıyla ilgili olarak,
 
Ekim 2008 sayısında yayınlanan “Pişirme ve kavrama Yeteneği:İnsanlar nasıl bu kadar zekileşti” başlıklı yazıda yiyecekleri pişirmeye başlamamızın  sindirim sürecinin ihtiyaç duyduğu enerjiyi azaltarak, beyinlerimizi çalıştırmaya daha fazla enerji ayırabilmemizi sağlamış olabileceğini bunun da buluş yapmadaki patlamayı  ve kültürel gelişmeyi tetiklemiş olabileceği  ileri sürülüyor.

Bu tür ifadeler, evrim konusunda bilgili olmayanları yanlış olarak evrimin Lamarck’ın öngördüğü türde  bir mekanizmayla geliştiğini düşümelerine yol açabilir. Yukarıdaki yapraklara ulaşma çabasının zürafanın boynunun uzamasına sebep olduğu düşüncesinde olduğu gibi. 

Kesinlik derecesine yakın bir şekilde de şunu biliyoruz ki her hangi bir davranışsal/dışsal  değişikliğin doğrudan genetik malzeme üzerinde hem de özellikle genomun  tam da o davranışı etkileyecek parçasında bir etkisi olduğunu varsaymak bugünkü tüm bilgilerimiz ışığında neredeyse imkansızlık derecesinde makul olmaktan uzak. Oysa Darwin’in ön gördüğü mutasyon/doğal seçilim mekanizmasının böyle bir sıkıntısı yok.   

Eldeki veriler gerek hücre sayısı gerek doğumdaki sinaps miktarı gerekse beynin enerji tüketim davranışının çok büyük oranda türümüzün yapısal bir özelliği olduğunu yani genetik yapımız tarafından belirlendiğini gösteriyor. Dolaysıyla yeme alışkanlıklarımızı değiştirmemiz değildir bizi daha zeki yapan. Eğer bu tez doğruysa şu şekilde ifade edilmelidir:  Eğer beynin yüksek düzeyde enerji tüketimine neden olan genetik değişiklikler yeme alışkanlıklarının değişimi ile paralel seyretmeseydi , bu genetik değişim doğal seçilim açısından bir avantaj oluşturmamış olacaktı veya belki de dezavantaj oluşturmuş olacaktı(ve belki de bu tür dezavantajlı bireyler oluştu ve doğal seçilim sürecinde elendi).  Dolaysıyla daha çok enerji tüketen beyinlere sahip olanların içinde bu enerji ihtiyacını  karşılamaya uygun yeme alışkanlıklarını da geliştirenler diğerlerine göre daha fazla hayatta kalma şansına sahip oldular. Ya yalnızca birine ya da yalnızca diğerine sahip olanlar  elendiler ya da bu durumlarına uygun farklı  yaşam nişlerinde varlıklarını sürdürdüler(hepsi ortak atadan türemiş olan bugün yaşayan tüm diğer  insansı maymunları kasdediyorum)

Yani yeme alışkanlığı ile beynin enerji tüketimi arasındaki ilişki bir neden sonuç ilişkisi değil, birbirinden bağımsız  olan ancak birlikte seyrettiklerinde doğal seçilim açısından avantaj yaratan iki süreçtir.
 
Evet tabii ki metni yazan biyologlar  bunu belki kestirme olsun diye böyle ifade ediyorlar  (orijinal İngilizce metinde de ifade böyle) ama yine de yanlış anlamalara meydan vermemek için bunu belirtmenin yerinde olduğunu düşünüyorum.
 
Saygılarımla
Atilla Gürel